على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1272

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

حلاوة القفا . ج : حلاوى . حلاوت ( hal vat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شيرينى و لذت و خوش آيندى . حلاوت بخش ( hal vat - baxc ) ص . پ . شيرين كننده و شيرينى دهنده . حلاوى ( halav ) ع . ج . حلاوة و حلاوة . حلاوى ( hol v ) ا . ع . وسط قفا . حلائب ( hal eb ) ا . ع . جماعتهاى مردم . و اولاد عمو . و ج . حلوبه . و ج . حلبة . حلائل ( hal el ) ع . ج . حليلة . حلب ( halb ) م . ع . حلبه الشاة و الناقة حلبا ( از باب نصر ) : خداوند گوسپند و شتر شيردار گردانيد او را . و حلب : بر دو زانو نشست . و حلب القوم حلبا و حلوبا : فراهم آمدند مردم از هر سو . حلب ( halb ) و ( halab ) م . ع . حلب حلبا و حلبا و حلابا : مر : حلاب . حلب ( halab ) ص . ع . لبن حلب اى محلوب : شير دوشيده شده . حلب ( halab ) ا . ع . شير دوشه . و خراج باج نامعين . و قولهم : ما له حلب و لا جلب : يعنى نيست او را نه شيرى كه دوشيده شود و نه نتاجى كه فروخته شود . اى صار فقيرا و قيل دعاء عليه . حلب ( halab ) م . ع . حلب الشعر حلبا ( از باب سمع ) : سياه شد آن موى . حلب ( halab ) ا . ع . شهر تجارتى شام و داراى 300000 نفر جمعيت . حلب ( holob ) ا . ع . حيوانهاى سياه . و مردم صاحب فهم . و ج . حلوبة . حلب ( hollab ) ا . ع . يك قسم گياهى كه بدان دباغت كنند و آهو آن را خورد . حلباة ( halb t ) ص . ع . ماده شتر شيردار . حلبات ( halab t ) ع . ج . حلبة . حلبانة ( halb nat ) ص . ع . شتر مادهء شيردار . و ناقة حلبانة ركبانة اى تحلب و تركب : ماده شتر دوشيدنى و بر نشستنى . حلبب ( holbob ) ا . ع . يك نوع ميوه‌اى . حلبة ( halbat ) ا . ع . گروه اسبان رهان و اسبان كه جهة دوانيدن از هر جا جمع كنند در يك اصطبل . و مردم كه براى يارى آيند از هر سو . ج : حلائب و حلبات . و نام وادى در تهامه . و محله‌اى در بغداد . و يق : جاء الفرس فى آخر الحلبة اى فى آخر الخيل . حلبة ( holbat ) ا . ع . گياه شنبليد . و سياهى صرف و محض . و درخت عرفج . و درخت قتاد كه مثل سوزن خار دارد . حلبة ( halabat ) ع . ج . حالب . و فى المثل : شتى تؤب الحلبة و ذلك لانهم اذا اجتمعوا الحلب النوق اشتغل كل منهم بحلب ناقته ثم يؤب الاول . يضرب فى اختلاف الناس فى الاخلاق و شتى فى موضع الحال اى تؤب الحلبة متفرقين . حلبة ( holobbat ) ا . ع . نوعى از طعام كه از دانهء شنبليد و خرما و يا ديگر دانه‌ها پزند . و گياه شنبليد . حلبتان ( halbat ne ) ا . ع . ( بصيغهء تثنيه ) بامداد و شام . حلبتور ( halabatur ) ا . ع . شخص قبطى كه حضرت موسى او را كشت . حلبد ( helbed ) ص . ع . شتر كوتاه . حلبدة ( helbedat ) ص . ع . ماده شتر كوتاه . حلبدة ( holabedat ) ص . ع . ضان حلبدة : ميش ستبر . حلبس ( halbas ) ا . ع . ملازم چيزى كه از وى جدا نشود . و شير بيشه . و از اعلام است . حلبس ( halbas ) و ( holabes ) ا . ع . دلاور . حلبسة ( halbasat ) م . ع . حلبس حلبسة : رفت . حلبطة ( holabetat ) ص . ع . صد شتر و زايد بر آن هر قدر كه باشد . و ضان حلبطة : صد ميش و يا دو صد ميش . حلبلاب ( halebl b ) و ( helebl b ) ا . ع . لبلاب . حلبوت ( holbub ) ص . ع . نيك سياه از مو و جز آن . حلبوت ( halabut ) ص . ع . ماده شتر شيردار . حلبوتى ( halabut ) ص . ع . ناقة حلبوتى ركبوتى : ماده شتر دوشيدنى و برنشستنى . حلبوس ( holbus ) ص . ع . ضان حلبوس : ميش بسيار . و كذلك : ابل حلبوس . حلبى ( halb ) ص . ع . ناقة حلبى ركبى : ماده شتر دوشيدنى و برنشستنى . حلبى ( halabi ) ا . پ . منسوب بحلب . و يك نوع تخته آهنى كه آن را از قلع اندود نموده و سفيد كرده‌اند . و گاوه شيرده . حلبى ( halabiy ) ص . ع . منسوب بحلب . حبلى ( hollabiyy ) ص . ع . سقاء حلبى : مشك دباغت يافته شدهء بگياه حلب . حلبيب ( halbib ) ا . ع . قسمتى از سورنجان . حلبيس ( helbis ) ا . ع . شير بيشه . و ملازم چيزى كه از وى جدا نشود . حلة ( hallat ) ا . ع . زنبيل كلان از نى . و منزل و جاى . و محله و ناحيه . حلة ( hallat ) و ( hellat ) ا . ع . ضعف و فتور و شكستگى : يق : فيه حلة ( بالفتح و الكسر ) . و حلة الشيئى : جهة آن و مقصود آن و ( يكسر حاؤها ) .