على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1238
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
را بندند . و تنك ستور . و حزام الصبى : دستبند كودك در گهواره . ج : حزم ( hozom ) . حزامة ( haz mat ) م . ع . حزم الرجل حزما و حزامة و حزومة ( از باب كرم ) : هشيار شد آن مرد در كار خويش . و حزم الفرس : سخت كرد تنگ اسب را . حزامة ( hez mat ) ا . ع . آنچه بوى چيزى را بندند . و تنگ ستور . و دستبند كودك در گهواره . حزامير ( haz mir ) ا . ع . اخذه بحزاميره : گرفت تمام آن را . حزان ( hez n ) ع . ج . حزين . حزان ( hezz n ) و ( hozz n ) ع . ج . حزيز . حزانة ( hoz nat ) ا . ع . نخستين تاخت تازيان بر ايرانيان كه ضياع و عقار بسيار بدست آوردند . و عيال مرد كه بجهة ايشان اندوه خورد . و از اعلام است . حزانى ( haz n ) ع . ج . حزنان . حزاور ( haz ver ) و حزاورة ( haz verat ) ع . ج . حزورة . حزاوير ( haz vir ) ع . ج . حزوارة . حزائب ( haz eb ) ع . ج . حزابى و حزابية . حزائق ( haz eq ) ع . ج . حزيقة . حزب ( hazb ) م . ع . حزبه الامر حزبا ( از باب نصر ) : رسيد او را كار سخت كه اندوهناك كرد او را . حزب ( hazb ) ا . ع . دشوارى و سختى و اشكال در كارهاى سخت . حزب ( hezb ) ا . ع . نصيب و بهره . و طايفه . و سلاح . و گروه مردم . و وردى از نماز و قراءة و جز آن كه شخص بر آن معتاد باشد . ج : احزاب . و حزب الرجل : ياران و مددكاران مرد كه بر راى وى باشند . و نيز حزب : زمين درشت . حزب ( hezb ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گروه و طايفه . و يك جزء از يك صد و بيست جزء قرآن مجيد . حزب ( hozob ) و ( hozb ) ع . ج . حزيب . حزب ( hozob ) ع . ج . حازب . حزباء ( hezb ' ) ع . ج . حزباءة . حزباءة ( hezb at ) ا . ع . زمين درشت . ج : حزابى و حزابى و حزباء . حزة ( hazzat ) ا . ع . واحد حزكه رخنه و بريدگى در چيزى باشد . و وقت و هنگام و فصل . و ا خ : نام موضعى ميان نصيبين و راس عين . و شهرى نزديك موصل . و موضعى در حجاز . حزة ( hozzat ) ا . ع . نيفهء ازار . و گردن . و پارهء گوشت بدرازا بريده و يا خاص است بجگر . ج : حزز . حزحزة ( hazhazat ) ا . ع . آسيب در دل از بيم و درد . و پس و پيش گردانيدن سردار صفهاى لشكر را در جنگ و آراستن آن را . حزد ( hazd ) ا . ع . درو لغتى است در حصد . حزر ( hazr ) م . ع . حزر اللبن حرزا ( از باب نصر ) : ترش و زبان گز گرديد آن شير . و كذلك حرز النبيذ . و حرز وجهه : عبوس كرد و چين در پيشانى افگند . و حزر الشيئ : اندازه كرد آن چيز را . يق حزرت القوم ماة رجل . و حزر النخل حزرا و محزرة : تخمين كرد بار آن خرما بن را . حزراء ( hazr ' ) ا . ع . ماست نيك ترش . حزرات ( hazar t ) ع . ج . حزرة . حزرة ( hazrat ) ا . ع . يك نوع درختى ترش . و درخت كنار تلخ و تلخى آن . و دوست داشته شده و برگزيدهء از مال . ج : حزرات . و ا خ : نام چاهى در عربستان . حزرقة ( hazraqat ) ا . ع . تنگى و حبس . حزرقة ( hazraqat ) م . ع . حزرقه حزرقة : حبس كرد او را و تنگ گرفت بر وى . حزز ( hazaz ) ا . ع . سختى و شدت و درشتى . حزز ( hozaz ) ع . ج . حزة ( hozzat ) . حزز ( hozoz ) ع . ج . حزيز . حزفرة ( hazfarat ) ا . ع . زمين سنگناك هموار كه املس باشد . حزفرة ( hazfarat ) م . ع . حزفره حزفرة : پر كرد آن را . و حزفر المتاع : محكم بست آن متاع را . و حزفر القوم للقوم : مستعد و آماده شدند آن گروه مر گروه ديگر را . حزفرة ( hazfarrat ) ا . ع . جاى سخت . حزق ( hazq ) م . ع . حزق الرباط حزقا ( از باب ضرب ) : بركشيد بند را و تنگ كرد و كذلك حزق الوتر . و حزق الرجل بالحبل : محكم بست آن مرد را بريسمان . و حزق الشيئ : فشرد آن چيز را و منضغط كرد . و نيز حزق : تيز دادن . حزق ( hezq ) ا . ع . گروه مردم و مرغان و زنبور و جز آن . ج : حزق ( hezaq ) . و نيز حزق : نوعى از مركب كه بپالان خرد ماند . حزق ( hazaq ) ا . ع . بخيلى و بدخوئى . حزق ( hezaq ) ع . ج . حزق و حزقة . حزق ( hozoq ) ع . ج . حزيقة . و ج . حزيق . حزق ( hazoqq ) ص . ع . كوتاه . و كسى كه گام نزديك نهد جهة ضعف بدن . و دست بسته . و بدخوى . حزق ( hozoqq ) ص . ع . تنگ و كوتاه قد كه جهة كوتاهى قد گام نزديك نهد . و ضعيف و كلان شكم كوتاه كه چون راه رود سرين بجنباند .