على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1258
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
حطين ( hettin ) ا خ . ع . دهى در شام كه قبر شعيب پيغمبر . در آنجا است . حطيئة ( hotayat ) ا . ع . كوتاه و حقير . حظ ( hazz ) ا . ع . بهره و بخت و بهرهء خير . و فضل و در قلة ج : احظ ( ahozz ) و ج ج : احاظى . و در كثرة حظاظ و حظوظ و حظوظة و حظ و حظاء ( hezz ' ) . حظ ( hazz ) ص . ع . رجل حظ : مرد بختمند و دولتى . حظ ( hazz ) م . ع . حظ حظا : ( از باب سمع ) : با بهره و دولتى شد و بختمند گرديد . حظ ( haz ) و ( hazz ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - لذت و خوشى و كامرانى و خرسندى و خرمى . و نصيب و بهره . و حظ داشتن : لذت داشتن . و حظ كردن : لذت بردن و خوشى داشتن . و حظ نفس : خوش آيندى و خرمى نفس و لذت آن . و حظ فانى : دنيا . حظ ( hozz ) ع . ج . حظ ( hazz ) . حظا ( hez ) و حظاء ( hez ' ) ع . ج . حظوة ( hozvat ) و ( hezvat ) . حظاء ( hez ' ) ع . ج . حظوة ( hazvat ) . حظاء ( hez ' ) ع . ج . حظ ( hazz ) . حظاة ( haz t ) ا . ع . واحد حظى ( haz ) يعنى يك شپش . حظار ( hez r ) ا . ع . جاى شتر و گوسپند كه از چوب سازند تا از سرما مصون مانند . حظار ( hez r ) و ( haz r ) ا . ع . ديوار . حظاظ ( hez z ) ع . ج . حظ . حظال ( hazz l ) ص . ع . رجل حظال : مرد تنگ گيرندهء بر اهل و عيال كه نفقهء آنها را شمار كند . حظالى ( haz l ) ع . ج . حظل ( hazel ) . حظايا ( haz y ) ع . ج . حظية ( haziyyat ) . حظائر ( haz er ) ع . ج . حظيرة . حظب ( hazab ) م . ع . حظب الرجل حظبا ( از باب سمع ) : فربه شد آن مرد و پر گرديد شكم وى . حظب ( hazeb ) ص . ع . رجل حظب : مرد كوتاه كلان شكم و مرد فربه كلان شكم . حظب ( hezzab ) ا . ع . مرد زود خشم . حظب ( hozobb ) ص . ع . مرد كوتاه كلان شكم . حظب ( hozobb ) ا . ع . مرد درشت و ستبر و بخيل و تنگ خوى و گول . حظبة ( hazebat ) ص . ع . مؤنث حظب ( hazeb ) زن كوتاه كلان شكم . حظبة ( hozobbat ) ص . ع . مؤنث حظب ( hozobb ) زن كوتاه كلان شكم . حظبة ( hozobbat ) ا . ع . مرد زود خشم . حظبى ( hozobb ) ا . ع . پشت و تن و جسم . حظة ( hezat ) م . ع . حظى كل من الزوجين عند صاحبه حظوة و حظوة و حظة ( از باب سمع ) : بهره مند و دولتى شدند زن و شوى از يكديگر . حظة ( hezat ) ا . ع . بهره و مرتبه و رزق و روزى . حظر ( hazr ) م . ع . حظر الشيئ و عليه حظرا ( از باب نصر ) : بازداشت آن را از چيزى . و نيز حظر : حرام كردن - ضد اباحت و هو راجع الى المنع . و حظيره ساختن براى كسى . و حظر المال : بند كرد شتران و گوسپندان را در حظيره . و حظر الشيئ : گرد كرد آن چيز را . حظر ( hazer ) ا . ع . شاخ درخت و يا هر چوب كه به آن حظيره سازند . و خارتر . و وقع فى الحظر الرطب : افتاد در آنچه فوق طاقت وى بود . و اوقد فى الحظر الرطب : سخنچينى كرد . و جاء بالحظر الرطب : آورد بسيارى از مال مردم و يا آورد دروغ مكروه را . حظربة ( hazrabat ) م . ع . حظرب قوسه : سخت بزه كرد كمان را . و حظرب السقاء : پر كرد مشك را . حظظ ( hozaz ) و ( hozoz ) ا . ع . داروئى مانند صبر كه از بول شتر سازند يا همان حضض است . مر . حضض ( hozoz ) . حظل ( hazl ) م . ع . حظل عليه حظلا و حظلانا و حظلانا ( از باب نصر و ضرب ) : بازداشت آن را از تصرف و از حركت و از رفتن . حظل ( hazal ) م . ع . حظل البعير حظلا ( از باب سمع ) : حنظل بسيار خورد آن شتر . و حظلت النخلة : تباه شد بن شاخههاى خرما بن ( لغة فى حضلت ) . و حظلت الشاة : لنگ شد گوسپند و متغير اللون گرديد از آماس پستان . حظل ( hazel ) ص . ع . رجل حظل مرد مقتر كه بر اهل و عيال بنفقه شمار كند و مرد غيور . و نيز حظل : شترى كه حنظل بسيار خورده باشد . ج : حظالى . حظلان ( hezl n ) ا . ع . تنگ گيرى نفقه بر اهل و عيال . حظلان ( hezl n ) و ( hazal n ) م . ع . حظل حظلا و حظلانا و حظلانا . مر . حظل ( hazl ) . حظلان ( hazal n ) ا . ع . رفتار خشمناك . حظبلة ( hazlabat ) م . ع . حظلب حظلبة : تيز و شتاب دويد . حظنبى ( hozonb ) ا . ع . پشت و تن