على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1217
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
حداد ( hed d ) ا . ع . جامههاى سوك سياه و كبود . حداد ( hed d ) م . ع . حدت المراة حدا و حدادا . مر . حد . حداد ( hed d ) و ( hod d ) ع . ج . حديد . حداد ( hod d ) ا و ص . ع . كارد تيز . و رجل حداد : مرد تيز فهم و چرب زبان و زود خشم . حداد ( hadd d ) ا . ع . آهنگر . و زندانبان . و دربان . و دريا . و حد زننده . و ا خ : نام نهرى . حداد ( hodd d ) ا و ص . ع . كارد تيز . و سيف حداد : شمشير تيز . حدادة ( had dat ) ا . ع . زوجه . حدادة ( hed dat ) ا . ع . آهنگرى . حداد حديه ( had de - hoddihe ) ع . در حق كسى گويند كه طلعت وى را مكروه دارند . حدادك ان تفعل كذا - ( had doka - an taf'ala - kaz ) ع . اى قصاراك يعنى منتها آرزو و غايت كار تو است كه چنين كنى . حدادى ( hadd di ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آهنگرى . حدارة ( had rat ) ا . ع . فربهى با درشتى و گردى اندام . حدارة ( had rat ) م . ع . حدرت العين حدارة ( از باب كرم ) : بزرگ و متسع گرديد آن چشم . و حدر حدارة و حدرا . مر . حدر ( hadr ) . حداس ( hed s ) ا . ع . غايت و اقصاى چيزى . يق بلغت به الحداس اى الغاية التى يجرى اليها . حداق ( hed q ) ع . ج . حدقة . حدال ( had l ) ا . ع . نام درختى . و نام موضعى در شام . حدال ( hod l ) ا و ص . ع . املس و هموار . و قوس حدال : كمانى كه يكى از سرهاى برگشتهء آن راست شده باشد . و بنو حدال ا خ : قبيلهاى . حدالى ( had l ) ع . ج . حدل ( hadel ) . حدآن ( hed'an ) ع . ج . حدأة . حدائج ( had ej ) ع . ج . حداجة . حدائد ( hadaed ) ع . ج . حديد . و ج . حديدة . حدائق ( hadeeq ) ع ج . حديقة . حدب ( hodb ) ا و ص . ع . ج . احدب و حدباء . و حدب الامور : كارهاى دشوار . حدب ( hadab ) ا . ع . كوز پشتى . و گياه بهمى كه ريخته و متراكم گردد . و سختى سرما و زمين بلند سنگ و گل آميخته . ج : حداب . قوله تعالى وَ هُمْ مِنْ كُلِّ حَدَبٍ يَنْسِلُونَ . و تراكب آب در روانى . و نشان در پوست . و انحدار از بالا به پائين مانند انحدار موج و ريگ . ج : حداب . و گياه نصى و يا گياه ديگر . حدب ( hadab ) م . ع . حدب الرجل حدبا ( از باب سمع ) : كوز پشت گرديد آن مرد . و حدب عليه : مهربان گرديد بر وى . و حدب المراة : شوهر نكرد زن بيوه و بر بچههاى خويش مهربان گرديد . حدب ( hadeb ) ص . ع . مرد كوز پشت . حدباء ( hadb ) ا و ص . ع . مونث احدب يعنى زن كوزپشت . و كار دشوار . ج . حدب ( hodb ) و حدب الامور : كارهاى دشوار . و شجرة حدباء : درخت خميده . و ناقة حدباء : ناقهاى كه از لاغرى استخوان سرينش نمايان باشد . حدبار ( hedb r ) ا . ع . ناقهء لاغر كه استخوان پشت و سرينش نمايان باشد . و ناقهاى كه كوهانش رفته باشد . و سال قحط . و پشته و يا زمين بلند . ج . حدابير . حدبة ( hadabat ) و ( hodb t ) ا . ع . كوز پشتى . حدبة ( hadebat ) ص . ع . زن كوز پشت . حدبد ( hobabed ) ص . ع . لبن حدبد : شير ستبر و خفته . حدبدبى ( hadabdab ) ا . ع . يك نوع بازى مر قبطيان را . حدبق ( hodboq ) ا . ع . كوتاه گرد اندام . حدبه ( hodbe ) ا . پ . - مأخوذ از تازى . كوزپشتى . و برجستگى و برآمدگى . حدبير ( hedbir ) ا . ع . ناقهء لاغر پوست بر استخوان چسبيده . حدة ( hedat ) م . ع . تنها و منفرد و جداگانه . و اعط كل واحد منهم على حدة يعنى جداگانه . و فعله من ذات حدته و على ذات حدته و من ذى حدته : يعنى از راى و دانش خود كرد آن را . حدة ( hedat ) م . ع . وحد وحدا و وحودة و وحودا و وحادة و وحدة و حدة . مر . وحد . حدة ( haddat ) ا خ . ع . موضعى ما بين مكه و جده و حداء نيز گويند . حدة ( heddat ) ا . ع . سبكى مردم از غضب . و تيزى آهن . حدة ( heddat ) م . ع . حدت السكين و السيف حدة ( از باب ضرب ) : تيز گرديد كارد و شمشير . حدة ( hoddat ) ا . ع . اندكى از شير و آب و جز آن و پارهاى از هر چيزى .