على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1207
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
حبيب ( habib ) ا و ص . ع . دوست - ضد بغيض - و دوستدار . ج : احباب و احباء و احبة . و معشوق و بدون الف و لام نام چندين صحابى و جماعتى از محدثين و از اعلام است . و ابو حبيب : بزغالهء بريان . حبيب ( habib ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دوست و يار و معشوق . و حبيب خدا : آن حضرت صلى اللّه عليه و آله . حبيب ( hobayb ) ا . ع . مصغر حبيب معشوق كوچك . حبيبان ( habib n ) پ . ج . حبيب دوستان و ياران و احباب . حبيبة ( habibat ) ا و ص . ع . مؤنث حبيب زن دوست و دوستدار و معشوقه . ج : حبائب . و مدينهء منوره . و از اعلام است . و ام حبيبة : يكى از زوجات آن حضرت صلى اللّه عليه و آله . حبيبة ( hobaybat ) ا خ . ع . نام موضعى و از اعلام است . حبية ( hebyat ) ا . ع . نوعى از نشستن كه جامه را در خود پيچيده و يا پشت و ساقين را بفوطه بسته نشستن . ج . حبى ( heb ) . حبير ( habir ) ا . ع . ابر پيسه از بسيارى آب . و چادر نگارين و چادر حرير و جامهء نو . ج : حبر ( hobr ) . و نو و ملايم . و لفام شتر . و ا خ : نام پدر بطنى از تازيان . حبيرك ( hobayrak ) ا . ع . مصغر حبركى كه مرد ستبر گردن ضعيف پا و دراز پشت كوتاه پا باشد . حبيس ( habis ) ا . ع . اسبى كه در راه خدا وقف كنند . و ا خ . موضعى برقه كه در آن قبور شهداى صفين است و ذات حبيس ا خ . موضعى به مكه و كوه سياه كه وى را ظلم گويند در آنجا است . حبيش ( hobayc ) ا . ع . قسمى از ماكيان مخصوص بگينهء افريقا . حبيق ( hobayq ) ا . ع . غدق حبيق : نوعى از خرماى بلايه وردى منسوب الى ابن حبيق و هو اسم رجل و يقال له بنات حبيق و لون حبيق فى الحديث نهى عن لون الحبيق ان يؤخذ فى الصدقة . حبيك ( habik ) ص . ع . ثوب حبيك : جامهء نيكو بافته . حبيك ( habik ) ا . ع . ج . حبيكة . حبيكة ( habikat ) ا . ع . راه ستارهها يعنى مسير آنها . ج : حبك ( hobok ) . و شكن آب و شكن زه و موى و شكن ريگ . و راه در ريگ توده و رديف . و رشتهاى از دستهاى مو و يا بيضه . ج : حبيك و حبائك و حبك . حبيل ( habil ) ا . ع . محبول و حبيل براح : شير بيشه و دلاور . حبين ( habin ) ا . ع . درخت خرزهره . حبين ( hobayn ) ا خ . ع . نام شخصى . و ام حبين : جانوركى كلان شكم مشابه حربا و هى معرفة و ربما دخله الالف و اللام و بحذفها لا تصير نكرة و هو شاذ . ج . حبينات و امات حبين . حبينات ( hobayn t ) ع . ج . ام حبين حبينة ( hobaynat ) ا . ع . جانوركى مانند حربا كه ام حبين نيز گويند . حت ( hatt ) ا . ع . نجيب آزاد و نيكرو از اسب و شتر و شترمرغ شتابنده . و ملخ مرده . ج : احتات . و خرماى غير چسپان . و نام شمشيرى و چيزى يق ما فى يدى منه حت اى شيئ . حت ( hatt ) م . ع . حت الشيئ حتا ( از باب نصر ) : ربود و دور كرد آن چيز را . و حته ماة سوط : به زودى زد او را صد تازيانه . و حت المنى و غيره : تراشيد و حك كرد با چوب و يا سنگ منى و جز آن را . و حت الشجر : پوست بر كند از آن درخت . و حت الشيئ : ماليد آن چيز را . و حت الورق : زايل كرد برگ را . و حت الورق : ريخت برگ از درخت ( لازم و متعدى ) . حت ( hatte ) ع . كلمهاى كه بدان طيور را زجر كنند . حت ( hott ) ا . ع . پستتر كرده و در هم زده . و ا خ . نام قبيلهاى و كوهى . حتء ( hat ' ) م . ع . حتأ حتا ( از باب فتح ) : زد و نكاح كرد و پيوسته نگريست و فرود آورد متاع را از شتران . و حتا الثوب : دوخت جامه را . و حتا الكساء : ريشه تافت گليم را . و حتا العقدة : گره بست . و حتا الجدار و غيره : استوار كرد ديوار و جز آن را . حتات ( hat t ) ا . ع . آوازها و غوغاها . حتات ( hot t ) ا . ع . تراشهء از هر چيزى و ريزهء آن . و آنجائىكه پادشاهان مانند تمغا و تيول جدا كرده به كسى دهند . و قطيعهاى ببصره و از اعلام است . حتار ( het r ) ا . ع . غلاف سر قضيب . و چين جامه . و سر خريطه . و گرداگرد ناخن . و كنارهء گوش . و هرچه فراز گيرد چيزى را گرد خود . ج : حتر ( hotor ) . و حلقهء دبر و يا آنچه ما بين دبر و قبل است و يا خطى كه ميان دو خصيه است . و آب چشم . و گوشتى مانند دندان نيش در اقصاى دهان شتر . و حلقههاى رسن در كنارهاى خرگاه كه طنابها را بدان بندند . حتارش ( hat rec ) ا ع . حركات و رفتار يق ما احسن حتارش الصبى . حتارشة ( hat recat ) ا خ . ع . طايفهاى از تازيان . حتام ( hatt ma ) ( حتى ما ) ع . تا كى و تا چند فحذفت الف ما الاستفهام و كذا كل