على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1365

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

خراشيدن . و دريدن . خشب ( xacb ) م . ع . خشبه خشبا ( از باب ضرب ) : آميخت آن را به چيزى . و برگزيد و جدا كرد از چيزى از اضداد است - . و خشب السيف : زدود روى تيغ را چندان كه تاه از وى دور شد و روشن و تيز گرديد . و ساخت شمشير را و هنوز صيقل و تيز نكرده است آن را . و خشب الشعر : گفت شعر چنان كه آمد بدون فكر بسيار و تصنع . و خشب القوس : ساخت چوب كمان را بساخت نخستين . خشب ( xecb ) ص . ع . رجل قشب خشب : از ابتاع قشب است يعنى مرد بىخير . خشب ( xocb ) ا . ع . ج . خشب . خشب ( xocb ) ص . ع . ج . اخشب و خشباء . خشب ( xacab ) ا . ع . چوب درشت . ج : خشب و خشب و خشبان . و ذو خشب : نام موضعى در يمن . خشب ( xacab ) ص . ع . مال خشب : شتران و گوسپندان لاغر . خشب ( xaceb ) ا و ص . ع . عيش ناخوش آيندهء ناپسند . و دراز درشت اندام برهنه استخوان در كمال سختى . و ظليم خشب : شتر مرغ درشت . خشب ( xocob ) ع . ج . خشب و ج . خشب . خشباء ( xacb ' ) ص . ع . مونث اخشب . و سخت و زشت و خشك . ج : خشب ( xocb ) . و جبهة خشباء اى كريهة يابسة . خشبان ( xocb n ) ا . ع . كوههاى درشت كه نه كلان باشند و نه خرد و ج . خشب . خشبة ( xacabat ) ا . ع . واحد خشب يعنى يك چوب درشت . خشبة ( xacebat ) ص . ع . مونث خشب . خشبل ( xacball ) ا . ع . پشتهء سخت . خشبية ( xacabiyyat ) ا . ع . طايفه‌اى از تازيان . خشپخته ( xecpoxte ) ا . پ . آجر . خشت ( xect ) ا . پ . آجر خام و ناپخته . و آجر پخته . و هر چيز چهار گوشهء كلان و ستبر . و نام يك قسم حربه‌اى در جنگ . و گرز چهار پهلو . و بيلچه . و قسمى از نيزهء كوچك كه در ميان آن حلقه‌اى از ابريشم و يا ريسمان باشد و انگشت سبابه را در آن نموده بجانب دشمن اندازند . و نسك دوازدهم از بيست و يك نسك زند . و قريه‌اى در فارس . و قسمى از حلوا . و خشت پخته : آجر . و خشت زر : خفچهء زر و آفتاب و خشت زدن : خشت ساختن . خشتامن ( xact man ) و ( xoct man ) ا . پ . مادر زن . خشت باد ( xect - b d ) ا . پ . بادزن و مروحهء كلان . خشت پز ( xect - paz ) ا . پ . آجرپز و آنكه آجر مىسازد . خشت پزى ( xect - pazi ) ا . پ . آجرپزى . خشت تابه ( xect - tabe ) ا . پ . كوره و داش خشت‌پزى . خشتچه ( xect - ce ) ا . پ . خشتك . و پارچهء چهار گوشه‌اى كه در زير بغل جامه و ميان تنبان دوزند . و آئينهء زانو . خشت خشت ( xect - xect ) ا . پ . صداى كاغذ و جامه‌هاى آهار دار . خشتره ( xectare ) و ( xectere ) ا . پ . خشتك . و خشت زن . خشت‌زن ( xect - zan ) ا . پ . كسى كه خشت مىسازد . و تيرانداز . خشتژه ( xect - je ) ا . پ . نوعى از پارچه كه متن آن مانند خشت است . خشتق ( xactaq ) ا . ع . معرب خشتك و بمعنى آن . و كتان و ابريشم . خشتك ( xectak ) ا . پ . مصغر خشت يعنى خشت كوچك . و پارچهء چارگوشهء زير بغل جامه و ميان تنبان و شلوار . و آئينهء زانو . و خشتك زر : آفتاب . خشت كار ( xect - k r ) ا . پ . - استاد بنائى كه كار آن بنا كردن با خشت خام است . خشتكارى ( xect - k ri ) ا . پ . بنائى كه از خشت خام ساخته شده باشد . خشتگر ( xect - gar ) ا . پ . خشت زن . خشت‌مال ( xect - m l ) ا . پ . خشت زن . خشت‌مالى ( xect - m li ) ا . پ . شغل خشت مال . خشتنشار ( xactanc r ) ا . پ . قسمى از مرغابى بزرگ و تيره رنگ كه ميان سر او سپيد باشد . خشتوك ( xactuk ) و ( xoctuk ) ا . پ . حرام زاده و بد عمل . و شرير و دزد . خشته ( xacte ) ص . پ . مفلس و گدا و بىبرگ و بىنوا . خشتى ( xecti ) ص . پ . ساخته شدهء از خشت خام . خشتى ( xecti ) ا . پ . يك خشت . و خشتى بخير گذاشتن : بناى خير كردن مانند ساختن آب انبار و پل و جز آن . خشجان ( xacj n ) ا . پ . چار عنصر كه آب و خاك و پناد و آتش باشد . خشخاش ( xacx c ) ا . پ . ثمر كوكنار . و گروه از مردم با سلاح و زره . و شير خشخاش : ترياك . و خشخاش كردن : ريزه ريزه كردن . خشخشة ( xacxacat ) ا . ع . بانگ كاغذ و جامهء نو . و آواز سلاح . خشخشة ( xacxacat ) م . ع . آواز