حابية ( h beyat ) ا . ع . ريگى كه گياه حابى مىروياند . حاتل ( h tel ) ا . ع . مانند و همتا و مثل . حاتم ( h tem ) ا . ع . قاضى . ج : حتوم . و زاغ سياه و زاغ سرخ پا و منقار كه عرب آن را غراب البين گويد . لان العرب تقول هو يحتم بالفراق . و ا خ : حاتم طائى ابن عبد اللّه بن سعد سخى و جوانمرد عرب و بوى در سخاوت مثل زنند و گويند اكرم من حاتم طى . حاتم ( h tam ) ا خ . پ . نام مردى از قبيلهء طى كه در جوانمردى و سخاوت مشهور بود و تازيان حاتم بكسر تا گويند . حاتمى ( h tami ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جوانمردى و سخاوت و كرم بىحد . حاتن ( h ten ) ص . ع . يوم حاتن : روز برابر در گرما از اول تا آخر . حاتى ( h ti ) ا . ع . بسيار شرب و آنكه بسيار مىآشامد . حاثياء ( h sey ' ) ا ع . يكى از سوراخهاى نهانى موش دشتى و يا خاك سوراخ آن . حاج ( h j ) ا ع . گياهى خاردار كه ترنجبين از آن گيرند . و ج . حاجة . حاج ( h jj ) ص . ع . حج‌كنندهء كعبه . ج : حجاج و حجيج و حج . حاجات ( h j t ) ع . ج . حاجة . حاجات ( h j t ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - حاجتها و احتياجها و نيازها و مطلبها . حاجب ( h jeb ) ا و ص . ع . بازدارنده و پرده‌دار و دربان . ج : حجبة و حجاب . و استخوان ابرو با گوشت و موى . و هما حاجبان . و موى ابرو . ج : حواجب . و كرانهء آفتاب كه نخست بر مىآيد . و كرانهء هر چيز . و ا خ . نام چند نفر . و قوس حاجب : خم ابرو . حاجب ( h jeb ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - حايل و هرچه از ديدن چيزى مانع گردد . و ابرو . و دربان و چوب‌دار . و حاجب الدوله : لقبى كه در دربار ايران بر سر فراشان و بزرگ پاسبانان مىدادند . و حاجب بار : جبرئيل . و باصطلاح عروض رديف كه قبل از قافيه واقع شود و يا ميان هر دو قافيه و هر مصرع بيت ذو قافيتين حايل گردد . حاجبان ( h jeb ne ) ا . ع . به صيغهء تثنيه دو كمان ابرو . حاجبى ( h jebi ) ا و ص . پ . - مأخوذ از تازى - پرده‌دارى و دربانى و منسوب به ابرو . حاجة ( hajat ) ا . ع . نياز . ج : حاج و حاجات و حوج ( hevaj ) و حوائج . و اخير خلاف قياس است و يا مولد . حاجت ( h jat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ضرورت و درماندگى و تنگدستى و احتياج . و وايا و مهم و امر مهم و طلب طبيعت . و توقع و اميد . و حاجت خواستن : استدعا كردن و درخواست نمودن انجاح مطلب . و حاجت داشتن : عرض داشتن و احتياج داشتن و محتاج بودن . و قضاى حاجت : بر آوردن مطلب مهم . و تخليهء طبيعت . و حاجت جاى : جاى لازم و مبال . حاجة ( h jjat ) ص . ع . زنى كه حج خانهء مكه كند . ج : جواج . حاجت جاى ( h jat - j y ) و حاجتگاه ( h jat - g h ) ا . پ . جاى لازم و بيت الخلا . حاجتمند ( h jat - mand ) ا و ص . پ . محتاج و تهىدست و گدا و بىنوا و متوقع و چشم دارنده . حاجتمندان ( h jat - mand n ) پ . ج . حاجتمند گدايان و محتاجان . حاجتمندى ( h jat - mandi ) ا . پ . گدائى و مسكنت و فقر و احتياج . حاجتومند ( h jatumand ) ص . پ . محتاج و تهىدست . حاجج ( h jej ) ص . ع . حج‌كنندهء خانهء كعبه . ج : حج و جاج . حاجر ( h jer ) ا . ع . زمين بلند كه ميان آن پست باشد . و لب مغاك وادى كه آب از آن بيرون نرود . ج : حجران . و جائى كه گياه رمث رويد و فراهم و گرد گردد . و منزلى در باديه مر حاجيان را . حاجز ( h jez ) ا . ع . حايل و در آيندهء در ميان دو چيز . و ستمكار . ج . حجزة . و باصطلاح تشريح الحجاب الحاجز : پرده‌اى كه در ميان آلات صدرى و آلات بطنى حايل است و ديافرغما نيز گويند . حاجل ( h jel ) ا . ع . كلاغ . حاجل ( h jel ) ص . ع . آنكه در راه رفتن بر مىجهد و جست و خيز كننده . و مقيد . حاجلات ( h jel t ) ا . ع . شتران پى كرده كه در رفتن بيك پاى برجهند . ج : حاجلة . حاجم ( h jem ) ا . ع . حجامت‌كننده و سر تراش . حاجور ( h jur ) ا . ع . لب مغاك وادى كه آب از آن بيرون نرود . و پشته . و حرام . حاجورة ( h jurat ) ا . ع . بازى مر كودكان را كه خطى مدور كشند و كودكى در ميان وى بايستد و ديگر كودكان براى گرفتن او از چهار طرف حلقه زنند و حجورة نيز گويند . حاجى ( h ji ) ا . پ . مردى كه حج كرده باشد . و حاجى الحرمين : كسى كه هم حج كرده باشد و هم بمدينهء طيبه مشرف شده باشد .