ايران كه اصلا از نژاد ترك‌اند و در ما بين ساوه و قم و عراق مسكن دارند . خلج ( xalaj ) ا . ع . درد استخوان از ماندگى و كوفتگى و تباهى . خلج ( xalaj ) م . ع . خلج خلجا ( از باب سمع ) : مبتلا گرديد به درد استخوان از ماندگى و كوفتگى . خلج ( xoloj ) ا . ع . گروهى از عرب و هم كانوا من عدوان فالحقهم عمر بن الخطاب رضى اللّه عنه بالحارث بن مالك بن النصر و سموا بذلك لانهم اختلجوا من عدوان . و نيز خلج : ج . خليج . خلج ( xellej ) ا . ع . دور و بعيد . خلجان ( xolj n ) ع . ج . خليج . و ج . اخلج . خلجان ( xalaj n ) ا . پ . مودت و محبت و عشق . و خواهش و آرزو . و خارخار . و رغبت و ميل خاطر . و نام قريه‌اى از توابع شيراز . خلجان ( xalaj n ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بخاطر درآمدن . و جستن اعضا . و پريدن چشم . و لرزيدن . و مضطرب شدن . خلجان ( xalaj n ) م . ع . خلجت العين خلوجا و خلجانا ( از باب نصر و ضرب ) : پريد آن چشم . و خلج العضو : مضطرب شد آن عضو . و نيز خلجان : مجنونانه رفتن بر زمين . خلجم ( xaljam ) ا . ع . تناور بزرگ و دراز ترنجيده خلقت . خلچ ( xalac ) ا . پ . طايفه‌اى از مردم ايران . مر . خلج . خلچه ( xolce ) ا . پ . عصاى سركج . خلخ ( xallox ) ا . پ . شهر بزرگى در خطاى كه مشك خوب از آنجا آورند و خوبان را بدانجا نسبت كنند چه مردمان آنجا در جمال و حسن ضرب المثل‌اند . و هر چيز خوشبوى . خلخال ( xalx l ) ا . پ . ايالت كوچكى ما بين زنجان و گيلان و قزوين . و پاى برنجن . و خلخال زر و يا خلخال فلك : آفتاب . خلخال ( x lx l ) ا . ع . پاى برنجن . ج : خلاخيل . خلخال ( xalx l ) ص . ع . ثوب خلخال : جامهء باريك . خلخان ( xalx n ) ا . پ . گياهى مانند اشنان كه در حوالى بلخ از آن شخار مىگيرند . خلخل ( xalxal ) ص . ع . ثوب خلخل : جامهء باريك . خلخل ( xalxal ) و ( xolxal ) ا . ع . پاى برنجن . ج : خلاخل . خلخلة ( xalxalat ) م . ع . خلخل العظم : گرفت گوشت را كه بر استخوان بود . خل خمر ( xal - xamr ) ا . ع . سركه انگور و آن را خل خمر بدان‌جهت گويند كه ما دام كه خمر نشود سركه نمىگردد . خلد ( xald ) م . ع . خلد خلدا و خلودا ( از باب نصر ) : مويش هنوز سپيد نشده كلان سال گرديد . و خلد بالمكان و الى المكان : مقيم گرديد در آن جاى . و خلد خلودا : هميشه ماند . خلد ( xold ) ا . ع . بقا و هميشگى . و بهشت . و نوعى از قبره . و دست برنجن . و گوشواره . ج : خلدة . خلد ( xold ) و ( xald ) ا . ع . موش كور كه جانورى است كور زير زمين هرگاه پياز و يا گندنا بر سوراخ وى نهند از بوى آن برآيد و شكار كند . ج : مناجذ از غير لفظ آن مانند مخاض كه جمع خلفة است . خلد ( xold ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بهشت . و هميشگى . خلد ( xalad ) ا . ع . حال . و دل . و نفس . يق : وقع ذلك فى خلدى اى فى قلبى . و ج . خلدة . خلد برين ( xolde - barin ) ا . پ . بهشت بالائين . خلدة ( xoldat ) ا . ع . واحد خلد كه موش كور باشد . خلدة ( x ladat ) ا . ع . دست برنجن . و گوشواره . ج : خلد . خلدة ( xeladat ) ع . ج . خلد كه دست برنجن و گوشواره باشد . خلد مكانى ( xold - mak ni ) ص . پ . به آسمان برافراشته شده و در بهشت جايگزين شده . خلر ( xolar ) و ( xalar ) و ( xollar ) ا . پ . نوعى از غله شبيه بكرسنه . خلر ( xollar ) ا . پ . جائى در نزديكى شيراز كه داراى تاك بسيارى است و انگور آنجا براى شراب بهترين انگورهاست و شراب خلر : شرابى است كه از انگور خلر مىسازند . خلس ( xals ) ا . ع . گياه خشك كه گياه تر از بن آن رسته بهم آميخته باشد . خلس ( xals ) م . ع . خلسه خلسا و خليسى ( از باب نصر ) : ربود آن را . خلس ( xolos ) ص . ع . هن نساء خلس : ايشان زنان سپيدى هستند كه سپيدى آنها بسياهى آميخته . و واحد آن را خليس و يا خلاسية گفته‌اند . خلسة ( xalsat ) ا . ع . يك بار ربودگى . خلسة ( xelsat ) ا . ع . نوع و هيئت ربودگى . خلسة ( xolsat ) ا . ع . ربودگى . و بهم آميختگى گياه خشك و تر . خلش ( xalec ) پ . م . ح . خليدن . ا .