على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
814
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
تحجر ( tahajjor ) م . ع . حجره ساختن و تحجر عليه : تنگ گرفت بر او . و تحجر الجرح : ريمناك و سخت گرديد جراحت . تحجز ( tahajjoz ) م . ع . تحجز بالازار : بر ميان بست ازار را . الحديث : راى رجلا متحجز ابجبل و هو محرم اى مشدود الوسط . تحجم ( tahajjom ) م . ع . بر افروختن از حرص و آز . تحجن ( tahajjon ) م . ع . كژى . تحجن ( tahajjon ) م . ع . كژ شدن . تحجؤ ( tahajjo ' ) م . ع تحجأ به : لازم گرفت آن را و چنگ در زد و شاد گرديد و بخيلى كرد به آن و مولع و حريص شد . تحجى ( tahajji ) م . ع . زمزمه كردن و تحجى بالمكان : مقيم شد در جاى يق تحجيت بهذا المكان اى سبقتكم اليه و لزمته قبلكم . و تحجى الشيئ : قصد كرد آن چيز را . تحجيب ( tahjib ) م . ع . در پرده كردن و باز داشتن و منه ملك محجب . تحجير ( tahjir ) م . ع . حجر القمر : خرمن كرد ماه يا گرد شد ماه بخطى باريك . و نيز تحجير داغ كردن گرداگرد چشم شتر بآهن مدور يق حجرت عين البعير اذا و سمت حولها بمسيم مستدير . تحجيل ( tahjil ) م . ع . حجلت المراة بنانها : رنگ كرد زن سر انگشتها را بخضاب . و حجلت عينه : فرو رفت چشم آن بمغاك . و نيز تحجيل حجله ساختن براى عروس . و عروس را بحجله آوردن يق حجل العروس تحجيلا . تحجيل ( tahjil ) ا . ع . سپيدى دست و پاى اسب . و يكون فى رجلين و يد و فى رجلين فقط و لا يكون فى اليدين خاصة و لا فى يد واحدة دون الاخرى الا مع رجل او رجلين قليلا كان او كثيرا بعد ان جاوز الارساغ و لا يجاوز الركبتين و لا العرقوبين لانها مواضع الاحجال و هى الخلاخل و القيود . و داغ سپيد در پستانهاى ناقه از پستانبند . و داغى مر شتران را . و تحجيل المقرى : اندك شير در كاسهء بزرگ ريخته از آب پر كردن چنان كه در خشكسال و قلت شير كردندى . تحجيم ( tahjim ) م . ع . حجم تحجيما : تيز نگريست . تحجين ( tahjin ) م . ع . حجن العود تحجينا : خمانيد چوب را . تحجين ( tahjin ) ا . ع . داغ كج . تحدب ( tahaddob ) م . ع . تحدب به : آويخت بوى . و تحدب عليه : مهربانى كرد بر وى . و تحدبت المراة : ناكدخدا ماند زن و نامهربان شد بر بچههاى خود . تحدب ( tahaddob ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كوز پشتى و برآمدگى . و تحدب داشتن : برآمده بودن . تحدث ( tahaddos ) م . ع . سخن گفتن . تحدر ( tahaddor ) م . ع . فرود آمدن يق تحدر الماء عن الحساب و الدمع من العين تحدس ( tahaddos ) م . ع . تحدس الاخبار و عن الاخبار : تفحص اخبار كرد . تحدم ( tahaddom ) م . ع . تحدم عليه غيظا : دندان سائيد بر وى از خشم . تحدى ( tahaddi ) م . ع . قصد كردن چيزى را و برابرى كردن در كارى . و پيش خواندن خصم را و غلبه جستن يق تحديت فلانا اى باريته فى فعل و نازعته الغلبة . تحديث ( tahdis ) م . ع . سخن گفتن . و حدثته نفسه بكذا يعنى امر كرد او را نفس وى به اين كار . تحديج ( tahdij ) م . ع . تيز نگريستن . تحديد ( tahdid ) م . ع . حدد السكين تحديدا : تيز كرد كارد را به سنگ يا بسوهان . و حدد الزرع : بدير برآمد زراعت بجهة درنگى باران . و حدد اليه و له : قصد كرد آن را . و نيز تحديد : تيز بر كسى نگريستن و حد چيزى پديد كردن . تحديد ( tahdid ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تعيين حد و كرانه . و تحديد كردن : كرانهء چيزى را معين كردن . و تحديد حدود كردن : تعيين حدود كردن . تحدير ( tahdir ) م . ع . آماس كردن اندام از زخم چوب . و بشتاب بانگ نماز گفتن . تحديق ( tahdiq ) م . ع . تيز نگريستن يق حدق اليه بالنظر . و نيز تحديق : گرد كسى برآمدن . تحذق ( tahazzoq ) م . ع . خود را حاذق و زيرك وانمودن بىآنكه باشد . تحذل ( tahazzol ) م . ع . تحذل عليه : مهربان گرديد بر وى و ترسيد براى وى . تحذلق ( tahazloq ) م . ع . حذاقت خود ظاهر كردن و لاف زدن در حذاقت درصورتىكه حاذق نباشد . و گرفتن چيزى را . تحذلم ( tahazlom ) م . ع . شتافتن . و مر يتحذ لم اى مر كانه يتدحرج . و تحذلم : ادب پذيرفت و دانا گرديد . تحذير ( tahzir ) م . ع . حذره تحذيرا : ترسانيد او را . تحذير ( tahzir ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ترسانيدن . تحذيف ( tahzif ) م ع . حذفه تحذيفا : آماده و نيكو كرد آن را . و كل شيئى اخذت من نواحيه حتى سويته و صنعته