على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1213
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
حجت ( hojjat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دليل و برهان و فرنود و گردا و نخشه و سبب و موجب و روبكارى و استدلال . و حكم و امر و قضا و فتواى قاضى . و حجت استوار : قرآن . و حجت كردن : قصد كردن و فتوى دادن و دليل آوردن و عذر آوردن . حجة الله لا افعل ( hajjatell he - l - af'alo ) ع . سوگندى است مر تازيان را . حجتانه ( hojjat ne ) ا . پ . شهادت نامه . حجت نماى ( hojjat - nom y ) ا . پ . قياسكننده . حجتى ( hojjati ) ا . پ . شخص بحث كننده و نيك دليل آور و دليل آور مصر و بحثكننده . حجج ( hejaj ) ع . ج . حجة . حجج ( hojaj ) ع . ج . حجة . حجج ( hojoj ) ا . ع . راههاى كوفته شده و زخمهائى كه غور آنها را بميل دريافته باشند . ج : حجيج . حجحج ( hajhaj ) ا . ع . ناكس و فرومايه . حجحجة ( hajhajat ) م . ع . اقامت كردن . و سپسايگى باز رفتن يق حملوا على القوم حملة ثم حجحجوا . و آهنگ سخن كردن و باز ايستادن از آن . حجر ( hajr ) م . ع . حجره حجرا و حجرا و حجرا و حجرانا و حجرانا و محجرا ( از باب نصر ) : منع كرد او را و بازداشت . و حجر على فلان القاضى : منع كرد قاضى فلان را از تصرف در مالش . و حجر الارض : منار نصب كرد در آن زمين و بازداشت ديگران را از تصرف در آن . حجر ( hajr ) ا . ع . تل ريگ و تودهء آن . و چشم خانه . و قصبهء يمامه - يذكر و يؤنث - و ا خ : نام موضعى و نام وادى . و نيز حجر : ج . حجرة . و حجر ذى رعين : ا خ : پدر قبيلهاى . و حجر الازد : ا خ : نام قبيلهاى . حجر ( hajr ) و ( hejr ) و ( hojr ) ا . ع . كنار و آغوش . ج : حجور . و حرام . و قرئ بهن فى قوله تعالى حَرْثٌ حِجْرٌ و حِجْراً مَحْجُوراً * اى حرام محرما و در استعاذهء از امر منكر گويند حجرا له اى دفعا و كذلك حجرا له و حجرا له . حجر ( hajr ) و ( hejr ) ا . ع . حفظ و حفاظت . و پناه و حمايت . و ستر و پرده و فرج مرد و فرج زن . ج : حجور . و نشافى حجره اى فى حفظه و ستره . و كذلك فى حجره . حجر ( hejr ) ا . ع . عقل قوله تعالى هَلْ فِي ذلِكَ قَسَمٌ لِذِي حِجْرٍ . و گرداگرد كعبه اندرون حطيم از سوى شمال و ديار و بلاد ثمود در نواحى شام . قوله تعالى كَذَّبَ أَصْحابُ الْحِجْرِ الْمُرْسَلِينَ . و اسب ماديان و به اين معنى حجرة بتا گفتن غلط است . ج : حجور و حجورة و احجار . و قرابت و خويشى . و كنار جامه و جامهاى كه در تصرف شخص باشد . حجر ( hejr ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كنار و آغوش . و حفظ و حمايت . حجر ( hejr ) و ( hojor ) م . ع . حجرا حجرا و حجرا و حجرا . مر . حجر . حجر ( hojr ) ا . پ . كمربند شلوار و بند ازار . حجر ( hojr ) ا . ع . حبس و زندان . و از اعلام است . حجر ( hajar ) ا . ع . سنگ . ج : احجار و احجر و حجارة و حجار . يق رمى فلان بحجره اى بقرن مثله . و سيم و زر و هر دو را حجران گويند . و ريگ . و حجر اسود شرفه اللّه در كعبه است . و حجر الارض : سختترين بلاهاى زمين . و رمى بحجر الارض اى بداهية . و حجر المس : سنگ فسان . حجر ( hajar ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سنگ و باصطلاح كيميا جوهرى كه مادهء وجود كيميا و هيولاى اكسير است و هركس ازو به چيزى اشاره كرده . و حجر ارمنى : گل لاجوردى و گل ارمنى . و حجر اسيوس : شوره . و حجر الكزك : سنگى بسيار سفيد كه در ساحل بحر هند يابند . حجر ( hojar ) ع . ج . حجرة . حجر ( hojor ) ا . ع . گوشت گرداگرد ناخن . حجرات ( hajar t ) ع . ج . حجرة . حجرات ( hojar t ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - حجرهها و اطاقها . حجرات ( hojr t ) و ( hojar t ) و ( hojor t ) ع . ج . حجرة . حجران ( hojr n ) ا . ع . ج . حاجر . حجران ( hojran ) و ( hejr n ) ا . ع . بازداشت و منع . حجران ( hojr n ) و ( hejr n ) م . ع . حجر حجرا و حجرانا و حجرانا مر . حجر . حجران ( hajar ne ) ا . ع . به صيغهء تثنيه زر و سيم . حجرة ( hajrat ) ا . ع . ناحيهء سراى . ج : حجر و حجرات و حواجر . و يقال للرجل اذا كثر ماله انتشرت حجرته و فى - المثل يربض حجرة و يرتعى وسطا . حجرة ( hajrat ) و ( hajerat ) ص .