على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1410
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
خنزرة ( xanzarat ) ا . ع . ستبرى . و تبر كلان كه بدان سنگها شكنند . خنزوان ( xanzav n ) ا . ع . كپى و بوزينه . و خوك نر . خنزوان ( xonzov n ) ا . ع . تكبر و نخوت . خنزوانات ( xonzov n t ) ع . ج . خنزوان . يقال : هو ذو خنزوانات . خنزوانة ( xonzov nat ) و خنزوانية ( xonzov niyyat ) ا . ع . تكبر و نخوت . خنزوب ( xanzub ) ص . ع . دلير بر فجور . خنزوة ( xonzovat ) ا . ع . نخوت و تكبر . خنزير ( xenzir ) ا . ع . خوك و خوك نر . و گراز . ج : خنازير . و شحم الخنزير : پيه خوك . خنزيرة ( xenzirat ) ا . ع . مؤنث خنزير كه خوك ماده باشد . خنزيرى ( xenziri ) ا و ص . پ . - مأخوذ از تازى - منسوب بخنزير . و لانهء خوك و محوطهاى كه در آنجا خوكها را جاى دهند . خنس ( xans ) م . ع . خنس عنه خنسا و خنوسا ( از باب نصر و ضرب ) : سپس ماند از آن . و خنس زيدا : سپس كرد زيد را و گذشت از آن . و خنس الابهام : گرفت نر انگشت را . و خنس بفلان : غايب كرد فلان را . الحديث : يخرج عنق من النار فتخنس بالجبارين فى النار اى تدخلهم و تغيبهم فيها . و نيز خنس و خنوس : پنهان شدن و غايب گرديدن . خنس ( xons ) ع . ج . اخنس و خنساء . خنس ( xanas ) ا . ع . سپس رفتگى بينى از روى با اندك بلندى سر آن ( و الفعل من سمع ) . خنس ( xonos ) ا . ع . آهوان . و گاوان . و جاى آهوان . خنس ( xonnas ) ا . ع . ستارهها . و ستارههاى سيار . و پنج سيار يعنى زحل و مشترى و مريخ و زهره و عطارد . خنساء ( xans ' ) ص . ع . مؤنث اخنس زنى كه بينى وى سپس رفته باشد و سر بينى آن اندكى بلند باشد . و ماده گاو وحشى يعنى صفت است مر آن را . ج : خنس . خنساء ( xans ' ) ص . ع . نام زنى شاعر . خنسار ( xans r ) ا . پ . يك نوع جانور آبى كه گوشت آن مأكول است . خنستان ( xonest n ) ص . پ . مبارك و ميمون و فرخنده و خجسته . خنسر ( xansar ) ص . ع . رجل خنسر : مردى كه در محل زيان كارى باشد . ج : خناسرة . خنسر ( xenser ) ا . ع . لئيم . و سختى و داهيه . خنسرى ( xansar ) ا . ع . ضلالت . و هلاكت . و غدر . و لآمت . خنسرى ( xansaryy ) ص . ع . رجل خنسرى : مردى كه در محل زيان كارى باشد . ج : خناسرة . خنسير ( xensir ) ا . ع . لئيم و فرومايه . خنشا ( xonc ) و خنشان ( xonc n ) و ( xenc n ) ص . پ . مبارك و ميمون و خجسته و خنستان و فرخنده . خنشفير ( xancafir ) ا . ع . سختى . خنشل ( xancal ) ا . ع . شتر تيزرو و ستبر و سخت و درگذرنده . خنشلة ( xancalat ) م . ع . لرزيدن از كلان سالى و پيرى . يق : خنشل الرجل خنشلة . خنشليل ( xancalil ) ا . ع . شتر تيزرو و ستبر و سخت و درگذرنده . خنشوش ( xoncuc ) ا . ع . بقيهء مال . و چند از شتران . يق : بقى لهم خنشوش اى قطعة من الابل . خنصر ( xenser ) و ( xensar ) ا . ع . انگشت خرد كه كالوج باشد و چلك و كابليج نيز گويند . و انگشت ميانه . و انگشت خرد پا ( مونث است ) . ج : خناصر . خنصيص ( xensis ) ا . ع . ببر بچه . خنضاب ( xenz b ) ا . ع . پيه مقل . خنضبة ( xonzobat ) ص . ع . امراة خنضبة : زن فربه . خنضرف ( xanzaref ) ا . ع . زن ستبر پر گوشت و كلان پستان . خنط ( xant ) م . ع . خنطه خنطا ( از باب ضرب ) : رنج و غم داد او را . خنطثة ( xantasat ) م . ع . خنطث خنطثة : با تبختر خراميد . خنطرف ( xantaref ) ا . ع . عجوز فانى . و زن ستبر پر گوشت و كلان پستان . خنطل ( xantal ) سختى . و عطار و سوداگر عطريات . و گروه ملخ . ج : خناطل . خنطليلة ( xantalilat ) ا . ع . گلهء شتر و گاو . و پارهاى از ابر . خنطول ( xontul ) ا . ع . نره . و شاخ دراز چارپايان . خنطولة ( xantulat ) ا . ع . پارهاى از ابر . خنطولة ( xontulat ) ا . ع . گلهء گاو و شتر و ستور . ج : خناطيل . خنطير ( xentir ) ا . ع . عجوز كلان سال كه پلكها و گوشت روى او فروهشته باشد . خنظأة ( xanza'at ) ا . ع . گفتار زشت . خنظاة ( xanz t ) م . ع . خنطى به خنظاة : نكوهش كرد او را و فحش