حاجيان ( h jey n ) پ . ج . حاجى . حاجى ترخان ( h ji - tarx n ) ا خ . پ . نام بندرى در كنار درياى آسكون در آنجا كه رود ولگا در دريا مىريزد و داراى 5000 نفر جمعيت . حاجى لكلك ( h ji - laklak ) ا . پ . نام مرغى كه آن را لكلك نيز گويند . حاجيه ( h jie ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زنى كه حج كرده باشد . حاد ( h d ) ا . پ . كلاغ و زاغ . و ا خ . نام يكى از پسران يعقوب كه از غير از مادر يوسف بود . حاد ( h dd ) ص . ع . تيز و قاطع و برنده . و امراة حاد : زنى كه پس از مرگ شوهر جامهء سوك پوشد . و حاد النظر : تيزبن . و حاد الزاوية : زاويهء حاده . حاد ( h d ) و ( h dd ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - تيز و برنده و قاطع . و تند و سوزان و تلخ و ترش . و نوك‌دار . حادث ( h des ) ا و ص . ع . چيزى نو كه سابق نبوده - ضد قديم . و ا خ . نام موضعى . حادث ( h des ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نو و چيز نو كه سابق نبوده . و نو در و نو شو و نوه مقابل قديم و باس . و نيز بديع و اتفاقى و عارض . و حادث شدن : پديد آمدن و صادر شدن و بظهور آمدن و شدن چيزى كه نبود و اتفاق افتادن . حادثات ( h des t ) ع . ج . حادثة . حادثة ( h desat ) م . ع . حدث حدثا و حدوثا و حادثة . مر . حدوث . حادثة ( h desat ) ا . ع . چيزى نو كه سابق نبود . و الحادثة من الدهر نائبته . ج : حادثات و حوادث . حادثه ( h dese ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نورسيده و واقعه و اتفاق . و عارضه و آسيب و آفت و بلا و محنت و بدبختى . حادر ( h der ) ا . ع . شير بيشه . و كودك خوبروى با جمال و يا كودك فربه و سمين . حادر ( h der ) ص . ع . رجل حادر : مرد گرد اندام . حادرة ( h derat ) ص . ع . ناقة حادرة العينين : ناقه‌اى كه چشمش پر گوشت و صلب باشد . حادرون ( h deruna ) ا . ع . مردمان قوى و توانا و چالاك و كار آزموده در جنگ و جدال كه مسلح بيرون آيند . حادور ( h dur ) ا . ع . گوشواره . و هلاكى . و مسهل . و زمين نشيب . حادورة ( h durat ) ا . ع . روانى اشك چشم . حاده ( h dde ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - حاد و تند . و تيز و نوك‌دار . و سوزان . و تلخ و ترش . حادئ ( h di ' ) ا . ع . نگهبان و حامى و حارس و حافظ . حادى ( h di ) ص . ع . رانندهء شتر و آنكه خران را زير بار آورد . و خر نرى كه ماده را در جلو اندازد . حادى عشر ( h deya - acara ) ا . ع . يازده و در مذكر گويند . حاذ ( h z ) ا . ع . پشت . و نام درختى . و حاذ المتن : موضع انداختن نمد زين بر پشت ستور . و خفيف الحاذ : قليل المال كم عيال . حاذان ( h z ne ) ا . ع . به صيغهء تثنيه آنجاى از هر دوران كه دم به روى افتد . حاذة ( h zat ) ا . ع . يك درخت حاذ . و حالت يق هما بحاذة واحدة اى بحالة واحدة . حاذر ( h zer ) ص . ع . ترسنده و پرهيزكننده . حاذق ( h zeq ) ص . ع . زيرك و ماهر و استاد در كار و دانا . حاذلة ( h zelat ) ص . ع . عين حاذلة : چشمى كه مژگانهايش افتاده و سرخ باشد و آب از آن روان گردد . حاذورة ( h zurat ) ا . ع . مرد بيدار با پرهيز و ترس . حار ( h rr ) ا و ص . ع . كار دشوار . و موى منخرين . و گرم . حار ( h r ) و ( h rr ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - گرم و سوزان و داغ و گرم‌كننده . حارة ( h rat ) و ( h rrat ) ا . ع . ده حرد و دهى كه خانه‌هاى آن يك جا باشد . حارث ( h res ) ص . ع . كشاورز و دهقان و اجاره‌دار . ج : حراث . حارث ( h res ) ا . ع . شير بيشه . و نام قلهء كوه حولان . و از اعلام است . و ابو الحارث : كنيهء شير بيشه . حارثى ( h resiy ) ص . ع . منسوب به بنو الحارثة كه نام قبيله‌ايست از تازيان . حارج ( h rej ) ا . ع . مرد گناهكار . و موضعى و به اين معنى آخر بدون الف و لام است . حارد ( h red ) ص . ع . كسى كه از ميان قوم بيك‌سو رود و تنها منزل گزيند . و مرد تند مزاج و مجرد و بيگانه . ج : حوارد . حارز ( h rez ) ص . ع . حارس . حارس ( h res ) ص . ع . پاسبان و محافظ و حاكم و نگهبان . ج : حرس ( haras ) و حرسة و حراس ( horr s ) . و ج ج : احراس . حارش ( h rec ) ص . ع . خراشنده . و حارش الضباب : آنكه سوسمار صيد مىكند . حارصة ( h resat ) ا . ع . ابرى كه باران وى زمين را بخراشد از سختى . و شجه‌اى كه پوست سر را اندك شكافد .