على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1247
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
حشاك ( hacc k ) ا . خ . ع . نام جوئى . حشاكة ( hac kat ) ا . ع . دهانبند بزغاله . حشان ( hecc n ) ع . ج . حش . و ج . حش و حش . حشايا ( hac y ) ع . ج . حشية ( haciyyat ) . حشائش ( hac ec ) ع . ج . حشيش . حشائشى ( hac eciy ) ص . ع . منسوب بحشائش . حشبلة ( hacbalat ) ا . ع . عيال و اهل بيت . حشة ( hoccat ) ا . ع . قبهء كلان . ج : حشش . حشحشة ( hachacat ) م . ع . جنبيدن و پراكنده شدن . حشد ( hacd ) م . ع . حشد حشدا ( از باب نصر و ضرب ) فراهم آورد . و حشد الزرع : روئيد همهء كشث . و حشد القوم : گرد آمدند قوم براى يارى و يا زود رسيدند آوازدهنده را و يا فراهم آمدند براى امرى واحد . و حشدت الناقة : فرود آمد شير در پستان ناقه . حشد ( hacd ) و ( hacad ) ا . ع . جماعت . حشد ( haced ) ص . ع . كسى كه در بذل و شش و يارى و مال دريغ ندارد . يق رجل حشد . و عين حشد : چشمهاى كه آبش خشك نشود . و واد حشد : وادى كه بدون باران بسيار جارى نشود . حشد ( hoccad ) ع . ج . حاشد . حشر ( hacr ) ص . ع . اذن حشر : گوش لطيف ( واحد و تثنيه و جمع در وى يكسان است ) . و نيز پرلطيف كه بر تير نهند . و سنان حشر . سنان باريك . و كذلك سهم حشر . ج : حشر ( hocr ) . و نيز حشر : بمعنى محشور . و منه الاموال الحشرية اى المحشورة . حشر ( hacr ) م . ع . حشر القوم حشرا ( از باب نصر و ضرب ) : جمع كرد آن قوم را . و منه يوم الحشر يعنى روز قيامت . و حشر السنان : باريك و لطيف گردانيد سنان را . و حشر فلانا : بيرون كرد فلان را از وطنش . و حشرت السنة الشديدة المال : هلاك كرد آن سال سخت مالها را . و حشر فلان فى ذكره و بطنه ( مجهولا ) : كير و شكم فلان كلان و ستبر گرديد . و كذلك حشر فى راسه . حشر ( hocr ) ص . ع . ج . حشر . يق سهام حشر . حشر ( hocr ) و ( hocor ) ا . ع . سبوس . حشر ( hacar ) ع . ج . حشرة . حشر ( hacer ) ص . ع . و طب حشر : خيك شير كه نه كوچك باشد و نه بزرگ . و خيك شير ريمناك . حشر ( hacar ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جمعيت و ازدحام و انجمن و مجمع . حشرات ( hacar t ) ا . ع . ج . حشرة . و هوام و دواب صغار و جانوران زير زمينى . و ثمرهاى دشتى مانند صمغ و جز آن . و حشرات الارض : جانوران خزنده . حشرة ( hacarat ) ا . ع . جانور خزنده و گزنده و يا جانور زيرزمينى . ج : حشرات . و پوستى كه ملاصق دانه باشد . ج : حشر ( hacar ) . و تمام شكار و يا بهرهء نفيس از آن و يا آنقدر از شكار كه خورده شود . و ريم مشك شير . حشرج ( hacraj ) ا . ع . چاه در ميان سنگ ريزهها كه به آب نزديك باشد . و كوزهء بسيار نازك كه آب در آن سرد گردد . و مغاك در كوه كه در آن آب صاف شود . و سنگهاى نرم مانند كلوخ . و از اعلام است . حشرجة ( hacrajat ) ا . ع . واحد حشرج يعنى يك قطعه سنگ نرم . حشرجة ( hacrajat ) م . ع . آمد و شد كردن جان در گلو هنگام مرگ و گرديدن در آن حال آواز در حلق . و گرديدن آواز خر در حلق وى . حشر خرام ( hacr - xer m ) ص . پ . زنى كه از زيبائى و رفتار جميلانهء خود فتنه برمىانگيزاند و هنگامه برپا مىنمايد . حشرف ( hacraf ) ا . ع . درخت انجير خاردار كه انجير فرنگى نيز گويند . حشرگاه ( hacr - g h ) ا . پ . جاى رستخيز و روز محشر . حشرگاى ( hacar - g y ) ص . پ . زنى كه هواخواه بسيار داشته باشد . حشرى ( hacari ) ا و ص . پ . كثير الشهوة خواه مرد باشد و يا زن . و نيز سپاهى نظامى و سپاهى مسلح سبك بار . حشرية ( hacariyyat ) ص . ع . محشور و مجموع . يق الاموال الحشرية . حشش ( hocac ) ع . ج . حشة ( hoccat ) حشط ( hact ) م . ع . چيزى از روى چيزى برداشتن تا برهنه شود . و جل از پشت ستور بر گرفتن . و پوست باز كردن ( و الفعل من نصر و ضرب ) . حشف ( hacf ) ا . ع . نان خشك . حشف ( hacaf ) و ( hacef ) ا . ع . بدترين خرما و يا خرماى ضعيف بىهسته . يا خشك . المثل حشفا و سوء كيلة اى اى تعطينى حشفا و تسئ الكيل . و پستان خشك . حشفة ( hacafat ) ا . ع . واحد حشف يعنى يك خرماى پست . و مهرهء نره تا ختنهگاه . و بيخهاى كشت كه پس از درودن باقى مانده باشد . و پيرهزن كلان سال . و خمير خشك آرد . و ريشى كه در ناى گلوى مردم و شتر