ا . ع . يك دانه نخود . حمصى ( hemmasiyy ) و ( hemmesyy ) ص . ع . منسوب به شهر حمص و يا دار حمص . حمصيص ( hamasis ) و ( hammasis ) ا . ع . ترهء ترش كه در ريگ رويد و آن را در كشك داخل كنند . حمض ( hamz ) ا . ع . آنچه تلخ و شور مزه باشد از گياه - خلاف خله - و آن بمنزلهء فواكه است شتران را و خله بجاى نان . ج : حموض . حمض ( hamz ) م . ع . حمضت الابل حمضا و حموضا ( از باب نصر ) : شور گياه خوردند شتران . و حمضت عنه : مكروه داشتم او را . و حمضت به : آرزوى آن كردم . و حمض حمضا و حموضة ( از باب نصر و سمع و كرم ) : ترش مزه گرديد و يا از باب سمع مخصوص است بترش شدن شير . حمض ( homoz ) ع . ج . حميضة . حمضة ( hamzat ) ا . ع . آرزوى چيزى . و از اعلام است . و بنو حمضة : بطنى از تازيان . حمضمض ( homozmoz ) ا . ع . نام تره‌اى . حمضى ( hamaz ) ا . ع . يوم حمضى : از روزهاى تازيان است . حمضية ( hamziyyat ) ص . ع . ابل حمضية : شتران باشندهء در حمض . حمضيض ( hamziz ) ا . ع . ترشك‌برى . حمط ( hamt ) م . ع . خراشيدن و پوست باز كردن ( و الفعل من ضرب ) . حمطاط ( hemt t ) ا . ع . كرمى كه در گياه باشد . ج : حماطيط . حمطرة ( hamtarat ) م . ع . حمطر القربة : پر كرد مشك را . و حمطر القوس : زه كرد كمان را . حمطوط ( homtut ) ا . ع . كرمى در گياه . ج : حماطيط . حمطيط ( hamtit ) ا . ع . گياهى . و مار . و كرمى كه در ايام بهار در تره باشد . حمظ ( hamz ) م . ع . افشردن چيزى را ( و الفعل من نصر ) . حمظل ( hamzal ) ا . ع . حنظل . حمظلة ( hamzalat ) م . ع . حنظل چيدن . حمعسق ع . از حروف مقطعهء اوائل سور قرآن مجيد . مر . الم . حمق ( homq ) ص . ع . ج . احمق و حمقاء . يق رجال حمق و نساء حمق . حمق ( homq ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - حماقت و گولى و احمقى . حمق ( homq ) و ( homoq ) ا . ع . مى . و گولى و بىعقلى . حمق ( homq ) و ( homoq ) م . ع . حمق حمقا و حمقا و حماقة . مر . حماقة . حمق ( hamaq ) ا . ع . رطوبت سپيدى كه برآيد از فرج . حمق ( hameq ) ص . ع . مرد كم موى در ريش . و گول و بىعقل . حمق ( hameq ) ص . ع . از اعلام است . و عمر بن الحمق الخزاعى : از بزرگان اصحاب آن حضرت صلى اللّه عليه و آله . حمق ( homoq ) ع . ج . حماق . يق رجال حمق و نساء حمق . حمقا ( homq ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مردمان گول و احمق . حمقاء ( hamq ' ) ا . ع . مؤنث احمق يعنى زن گول و بىعقل . ج : حمق . و بقلة الحمقاء و البقلة الحمقاء : خرفه . حمقى ( hamq ) ع . ج . حمق . حمقيق ( hemqiq ) ا . ع . يك نوع گياهى . حمقيق ( hamaqiq ) ا . ع . چيچك و مانند آن كه بر اندام برآيد . حمك ( hamk ) م . ع . حمك فى الدلالة حمكا ( از باب سمع ) : روان شد در راهنمائى و دلالت . حمك ( hamak ) ا . ع . هر چيز ريزه از هر جنس . و شپشها . و مردمان فرومايه . و كودكان . و مورچگان . و بره . و اسب كره . و بچه‌هاى مرغ سنگ خوار . و شتر مرغ ريزه . و اصل چيزى و طبع آن . و رهنمايان كه ببيراهى در دشت افتاده باشند . حمكة ( hamakat ) ا . ع . واحد حمك - يعنى ريزهء از هر جنس . و يك شپش . و زن كوتاه و حقير . حمل ( haml ) ا . ع . بار شكم از بچه . ج : حمال و احمال . حمل ( haml ) م . ع . حملت المراة حملا ( از باب ضرب ) : باردار شد آن زن . و نگويند حملت به يا آن نادر است . و حملت الشجرة : بار آورد آن درخت . و حمله : بر ستور خرد نشاند او را . حمل ( haml ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بار و برداشت و آبستنى هر حيوانى . و تحميل . و حمل داشتن : آبستن بودن . و حمل كردن : بار كردن و بار نهادن و تحميل كردن . و قياس كردن . و نسبت دادن و تهمت نمودن . و وضع حمل كردن : بچه زائيدن . و فرو نهادن بار . و حمل گرفتن : آبستن شدن و باردار گشتن . حمل ( haml ) و ( heml ) ا . ع . بار درخت ج : احمال و حمول . و حمال . و گفته‌اند حمل بالفتح بارى است كه در شكم درخت باشد و يا در بالاى درخت و يا بار بسيار . و بالكسر بار درخت و بارى كه نمايان باشد در درخت و بارى كه چندان بسيار نباشد .