على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1335

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

خدرة ( xedrat ) ا . ع . از القاب است . خدرة ( xodrat ) ا . ع . تاريكى سخت . و نام ماده خرى . و نام گروهى از انصار . خدرة ( xaderat ) ا . ع . خرماى نارسيده كه از درخت افتد . خدرة ( xaderat ) ص . ع . اعضاء خدرة : عضوهاى بخواب رفته . و ليل خدرة : شب تاريك . خدرعة ( xadraat ) م . ع . خدرع خدرعة : شتافت . خدرك ( xadrak ) ا . پ . سوختگى و افروختگى زغال . و پاره‌اى از چوب افروخته . خدرنق ( xadarnaq ) ا . ع . عنكبوت نر . و عنكبوت كلان - . ج : خدارن . خدرنى ( xadarn ) ا . ع . عنكبوت . خدره ( xadre ) و ( xodre ) ا . پ . خرده و ريزهء از هر چيز . و شرارهء آتش . خدرى ( xodriyy ) ا . ع . خر سياه . و جاى تاريك . و ابر سياه . خدرى ( xodriyy ) ص . ع . منسوب بخدرة كه نام گروهى از انصار باشد ، منهم ابو سعيد الخدرى . خدش ( xadc ) ا . ع . نشان زخم كه از خراشيدن مانده باشد . ج : خدوش . خدش ( xadc ) م . ع . خدش وجهه خدشا ( از باب ضرب ) : خراشيد روى خود را . و خدش الجلد : پاره كرد پوست را كم باشد يا بسيار . و خراشيد پوست را به چوب و مانند آن . خدش ( xadec ) ا . ع . خوف و آشفتگى و ترس . خدشه ( xadce ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خراش . و شك و شبهه و گمان . و ترس و خوف و هول و بيم و انديشه و وهم . خدع ( xad ' ) و ( xed ' ) م . ع . خدعه خدعا و خدعا ( از باب فتح ) : فريفت او را و خواست كه بوى مكروهى رساند و او خبر نشود . و خدع الضب فى حجره : بسوراخ در شد سوسمار . و خدع الريق : خشك شد آب دهان . و خدع الكريم : باز ايستاد آن مرد كريم از عطا . و خدع الثوب : دو تا كرد و پيچيد جامه را . و خدع المطر : كم شد باران . و خدعت الامور : مختلف گشتند كارها . و خدع الرجل : كم مال گرديد آن مرد . و خدعت عينه : فروشد چشم او بمغاك از جهة خواب . و ما خدعت فى عينى نعسة اى لم تدخل . و خدعت عين الشمس : ناپديد گشت قرص آفتاب . و خدعت السوق : كاسد شد بازار . خدع ( xada ' ) ا . ع . اژدهاى مكار . خدع ( xade ' ) ص . ع . ضب خدع : سوسمار چب دهندهء در كار . خدع ( xodo ' ) ع . ج . خدوع . خدعة ( xod'at ) ا . ع . كسى كه مردم او را بسيار فريب دهند . خدعة ( xod'at ) و ( xad'at ) و ( xed'at ) و ( xodaat ) ا . ع . الحرب خدعة يعنى جنگ انصرام مىيابد بفريب و كذلك الحرب خدعة و خدعة و خدعة . خدعة ( xadaat ) ع . ج . خادع . خدعة ( xodaat ) ا . ع . مرد بسيار فريبنده . و وقت و زمان و موسم . و بخت و طالع و نصيب . و قبيله‌اى از تازيان . خدعونة ( xad'unat ) ا . ع . قطعه‌اى از كدو . خدعه ( xod'e ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مكر و فريب و حيله و ستاوه و ستابه . خدعه‌گر ( xod'e - gar ) ص . پ . مكار و حيله‌باز . خدف ( xadf ) ا . ع . تيز روى و گامهاى نزديك بهم . و سكان كشتى . خدف ( xadf ) م . ع . خدف خدفا . ( از باب ضرب ) : بناز زيست . و خدف السماء بالثلج : برف باريد آسمان . و خدف الثوب : بريد جامه را . خدفة ( xedaf ) ع . ج . خدفة . خدفة ( xedfat ) ا . ع . دريدگى پيراهن . ج : خدف . خدفلة ( xadfalat ) م . ع . پيراهن كهنه پوشيدن . خدك ( xadak ) ا . پ . هر پلى خواه از سنگ و گچ و آجر باشد كه بر رودخانه بندند و يا از چوب و خاك بر جوى . خدك ( xodak ) ا . پ . حاكم و رئيس و عامل . خدل ( xadl ) ص . ع . پر گوشت و ستبر . يق : مخلخلها خدل : اى ضخم . خدل ( xadal ) م . ع . خدلت الساق خدلا و خدالة و خدولة . مر . خدالة . خدلاء ( xadl ' ) ص . ع . امراة خدلاء : زن پر گوشت اعضاء و باريك استخوان . خدله ( xadlat ) ص . ع . پر گوشت و ستبر . يق : ساق خدلة . خدلة ( xadlat ) و ( xedlat ) ا . ع . زنى كه ساق وى پر گوشت و گرد باشد . ج : خدال . و زن پر گوشت اعضاء و باريك استخوان . خدلة ( xadlat ) و ( xodlat ) ا . ع . دانهء باريك انگور . و ساق درخت صاب . خدلجة ( xadallajat ) ا . ع . زن آگنده بازو و ساق . خدلم ( xedlem ) ص . ع . زن پر گوشت اعضا و باريك استخوان . خدم ( xadam ) ع . ج . خادم .