و مثلثهء خاكى : برج ثور و سنبله و جدى . و مردم بىحرمت و خوار و ذليل . و نام طايفه‌اى . و خاكى كردن : افتادگى كردن و بندگى نمودن . و بىقرارى كردن . خاكيان ( x ki n ) ا . پ . مردمان بىغيرت و بىحرمت و خوار و ذليل . و ج . خاكى . خاكين ( x kin ) ص . پ . منسوب به خاك . خاكى نهاد ( x ki - neh d ) ص . پ . خليق و افتاده و متواضع . خاگ ( x g ) ا . پ . بيضهء ماكيان . خاگينه ( x gine ) ا . پ . نان خورشى كه از تخم ماكيان مىسازند . خال ( x l ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نقطهء سياهى كه به روى هر چيز باشد عموما و بر روى و اندام مردم خصوصا و فند و چخك نيز گويند . و آبله . و علم و بيرق . و نشان و علامت . و سهم و تير . و شتر سياه بزرگ . و ايلچى و رسول . و چشمه . و لكهء كوچك . و ابرام و لجاجت . و جفت و زوج . و سياه . و مرغ حلال گوشتى شبيه بكلاغ . و خال‌هاى شنگرفى : قطرات اشك خونين بر روى و رخسار . و خال نان : تخمه‌اى كه بر روى نان پاشند . و سوختگى كه از آتش به روى نان بهم رسد . و خال مشكين : لكهء سياه كوچكى به قدر دانهء ارزن كه بر روى و رخسار معشوق باشد . خال ( x l ) ا . ع . برادر مادر . ج : اخوال و اخولة و خؤل و خول و خوولة . و نشان خير . و علم لشكر . و نوعى از برد يمانى . و فحل سياه از شتران . و هو خال مال يعنى نيك متعهد و تيمار دارندهء مال است . و انا خال هذا الفرس يعنى من مالك اين اسبم . خال ( x l ) ا . ع . ابرى كه خلاف نكند باريدن را . و ابر بىباران . و برق . و كبر و بزرگ منشى . و جامهء نرم با نعومت . و نوعى از برد يمانى . و نقطه‌اى سياه كه بر اندام باشد . و نشان . ج : خيلان . و اسب ضخم . و شتر ضخم . و علم لشكر كه بدست والى باشد . و لنگى ستور . و جامه‌اى كه بدان مرده را پوشند . و جوانمرد سخى . و ابرى كه در آن باريدن گمان رود . و فحل سياه . و خداوند چيزى . و خلاقت و سزاوارى باران . يق ما احسن خالها اى خلاقتها للمطر . و متكبر و خود پسند . و جاى بىانيس . و ظن و توهم . و مرد فارغ از علاقهء حب . و مرد بىزن . و مرد نيك تيمار كنندهء مال . و كوهچهء متفرد . و لازم گيرندهء چيزى . و لگام اسب . و مرد ضعيف دل و ضعيف جسم . و مرد پاك از تهمت . و مرد نيك خيال كننده . و يك نوع گياه شكوفه دارى . خال ( x l ) ص . ع . رجل خال : مرد متكبر ( واحد و جمع در وى يكسان است ) . خال ( x l ) م . ع . خال الشئى خالا و خيلانا و مخيلة و مخالة و خيلولة و خيلا و خيلا و خيلة و خيلة ( از باب سمع ) : گمان برد آن چيز را . و خالت الدابة خالا : لنگ گرديد ستور . مر . خيل . خال ( x ll ) ص . ع . عسكر خال : لشكر پريشان و متفرق . خالا ( x l ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - عمه و خواهر پدر . و خاله . خالات ( x l t ) ع . ج . خالة . خالاون ( x l von ) ا . پ . داروئى طبى شبيه بگندم . خالب ( x leb ) ص . ع . رجل خالب : مرد فريبنده . ج : خلبة . خالبة ( x lebat ) ص . ع . زن فريبنده . يق امراة خالبة . ج : خوالب . خالة ( x lat ) ا . ع . خواهر مادر . يقال هما ابنا خالة و لا يقال ابنا عمة . خالة ( x lat ) ص . ع . امراة خالة : زن متكبر . و نيز خالة : ج . خائل . خال خال ( x l - x l ) ص . پ . بسيار لكه دار . خالد ( x led ) ا و ص . ع . دائم و جاويد ج : خالدون . و از اعلام است . و ابو خالد : سگ . خالدات ( x led t ) ع . ج . خالدة . و الجزائر الخالدات : جزيره‌هائى را گويند واقع در جنوب غربى افريقا . مر . جزائر . خالدة ( x ledat ) ص . ع . مونث خالد . ج : خالدات . خالدار ( x l - d r ) ص . پ . آنكه در آن نشانه و علامت خال باشد . خالدون ( x leduna ) ع . ج . خالد . خالرى ( x lari ) ا . پ . كارهاى مليح . خالص ( x les ) ص . ع . ساده و بىآميغ . و سالم . ج : خلصاء - درصورتىكه مدلول آن از ذوى العقول باشد . خالص ( x les ) ا . ع . هر چيز سپيد . و نام شهرى . خالص ( x les ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - بىغش و غل و زلال و بىآميغ و بدون اختلاط و تركيب و صاف و پاك . خالصا ( x lesan ) و خالصانه ( x les ne ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بطور صافى و پاكى و با صداقت و مخلصانه و بيغرضانه . خالصة ( x lesat ) ا . ع . خصلت خاص بىشوب . قولة تعالى : انا اخلصناهم بخالصة . و هذا خالصة لك اى خاصة .