على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1257

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

عنا ذنوبنا او مسئلتنا حطة اى تحط عنا ذنوبنا فبدلوا و قالوا هطى سهمانا اى حنطة حمراء . و نام ماه رمضان در انجيل و يا در غير آن . حط حط ( hot - hot ) ع . كلمهء امر يعنى اتحاد يك رنگى نما يا اقوام خود . حطحطة ( hathatat ) ا . ع . فرود آمدن و شتافتن . حطر ( hatr ) م . ع . حطر الجارية حطرا ( از باب نصر ) : گائيد آن كنيزك را . و حطر القوس : زه كرد كمان را . و حطر ( مجهولا ) : افتاد بر زمين . حطربة ( hatrabat ) ا . ع . تنگى معاش . و خوى . حطربة ( hatrabat ) م . ع . حطرب الرجل قوسه حطربة : سخت بزه كرد كمان خود را آن مرد . حطط ( hotot ) ا . ع . بدنهاى نرم و نازك . و الحطط مراتب السفل يعنى مرتبه‌هاى پست و پائين . حطل ( hetl ) ا . ع . گرگ . ج : احطال . حطم ( hatm ) م . ع . حطمه حطما ( از باب ضرب ) : شكست آن را و برد آن را و خاص است بشكستن چيز خشك . و حطم النملة : كشت آن مورچه را . و حطمه السن : پير كرد او را سال و ضعيف كرد او را . حطم ( hatam ) ا . ع . بيمارى در پاهاى ستور . حطم ( hatam ) م . ع . حطمت الدابة حطما ( از باب سمع ) : كلانسال شد آن ستور و ضعيف گرديد . حطم ( hatem ) ص . ع . شكسته حال و يا اسب شكسته حال از پيرى . حطم ( hetam ) ا . ع . هر چيز خشك شكسته . و پوست تخم مرغ . و ج . حطمة ( hetmat ) . حطم ( hotam ) ا . ع . شبان كه ستور را بعنف راند و بر آن رحم نكند . و ج . حطمة ( hotmat ) . حطم ( hotom ) ا . ع . ج . حطوم . حطمة ( hatmat ) ا . ع . قحط سالى . و قوت جريان آب . حطمة ( hatmat ) و ( hotmat ) ا . ع . قحط سال . و گوارش . حطمة ( hotmat ) ا . ع . حطمة السيل : يك دفعه سيل . ج : حطم ( hotam ) . حطمة ( hetmat ) ا . ع . آنچه بشكند از چيزى خشك . ج : حطم ( hetam ) . حطمة ( hotamat ) ا . ع . گله‌اى از شتران و گوسپندان . و آتش سخت سوزان . و دوزخ و يا دروازهء آن . و شبان كه ستور را بعنف راند و بران رحم نكند . المثل شر الرعاء الحطمة . و حطمة بن محارب ا خ : نام زره گرى كه زره نيك مىساخت . حطمة ( hotamat ) ص . ع . رجل حطمة : مرد بسيار خوار و كثير الاكل . حطمرة ( hatmarat ) م . ع . حطمرة : پر كرد آن را . و حطمر القوس : زه كرد كمان را . حطمط ( hetmet ) ا . ع . خرد و ريزهء از هر چيزى . حطمية ( hotamiyyat ) حطميات ( hotamiyy t ) ص . ع . زره منسوب به حطمة و يا حطمية : زره شمشير شكن و يا زره كران و پهنا يقال درع حطمية و درع حطميات . حطو ( hatv ) م . ع . حطا الشيئ حطوا ( از باب نصر ) : جنبانيد آن چيز جنبان را . حطواء ( hatv ' ) ص . ع . غنم حطواء : گوسپندان سرخ . حطوبة ( hotubat ) ا . ع . دستهء هيزم . حطوط ( hatut ) ا . ع . زمين نشيب . و ناقهء اصيل تيزرو . حطوط ( hotut ) ا . ع . نازكى بدن و خوبى آن . حطوط ( hotut ) م . ع . حط السعر و غيره حطوطا ( از باب نصر ) : ارزان شد نرخ و جز آن . و حط الشئى من علو الى سفل : فرود آورد آن چيز را از بالا به پائين . و حط الجلد : جلا داد آن پوست را و نقش كرد آن را باپكمال . و حط عنه و زره : ساقط كرد و پائين آورد از آن بار آن را . حطوطى ( hatavt ' ) ص . ع . رجل حطوطى : مرد سبك و خفيف العقل . حطوم ( hatum ) ا . ع . شكننده . ج . حطم ( hotom ) . و شير بيشه . حطيب ( hatib ) ص . ع . مكان حطيب : جاى هيزم‌ناك . حطيبة ( hatibat ) ص . ع . مونث حطيب . يق ارض حطيبة : زمين هيزم‌ناك . حطئة ( hota'at ) ا . ع . مرد زشت و كوتاه بالا . حطيط ( hatit ) ا . ع . مرد خرد و ريزه . حطيطة ( hatitat ) ا . ع . ثمن كم كرده شده و يا آنكه كم كنند و فرو نهند از چيزى . حطيطة ( hotayyetat ) ا . ع . ( مصغرة ) كرم چوب كه سرفة نيز گويند . حطيطى ( hettit ) ا . ع . درخواست از كسى چيزى . و مرد ريزه و خرد . حطيم ( hatim ) ا . ع . كنارهء كعبه و يا ديوار كعبه . و يا آنچه ميان ركن زمزم و مقام است و بعضى حجر را نيز داخل كرده‌اند و يا از مقام تا دروازهء كعبه و يا ما بين ركن اسود تا دروازهء تا مقام كه آنجا مردم بخضوع و خشوع دعا كنند و در جاهليت در آنجا سوگند خوردندى . و گياه باقى ماندهء سال اول .