على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1235
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
درشت خلقت و كلان . حرنقفة ( horanqefat ) ا . ع . زن كوتاه . حروب ( horub ) ع . ج . حرب . حروة ( harvat ) ا . خ . گرمى در حلق و سر و سينه از خشم و درد . و تيزى مزهء خردل و سپندان و مانند آن . و بوى گنده و تيزى سير و جز آن . حروث ( horus ) ع . ج . حرث . حرود ( harud ) ص . ع . ناقة حرود : ناقهء كم شير و يا آنكه شيرش منقطع شده باشد . حرود ( horud ) ا . ع . سرهاى كوه . حرود ( horud ) م . ع . حرد حرودا ( از باب ضرب ) : از ميان قوم بيك سو گرديد و دور شد و تنها منزل كرد . حرور ( harur ) ا . ع . باد گرم كه بشب وزد و گاه در روز . و سموم باد گرم كه بروز وزد . و گرمى آفتاب . و گرمى دائم بشب باشد و يا روز . و آتش . حرور ( horur ) ا . ع . گرمى . حرور ( horur ) م . ع . حر حرارة و حرا و حرورا . مر . حر . حرورة ( harurat ) ا . ع . آزادى و آزاد مردى و انى لاجد لهذا الطعام حرورة فى فمى يعنى سوزش و تيزى احساس مىكنم ازين طعام در دهان خود . حرورى ( haruriy ) ص . ع . منسوب به گروه حرورية . و يا متعلق به گرمى و حرارت . حرورية ( haruriyyat ) ا خ . ع . گروهى از خوارج كه نجدة بن عامر حنفى و اصحاب وى باشند . حرورية ( haruriyyat ) و ( horuriyyat ) ا . ع . آزادى و آزاد مردى . حروض ( horuz ) م . ع . حرض حروضا ( از باب نصر و ضرب ) : لاغر و نحيف گرديد از بيمارى . حروض ( horuz ) و حروضة ( horuzat ) ا . ع . درازى اندوه و بيمارى . حروف ( horuf ) ع . ج . حرف . و علاماتى كه بيان صوت كنند . و نقاط . و لبهها و زاويههاى برجسته . و اجزاء . و سر كوهها . حروف الاستقبال : حروفى كه چون بر سر فعلى درآيند معنى استقبال به آن مىدهند . حروف الاسلية : حروف صفيرى مانند سين و جز آن كه مخرج آنها از نوك زبان و سر دو دندان قدامى زيرين باشد . حروف الاصلية : حروف اساسى . حروف الاضافة : مانند فى و من و على . حروف التصديق : حروف اثبات . حروف التضعيف : حروف مشدد . حروف التنبيه : حروفى كه در تنبه استعمال مىگردند . حروف الجر : حروفى كه چون بر اسمى درآيند آن را جر مىدهند . حروف الحلقية : حروفى كه از حلق تلفظ مىشوند مانند حاء . حروف الزوائد : حروفى كه خوانده نمىشوند مانند الف جمعى . حروف الشجرية : حروفى كه مخرج آنها ميان زبان و مقابل وى از كام باشد مانند شين و جز آن . حروف الشفهية : حروفى كه مخرج آنها لب باشد . حروف الصحيح : حروف سالم - ضد حروف معتل . حروف العلة : حروف ضد حروف سالم كه واو و الف و ياء باشد . حروف العلل : حروفى كه بيان سبب و علت چيزى كنند . حروف الثوية : حروفى كه مخرج آنها كنار لثهها و نوك زبان باشد . حروف اللسانية : حروفى كه مخرج آنها نوك زبان باشد . حروف اللهوية : حروفى كه مخرج آنها عقب حلق و لهات باشد . حروف اللينة : حروفى كه تلفظ آنها نرم و سهل است . حروف المد : حروفى كه تلفظشان با مد است . حروف المصدر : حروفى كه دلالت بر مصدر بودن كلمه مىكنند . حروف المضارعة : حروفى كه بر سر فعل مضارع درمىآيند . حروف المعجم : حروف الفباى ابتثى و حروف نقطهدار . حروف المقطعة : حروف منفصل كه در اول بعضى سور قرآن است مانند ا ل م . حروف الموقوفة : حروف ساكن كه در آخر بعضى كلمات واقع مىشوند . حروف الهجاء : حروف الفبا . حروق ( haruq ) و ( horuq ) ا . ع . آنچه خرما را بدان گشن دهند . و سوختهء چقماق و خف و قو و ركو و آتش گيره . حروق ( horuq ) م . ع . حرق حرقا و حروقا . مر . حرق . حروق ( harruq ) و حروقاء ( haruq ' ) ا . ع . سوختهء چقماق و خف و قو و آتش گيره . حروقة ( haruqat ) ا . ع . آش اماچ و يا طعامى ستبر از آشام . حروم ( harum ) ا . ع . ناقهاى كه سالها بار نگيرد بىآنكه ستاغ باشد . حرون ( harun ) ا و ص . ع . توسن از ستور سم نشكافته . و صيدى كه هميشه بر بالاى كوه باشد . و نام اسبى . و فرس حرون : اسبى كه توسنى كند در رفتار . حرون ( heruna ) ع . ج . حر . حرون ( horun ) م . ع . حرن حرونا و حرانا و حرانا . مر . حران و حران . حرونى ( haruni ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سركشى و توسنى و خودسرى و گردنكشى . حره ( here ) ا . پ . تاجريزى و عنب الثعلب .