على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1254

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

حضب ( hezb ) و ( hozb ) ا . ع . بانگ كمان . ج . احضاب . و روى كوه و كرانهء آن . حضب ( hazab ) و ( hazb ) ا . ع . هيزم و فروزينه آتش از هر چه باشد . حضج ( hazj ) م . ع . حضج النار حضجا ( از باب ضرب ) : افروخت آتش را . و حضج الشيئ فى الماء : فرو برد آن چيز را در آب . و حضج به الارض : زد آن را به زمين . و حضج الغسال الثوب : زد جامه را بمحضاج وقت شستن . و نيز حضج : دويدن و در آوردن در شكم چيزى كه بكفد بر آن . حضج ( hezj ) و ( hazj ) ا . ع . آب گذر باقى ماندهء در حوض شتران . ج احضاج . حضج ( hezj ) ا . ع . مرد فرومايه . و ناحيه . و كرانهء حوض . حضجر ( hezajr ) ا . ع . مرد لاغر سرين كه شكمش كلان و فراخ باشد . و خيك شير . و خيك فراخ . ج : حضاجر . حضجرة ( hazjarat ) م . ع . حضجره حضجرة : پر كرد آن را . حضجرة ( hezajrat ) ا . ع . شتران پراكنده و بسيار كه شبان ضبط كردن نتواند . حضجم ( hezjem ) ا . ع . درشت اندام ستبر گوشت . حضجور ( hozjur ) ص . ع . صرة حضجور : صرهء ستبر . حضحض ( hozhoz ) ا . ع . يك نوع گياهى . حضد ( hozad ) و ( hazod ) و ( hozod ) ا . ع . داروئى كه حضض نيز گويند . مر . حضض ( hozoz ) . حضر ( hazr ) ا خ . ع . نام شهرى در مقابل مسكن ( masken ) بنا كردهء يكى از پادشاهان عجم . حضر ( hazr ) ا . ع . زهار مرد و زن . و تطفيل و ناخوانده بمهمانى آمدن . و پيهى كه در ناف و بالاى آن باشد . حضر ( hazr ) م . ع . حضر حضرا ( از باب نصر ) : ناخوانده بمهمانى آمد . حضر ( hozr ) ا . ع . تك اسب . و بلند شدن اسب در دويدن . حضر ( hazar ) ا . ع . نزديك . و درگاه . و حضور . و شهر . و اهل الحضر : مردم شهرى . حضر ( hazar ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ضد سفر . و ما حضر : هر چه موجود باشد . حضر ( hazer ) ا . ع . مردى كه سفر را اراده ندارد و مرد شهرى . و ج . حاضر . حضر ( hazer ) و ( hazor ) ا . ع . آنكه هنگام طعام مردم جويد تا حاضر شود . حضر ( hazor ) ا . ع . مرد صاحب بيان و فقه . حضر ( hozor ) ا . ع . مرد ناخوانده آيندهء بر سفرهء مردم . حضر ( hozzar ) ع . ج . حاضر . حضراء ( hazr ' ) ص . ع . ناقه‌اى كه پيشى گيرد و بىباكى كند در خوردن و نوشيدن . حضرات ( hazar t ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اشخاص حاضر و موجود . و گاه بطور تعظيم و توقير مانند لقب استعمال مىشود مانند حضرات علما و آقايان . حضربة ( hazrabat ) م . ع . حضرب الحبل : بست رسن را و يا سخت تافت آن را . و كذلك حضرب الوتر . حضرة ( hazrat ) ا . ع . شهر خلاف باديه . و حضور . يق كلمته بحضرته اى بحضوره . حضرة ( hazrat ) و ( hezrat ) و ( hozrat ) و ( hazarat ) ا . ع . نزديكى و درگاه . و حضور . يق كان بحضرته و بحضرته و بحضرته و بحضرته اى يقربه و جنبه و فنائه . حضر : ( hezrat ) ا . ع . رجل حسن الحضرة : مردى كه غايبان را به خوبى و نيكى ياد كند . حضرة ( hazarat ) ص . ع . ج . حاضر . يق هؤلاء قوم حضرة . حضرت ( hazrat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - در تعظيم اسم مردمان بزرگ مانند لقب در جلو آن اسم استعمال مىشود مانند حضرت پيغمبر خاتم النبيين صلى اللّه عليه و آله و گاه در جلو اسماء الهى نيز اين كلمه را جهة تعظيم ايراد كنند مانند حضرت بارى تعالى جل جلاله . حضرم ( hezrem ) ص . ع . بسيار بخشش و هر چيز بسيار . حضرمة ( hazramat ) ا . ع . لحن در كلام . و انتزاع پوست درخت . و سخت زه كردگى كمان . و آميزش . حضرمة ( hazramat ) م . ع . حضرم الرجل حضرمة : لحن كرد آن مرد در كلام و مخالفت كرد اعراب را . حضرموت ( hazramavt ) و ( hazramut ) ا خ . ع . نام شهرى و قبيله‌اى از تازيان يمن . و ان شئت به نيت الاسم الاول على الفتح و اعربت الثانى باعراب ما لا ينصرف قلت هذا حضرموت ( hazramavto ) و ان شئت اضفت الاول الى الثانى و قلت هذا حضرموت ( hazramavten ) اعربت حضرا و خفضت موتا . حضرمى ( hazramiy ) ص . ع . منسوب بحضرموت . ج : حضارمة و حضرميون . حضرمية ( hazramiyyat ) ا و ص .