على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1336
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
خدم ( xedam ) ع . ج . خدمة . خدم ( xadam ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خدمتگاران و نوكران . خدما ( xadm ' ) ا . ع . گوسپند سپيد ساق . و گوسپند كه يك ساق وى سپيد و باقى سياه باشد و گوسپند كه نزديك خردگاه آن سپيدى در سياهى و سياهى در سپيدى باشد و كذلك الوعول من الكل . خدمات ( xedam t ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خدمتها و نوكريها و پرستاريها و بندگيها . خدمة ( xedmat ) ا . ع . ساعت از شب و از روز . خدمة ( xedmat ) و ( xadmat ) م . ع . خدمه خدمة و خدمة ( از باب ضرب و نصر ) : چاكرى كرد آن را و خدمت نمود . خدمة ( xodmat ) ا . ع . سپيدى ساق گوسپند و بز كوهى و سپيدى در سياهى و سياهى در سپيدى ساق آنها نزديك خردگاه . خدمة ( xadamat ) ا . ع . دوال ستبر تافته شده مانند حلقهاى كه بر خردگاه شتر بسته پا افراز وى را بدان محكم كنند . و حلقهء قوم و پاى برنجن . و ساق . ج : خدم و خدام . و فض الله خدمتهم : شكست و پراكنده كرد خداى جماعت آنها را . خدمة ( xedamat ) ا . ع . دوال . خدمت ( xedmat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - چاكرى . و زاورى . و پرستارى . و كار و مأموريت . و هديه و تحفه . و طاعت . و سلوك . و وزارت . و سلام . و تعظيم و كورنش . خدمتانه ( xedmat ne ) ا . پ . قلق و هر چيزى كه بمأمور حاكم بطور هديه مىدهند . خدمتگار ( xedmat - g r ) ا و ص . پ . پرستار و نوكر و چاكر و كنيز و بلون و زوار و زواره . خدمتگارى ( xedmat - g ri ) ا . پ . پرستارى . و چاكرى . و نوكرى . و وزارت . خدمتگذار ( xedmat - goz r ) ا و ص . پ . نوكر و چاكر . و مهربان و مشفق . و حاضر و آمادهء خدمت . خدمتگذارى ( xedmat - goz ri ) ا . پ . پرستارى . و نوكرى . و وزارت . خدمتگر ( xedmat - gar ) ا و ص . پ . خدمت كننده و خدمتگار . خدمتى ( xedmati ) ا . پ . پيشكش و و هديه و نذرانه . خدمه ( xadame ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خدمتگاران و چاكران . خدن ( xedn ) ا . ع . يار و دوست و معشوق . ج . اخدان . خدنة ( xodanat ) ص . ع . بسيار دوست گيرنده . خدنق ( xadannaq ) ا . ع . عنكبوت و عنكبوت كلان . خدنگ ( xadang ) ا . پ . درختى بسيار سخت كه از چوب آن نيزه و تير و زين اسب سازند و تير خدنگ و زين خدنگ به همين مناسبت گويند . و خارپشت . و خرچنگ . خدو ( xodu ) ا . پ . تف و آب دهن و تفش . و خدو انداختن : تف كردن . خدوج ( xoduj ) ص . ع . ناقهاى كه پيش از مدت وضع حمل زايد . خدود ( xodud ) ع . ج . خد ( xadd ) . خدور ( xodur ) ع . ج . خدر . خدوش ( xaduc ) ا . ع . مگس . و كيك . خدوش ( xoduc ) ع . ج . خدش . خدوع ( xadu ' ) ا . ع . ناقهاى كه بارى اندك شير فرودهد و بارى شير بردارد . و راه كه گاه هويدا گردد و گاه مخفى . و مرد بسيار فريب . ج : خدع . خدوك ( xoduk ) و ( xaduk ) ا . پ . پراكندگى و پريشانى از امور ناملايم . و رشك و حسد . و قهر و خشم . و خجلت و شرمسارى . و آزردگى و غصهء بىجا . خدولة ( xodulat ) م . ع . خدل خدلا و خدالة و خدولة . مر . خدالة . خدوم ( xadum ) ص . ع . بسيار خدمت كننده خواه مرد باشد و يا زن . خدى ( xady ) م . ع . خدى البعير خديا و خديانا ( از باب ضرب ) : بشتاب رفت شتر و گام فراخ نهاد . و كذلك خدى الفرس . و يا خدى نوعى از رفتار شتر و اسب است . و يا دويدن خر ما بين ميخ و غلطيدنگاه . خديان ( xaday n ) م . ع . خدى خديا و خديانا . مر . خدى . خديج ( xadij ) ص . ع . بچهء انداختهء ناقه پيش از اتمام مدت حمل . و ناقهاى كه پيش از مدت حمل زاده شده باشد . خديجة ( xadijat ) ص . ع . مؤنث خديج . خديجة ( xadijat ) ا . ع . از اعلام است . و ام المؤمنين خديجة بنت خويلد مادر حضرت فاطمه سلام اللّه عليها اول زنى است كه به آن حضرت صلى اللّه عليه و آله ايمان آورد . خدير ( xadir ) ا . پ . حسن و خوبى . و و خوشدلى و خوش خلقى . خديرة ( xadirat ) ص . ع . زن با حيا و پردهنشين . خديش ( xadic ) و ( xodic ) ا . پ . پادشاه و كدخداى بزرگ . و خداوند خانه . و كدبانوى خانه . خديعة ( xadi'at ) ا . ع . مكر و فريب و حيله . و يك نوع طعامى مر تازيان را .