على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1451
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
همشاگرد و رفيق درس و هم مكتب . داشاب ( d c b ) ا . پ . داد و دهش و بخشش و انعام . داشاد ( d c d ) ا . پ . نشاط و سرور . و عطا و بخشش و انعام . و مكافات و جزا و تلافى و پاداش . و كوره و تنور . و دوافروش . و خوشبوى فروش و عطار . داشت ( d ct ) ا . پ . پرورش و تربيت . و توجه . و حمايت . و تيمار اسب . و ملازمت . و خدمت . و كورهء سفال پزى . و بخشش و انعام . و داشت نيكو يافته : نيك تيمار شده مانند اسب . و بد داشت : بد پرورش و بد تربيت و شرير . داشتن ( d ctan ) ف ل و م . پ . دارا بودن و مالك بودن . و تصرف كردن و ضبط كردن و مالك شدن و بدست آوردن . و اقرار و اظهار كردن . و برداشتن : افراشتن و بلند كردن و افراختن . و ترقى دادن . و حمل كردن و بردن . و برپاى داشتن : برقرار كردن . و افراشتن و بلند كردن . و نصب كردن . و راست كردن . داشته ( d cte ) ص . پ . دارا بوده و مالك بوده . و كهنه و فرسوده و ضايع شده . و داشته شدن : دارا شدن . داشخار ( d cx r ) و داشخال ( d cx l ) و داشخوار ( d cx r ) ا . پ . ريم آهن و خبث الحديد . داشن ( d can ) ا . پ . عطا و بخشش و انعام و اجر و جزا و مكافات نيكى . و نقد و جنسى كه در روز عيد و ديگر جشنها بر سم نذر و يا صدقه به فقرا و مساكين دهند . و مواجب . داشن ( d cen ) ا . ع . جامهء نو كه پوشيده نشده باشد . و خانهء نو كه در آن هنوز سكونت نكرده باشند ( مأخوذ از دشن فارسى است ) . دأص ( da's ) م . ع . فيريدن و سخت شادان شدن . و دئص المال : آگنده گوشت شدند شتران از فربهى ( و الفعل من سمع ) . داصة ( d sat ) ع . ج . دائص . دأض ( da'z ) ا . ع . فربهى و آگندگى گوشت . و بىنقصانى پوست . دأظ ( da'z ) م . ع . دأظه دأظا ( از باب فتح ) : خفه كرد او را . و دأظ فلانا : سخت خشم گرفت بر فلان . و دأظ فلان : فربه شد فلان . و دأظ السقاء : پر كرد مشك را . و دأظ القرحة : افشرد قرحه را . داعب ( d eb ) ص . ع . ماء داعب : آبى كه در حين جريان برجهد . و رجل داعب : مرد با مزاح . داع داع ( d e - d e ) ع . كلمهاى است كه در خواندن گوسپندان و يا زجر كردن آنها استعمال مىكنند . داعر ( d er ) ص . ع . فحل داعر : گشن نجيب و بسيار نتاج . و خبيث داعر : تباه كار پليد . و عود داعر : چوب پوسيده وردى . داعرة ( d erat ) ص . ع . نخلة داعرة : خرما بنى كه گشن نپذيرد . ج : مداعر و مداعير . و خبيثة داعرة : زن تباهكار پليد . داعرية ( d eriyyat ) ص . ع . ابل داعرية : شتران منسوب بفحل داعر . داعك ( d ek ) ص . ع . رجل داعك : مرد گول و احمق . داعكة ( d ekat ) ص . ع . رجل داعكة : مرد بسيار گول و التاء للمبالغة . داعكة ( d ekat ) ا . ع . زن گول بىباك و دلير . داعل ( d el ) ا و ص . ع . گريزنده و هارب . و رجل داعل : مرد فريبنده . داعون ( d una ) ع . ج . داعى . داعى ( d i ) ا . ع . خواننده . و داعى لله : آن حضرت صلى اللّه عليه و آله . ج : داعون و دعاة . و بر مؤذن هم اطلاق كنند . و فى الحديث : دع داعى اللبن . مر . داعية اللبن . داعى ( d i ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دعا كننده . و خواهنده و درخواست كننده و طلب كننده . و قصد كننده . و اقتضا كننده . و دعوت كننده . و اديب و سخنران . داعية ( d iyat ) ا . ع . آواز اسبان در كارزار . و داعية اللبن : شيرى كه در پستان باقى گذارند تا ديگر شير را بخواند . داعيه ( d iye ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خواهش . و اراده . و استدعا و درخواست . و ادعا . و مدعا . و لزوم . و مرگ . و سبب و جهة و موجب . و اراده و قصد . و مراد و مقصود . داغ ( d q ) ا . پ . نشان و علامت . و اثرى كه در بدن حيوان و يا انسان از اثر آهن تافته شده و جز آن پديد آيد و نشان و علامت آن اثر . و اثر زخم و جراحت . و خال . و لكه . و آبله . و ميخچه . و عيب . و كلف . و لكه به روى لباس . و كوه . و معنى كه شاعر در چند جا بندد . و نام شاعر كه در غزل و قصيده مذكور شود . و سوزان و خيلى گرم . و داغ بلندان : نشانى كه از سجده كردن بسيار در پيشانى مردم بهم رسد و چسنگ نيز گويند . و داغ شدن : خيلى گرم شدن و بدرجهء سوزان رسيدن . و عيب دار گرديدن . و شهرت يافتن . و كهنه و مستعمل بودن . و داغ كردن : بدرجهء سوزان گرم كردن . و نشان كردن : و داغى بر بدن انسان و يا حيوان گذاشتن . و داغ