على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1407

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

كه نهان باشد . خنبعة ( xonboat ) ا . ع . مقنعهء خرد زنان . و چارقد . و شكاف ميان دوبروت . و بر آمدگى فروهشتهء ميان لب بالائين . خنبق ( xonboq ) ا . ع . بخيل ممسك . خنبك ( xonbak ) ا . پ . بر هم زدگى كف‌هاى دست با اصول و مطابق ساز . و جامهء درشت خشن كه درويشان پوشند . و تنبك . و خمرهء كوچك . و استهزاء و مسخره . و كنار طبل . و نفير اسب در هنگام نوشيدن آب . و خنبك زدن : دست زدن و اظهار فرح و سرور و سر مستى كردن . و تنبك زدن . خنبك ( xonbok ) ا . پ . قريه‌اى از بدخشان . خنبوص ( xonbus ) ا . ع . اخگرى كه از سنگ چخماق برجهد . خنبه ( xanbe ) ا . پ . طاق . و صفه . و چوبهائى كه بر روى كنده‌هاى تاكستان ريزند تا درخت رز به روى آنها پهن و گسترده شود . خنبه ( xonbe ) ا . پ . خم بزرگ و دراز كه در آن غله كنند خواه از گل و سفال باشد و يا از چوب . و قبه و گنبذ . خنبيدن ( xanbidan ) ف ل . پ . نامدار شدن و مشهور گشتن . و كج و خم شدن و مايل گشتن . خنبيدن ( xonbidan ) ف ل . پ . جستن و برجستن و رقص كردن . و ضرب گرفتن و تنبك زدن . و دست زدن با اصول . خنبيده ( xanbide ) ص . پ . نامدار و مشهور و معروف . خنپور ( xanpur ) و ( xonpur ) ا . پ . پل صراط . خنپور ( xonpur ) ا . پ . كشاورز و زارع . و روز رستخيز و قيامت . خنة ( xonnat ) ا . ع . غلاف سر نره . و غنه و مانند آن و يا فوق غنه و يا زشت‌تر از غنه . خنت ( xant ) و ( xanat ) ا . پ . برق و روشنائى . و مدار آسمانى . و غورى برنجين . خنت ( xont ) ا . پ . خم . خنتار ( xent r ) ص . ع . جوع خنتار : گرسنگى سخت . خنتب ( xontab ) و ( xontob ) ا . ع . چلچله و بظر دختران پيش از ختان . و مخنث . و كوتاه . خنتعة ( xontoat ) ا . ع . روباه ماده . خنتف ( xontof ) ا . ع . سداب . خنث ( xans ) م . ع . خنثه خنثا ( از باب ضرب ) : استهزا كرد بوى . و خنث السقاء : سرمشك را بيرون نورديده آب خورد از آن . خنث ( xens ) ا . ع . جماعت متفرق . و درون دهان كه نزديك دندانها باشد . خنث ( xons ) ا . ع . شكستگى و دوتائى . ج : خناث . خنث ( xanas ) م . ع . خنث خنثا ( از باب سمع ) : دو تا و شكسته گرديد . خنث ( xanes ) ص . ع . سست و شكسته و دو تاه . خنث ( xonaso ) ا . ع . يا خنث : اى مرد شكسته و دو تاه . خنثا ( xons ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آنكه نه نر باشد و نه ماده . خنثبة ( xansabat ) و ( xonsabat ) و ( xensabat ) و ( xonsobat ) ا . ع . ماده شتر نيك بسيار شير . خنثر ( xonsar ) و ( xanaser ) و ( xansar ) و ( xenser ) و ( xonsor ) ا . ع . چيزى حقير و فرومايه كه از متاع قوم بعد رفتن آنها در جائى افتاده ماند . خنثعبة ( xensa'bat ) و ( xansa'bat ) و ( xonsa'bat ) و ( xonso'bat ) ا . ع . ماده شتر رام بسيار شير . خنثعة ( xonsoat ) ا . ع . روباه ماده . خنثل ( xansal ) ا . ع . ضعيف . و زن كلان شكم مسترخى . و نام وادى . خنثى ( xons ) ا . ع . كسى كه او را آلت نرى و مادگى هر دو باشد . ج : خناثى و خناث . خنج ( xanj ) ا و ص . پ . باطل و ضايع . و گم شده . و ناز و عشوه و كرشمه . و شادى . و استراحت . و آواز و رقص و طرب و عيش . و حاصل و نفع و سود . خنج ( xonj ) ا . پ . بوم و جغد . و ولايتى از فارس . خنج خنج ( xanj - xanj ) ا . پ . آوازى كه هنگام مجامعت از بينى آدمى برميايد . خنجده ( xonjde ) ا . پ . سريشمى كه از پوست و ساير مواد حيوانى اخذ شود . خنجده ( xonjade ) ا . پ . گل سرخ . و شكارگاه . خنجده ( xonjede ) ا . پ . چراغ پره و شب پره و پروانه . خنجر ( xanjar ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سلاحى نوك‌دار و برنده و دشنه . و سر نيزهء تفنگ و شمشير . و خنجر زر و يا خنجر زر افشان : عمود صبح و سر زدن آفتاب . و خنجر سيم : عمود صبح . و خنجر صبح : عمود صبح و دميدن و سر زدن آفتاب . و خنجر فلك : دميدن صبح و طلوع آفتاب . خنجر ( xanjar ) و ( xenjar ) ا . ع . دشنه و دشنهء كلان و چاقوى كلان . ج : خناجر . خنجر ( xanjar ) و خنجرة ( xanjarat ) ا . ع . ماده شتر بسيار شير . خنجردار ( xanjar - d r ) ص . پ . مسلح با خنجر . خنجر گذار ( xanjar - goz r ) ص .