على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1428

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

خوشحالى ( xoc - h li ) ا . پ . بشاشت و كامرانى . و فرح و سرور و حالت شادمانى و سرور . خوشدامن ( xoc - d man ) ا . پ . مادر زن . خوشدل ( xoc - del ) ص . پ . مسرور و شادمان و راضى . خوشدلى ( xoc - deli ) ا . پ . سرور و شادمانى و شعف و نشاط و فرح . خوش رفتار ( xoc - raft r ) ص . پ . زيباى در حركت و داراى سلوك و كردارهاى نيكو و اطوار پسنديده و دلربا . خوش رفتارى ( xoc - raft ri ) ا . پ . مهربانى و نيك سلوكى . خوشرو ( xoc - ru ) ص . پ . خوب صورت و جميل و نيك منظر و نيك محضر . خوشساى ( xocs y ) ا . پ . شمشاد و بقس . خوش ظاهر ( xoc - z her ) ص . پ . كسى كه اعمال و كردار وى آراسته و از روى ديانت و درستى باشد . و ضد خوش باطن . خوشكه آرد ( xocke - rd ) ا . پ . آرد نرم نابيخته و غربال ناكرده . خوشگل ( xoc - gel ) ص . پ . نيك خلقت و جميل و مليح و رعنا و مقبول و خوب صورت . خوش‌نشين ( xoc - necin ) ا و ص . پ . كسى كه راحت نشسته و جاى بسيارى را متصرف شده . و نورسيده و تازه آمده . و بيگانه و اجنبى و غريب در ميانهء مردمان بومى . خوش نشينى ( xoc - necini ) ا . پ . محافظ دولتى كه از براى وى اراضى معين شده . خوشنما ( xoc - nam ) ص . پ . خوب سيما و نيك نماينده و جميل و خوش ظاهر و و لطيف و خوش صورت . خوشنود ( xocnud ) ص . پ . راضى و خوشحال و خورسند و شادمان و مشعوف . خوشنودى ( xocnudi ) ا . پ . رضا و خوشحالى و مسرت و خرمى و فرح و شادى . خوشوقت ( xoc - vaqt ) ص . پ . خشنود و خرسند و شادمان و مشعوف و آنكه در حالت خوشى و خرمى باشد . خوشوقتى ( xoc - vaqti ) ا . پ . شعف و سرور و خرسندى و شادمانى . خوشه ( xuce ) ا . پ . اجتماع گلها و يا ميوه‌ها كه بواسطهء يك محورى كه عام بهمهء آنهاست نگاهداشته شده‌اند مانند خوشهء انگور و خوشهء خرما و خوشهء گندم و خوشهء تمش و جز آن . و نام سيومين برج از دوازده برج فلكى كه بتازى جوزا گويند . و نام مرغى . و چيننده . و اژفنداك و قوس و قزح . و پاره و قطعه . و خوشهء چرخ : ششمين برج فلكى كه سنبله باشد . و خوشه در گلو آوردن : نزديك ببر آمدن و رسيدن غلهء كاشته شده . و خوشهء سپهر : خوشهء چرخ و برج جوزا . خوشه ( xuce ) ا . پ . پدر زن . و پدر شوهر . خوشه‌چين ( xuce - cin ) ا . پ . چينندهء خوشهء انگور . و آنكه پس از درو كردن كشتزار جو و گندم و جمع آورى حاصل تك خوشه هائى كه در آنجا مانده و ريخته براى خويشتن جمع مىكند . و كسى كه از هر جا براى خويش چيزى اندوخته مىنمايد . خوشى ( xoci ) ا . پ . خوبى و نيكى . و شادى و فرح و سرور و شعف . و نشاط و خوشحالى و عيش و خرسندى و عشرت و تنعم و خرمى . و تسلى . و آسايش . و تفرج و تماشا . و نيكوئى و بهترى . و عزت و بزرگوارى و مهربانى و ملاطفت . و خوشى بخش : بخشايندهء لذت و عيش . و خوشى نمودن : ملاطفت و مهربانى نمودن . و در خوشى : در حالت شادى . خوشى ( xuci ) ا . پ . نام مرغى . خوشيدن ( xucidan ) ف ل و م . پ . خشكيدن و خشك شدن و منقبض و متقلص شدن . و جمع كردن . و چين‌دار شدن . و فراهم آوردن . و درهم كشيده شدن . و تركيدن و شكاف خوردن لبها . و سوختن و برشته شدن . و مشغول شدن . و دوستى و مهربانى داشتن . و تهنيت گفتن بغربا . و خوب واقع شدن . و كام يافتن . و استهزا كردن . و آوردن . و ذخيره كردن توشه . و تقليد درآوردن . و قديد كردن . خوشيده ( xucide ) ص . پ . خشك و خشك كرده شده و قديد . خوص ( xus ) ا . ع . برگ خرما و برگ كاكااو بافته باشد يا غير بافته . خوص ( xavas ) م . ع . خوص الرجل خوصا ( از باب سمع ) : فرو رفت چشم آن مرد بمغاك . خوصاء ( xavs ' ) ص . ع . مؤنث اخوص زنى كه چشم خانه‌اش بمغاك فرو رفته باشد . خوصاء ( xavs ' ) ا . ع . باد گرم كه چشم را بشكند از گرما . و چاه دورتك . و پشتهء بلند زمين . و گوسپند كه يك چشمش سياه و ديگرى سپيد باشد . و نيمهء روز بسيار گرم . و يق ظهيرة خوصاء اذا به نظر فيها الناظر متخاوصا . خوصة ( xusat ) ا . ع . واحد خوص يك برگ خرما و يا يك برگ كاكااو . خوض ( xavz ) ا . ع . نام وادى در كرانهء عمان . خوض ( xavz ) م . ع . خاض الرجل الماء خوضا و خياضا ( از باب نصر ) : درآمد آن مرد به آب . و كذلك خاض فى