على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1237

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

حريفى ( harifi ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مكر و فريب و حيله و تزوير . حريق ( hariq ) ا . ع . سوزش و سوختهء به آتش . ج : حرقى ( harq ) . و آواز بر هم سائيدگى دندانها . و نيز حريق : سوزنده قوله تعالى وَ لَهُمْ عَذابُ الْحَرِيقِ اى عذاب اللهب المحرق . حريق ( hariq ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سوختگى و سوختهء به آتش . حريقة ( hariqat ) ا . ع . گرمى و حروقة . و آش اماچ . ج : حرائق . حريك ( harik ) ص . ع . عنين . و مردى كه از ضعف تهيگاه جهان جهان راه رود يق رجل حريك . حريكة ( harikat ) ص . ع . مؤنث حريك . يق امراة حريكة . حريم ( harim ) ا . ع . باز داشت كرده و حرام كرده شده كه مس آن جايز نباشد . و شريك . و جامهء محرم و جامه‌اى كه محرمان بر كندندى و ديگر آن را نپوشيدندى . و حرم و حرمت و آبروى مردم . و آنجاى از گرداگرد حوض و چاه كه خاك وى را در آنجا ريخته باشند . ج : احرام و حرم ( horom ) . و حريم الدار : پيرامون خانه از حقوق و مرافق . و نيز حريم : ا خ : نام قريه‌اى در يمامه و محله‌اى در بغداد . و از اعلام است . حريم ( harim ) م . ع . حرم حرما و حريما . مر . حرم . حريم ( harim ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آنچه از پيرامون خانه كه متعلق به آن خانه باشد . و حريم قبر امام حسين عليه السلام يك فرسخ در يك فرسخ از چهار جانب و يا پنج فرسخ از چهار جانب و يا بيست و پنج ذراع از ناحيهء سر آن حضرت . حريمة ( harimat ) م ع . حرم حرما و حريمة . مر . حرم . و حرم حرما و حريمة . مر . حرم . حريمة ( harimat ) ا . ع . ممانعت و نوميدى . و حريمة الرب : آنچه منع كرد خداى از آن كسى را كه خواست . حريم خانه ( harim - x ne ) ا . پ . اطاق و منزل زنانه . حريملة ( horaymelat ) ا . ع . درختى كه پنبهء آن نهايت نرم و سبك باشد و در بالش كنند . حرين ( herrin ) ع . ج . حرة . حز ( hazz ) ا . ع . رخنه و بريدگى در چيزى ج : حزوز . و وقت و هنگام . و زمين مغاك . و مرد درشت كلام . و ا خ : نام موضعى . حز ( hazz ) م . ع . حز حلقومه بالسيف حزا ( از باب نصر ) : بريد حلقوم آن را با شمشير . و حز فى القلب : خراشيد در دل . و نيز حز : رخنه در چيزى افگندن . و افزون شدن در شرف و كرم . و ليس فى القبيلة من يحز على كرم فلان اى يزيد . حزء ( haz ' ) م . ع . حزاه السراب حزء ( از باب فتح ) : برداشت آن را كوراب . و حزء الابل : گرد كرد شتران را و راند . و حزء المراة : گائيد آن زن را . حزا ( haz ) و حزاء ( haz ' ) ا . ع . انيسون دشتى . حزاء ( hazz ' ) ا . ع . منجم و ستاره‌شناس . حزاب ( hez b ) م . ع . حازب محازبة و حزابا . مر . محازبة . حزابة ( haz bat ) ا . ع . از اعلام است . حزابة ( hoz bat ) ا . ع . دشوارى و اشكال در كار . حزابى ( haz bi ) و ( haz biyy ) ع . ج . حزباءة . حزابى ( haz bi ) و حزابية ( haz biyat ) ص . ع . كوتاه درشت اندام . ج : حزائب . يق رجل حزاب اذا كان غليظا مائلا الى القصر . و كذلك رجل حزابية . حزاة ( haz t ) و حزاءة ( haz at ) ا . ع . واحد حزاويا حزاء يعنى يك دانه انيسون دشتى . حزاز ( haz z ) ا . ع . سبوسهء سر . و مرد سخت عمل . و حزاز الصخر : يك نوع گياهى كه تخت سنگها و پوست درخت را مىپوشاند و بفرانسه ليكن گويند . حزاز ( hez z ) ا . ع . شركة حزاز : آن شركت كه يكى را بر ديگرى اعتماد نباشد . حزاز ( hez z ) م . ع . حاز محازة و حزازا . مر . محازة . حزاز ( hoz z ) ا . پ . علتى در پوست آدمى كه هر چند برآيد پهن گردد و خارش كند و بتازى قوباء گويند . حزاز ( hazz z ) ا . ع . مرد سخت راننده و سخت عمل . و طعام ترش گرديدهء در معده . و ا خ : نام چند نفر . حزاز ( hazz z ) و ( hozz z ) ا . ع . غم و اندوه سخت و سوزش دل از خشم و جز آن . حزازات ( haz z t ) ع . ج . حزازة . حزازة ( haz zat ) ا . ع . واحد حزاز كه سبوسهء سر باشد . و سوزش دل از خشم و جز آن . ج : حزازات . و قوباء و حزاز . حزازى ( haz ziyy ) ا . ع . مرد سخت عمل . و طعام ترش گرديدهء در معده . حزاق ( hez q ) ا . ع . دست برنجن ستبر . حزاقا ( hez qan ) ا . ع . جبرا و به زور و بضرورت . حزاقة ( haz qat ) ا . ع . گروه و جماعت . حزاقلة ( hz qelat ) ا . ع . حزاقلة الناس : فرومايگان از مردم . حزام ( hez m ) ا . ع . هر آنچه بدان چيزى