على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1177
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
چليدن ( calidan ) ف ل . پ . رفتن و روان شدن . و جنبيدن . و خائيدن و گزيدن و لايق و سزاوار شدن و شايسته بودن . چليده ( calide ) ا . پ . حلقهء استخوانى كه تير اندازان به شست كنند . چليم ( celim ) ا . پ . - مأخوذ از هندى - چلم و سرغليان . چم ( cam ) ا و ص . پ . رفتار و خرام از روى ناز و رفتار بطور تمايل و با خم و پيچ . و دوره و ساخته و آراسته . و اندوخته و فراهم آورده . و معنى و روح و قوت . و جرم و گناه . و خور و آشام . و چشم و عين . و سينه و صدر . و خم و خميده . و راه پر پيچ و خم . و طبق پهنى كه از بوريا بافند و غله بدان افشانده پاك سازند . و آب گردان بزرگ چوبى . و جامهء تابستانى . و ا خ . محلهاى در شهر يزد چم ( cam ) ا . پ . طحلب و چغزواره و جل وزغ . چم ( com ) ا . پ . لاف و تفاخر . و حيوان و حيوان باركش . و ثفل انگور . و سرماى سخت و چشم ( cacom ) و چاكسو . چماچم ( cam com ) و ( com com ) ا . پ . موى پيشانى و ناصيه . چماق ( com q ) ا . پ . گرز آهنين شش پره . و چوبدستى سر گرهدار . و نره . چمان ( cam n ) و ( camm n ) ا و ص . پ . خرامنده و خرامان و بناز و زيبائى روان . و پيمانهء شراب . و انجمن دوستان . چمانچى ( cam n - ci ) ا . پ . كوزهء سرتنگ شكم فراخ پر شراب . چمانه ( cam ne ) و ( camm ne ) ا . پ . پيمانهء شراب . و نصف كدوى نقاشى كرده كه بدان شراب خورند . و پيمانهء جمشيد . چمانه ( com ne ) ا . پ . جاندار و حيوان . و ميانه و وسط . و جرعهء شراب چمانى ( cam ni ) ا و ص . پ . با حشمت و شوكت خرامان . و ساقى . چمانيدن ( cam nidan ) ف ل . پ . خوش خراميدن و بناز و زيبائى رفتن . و خمانيدن كنانيدن . چم پريشى ( cam - parici ) ص . پ . مبهم و شكدار و مشكوك . و ممتاز و علىحده . چمتاك ( camt k ) و چمتك ( camtak ) ا . پ . كفش و پاىافزار . چمچاخ ( camc x ) ص . پ . كج و منحنى . چمچاق ( camc q ) ا . پ . آتشزنه و سوختهدان و كيسهء كوچكى كه سپاهيان در آن شانه و سوزن و چيزهاى ديگر را مىگذارند . و تبر . چمچرغه ( camcorqe ) ا . پ . نوعى از تازيانه و قمچى . و رشتهاى كه از آن تازيانه بافند . چمچم ( camcam ) و ( comcom ) ا . پ . رفتار و خرام . و چمچه و ملاغه و كفگير . چمچم ( comcom ) ا . پ . سم اسب و استر و خر و گاو . و گيوه يعنى پاىافزارى كه ته آن را بجاى چرم از كهنه ولته سازند . و كفش نازك كهنه . چمچمه ( comcome ) ا . پ . صدا و آواز پاى در هنگام راه رفتن . چمچه ( camce ) و ( comce ) ا . پ . ملاغه و ملعقه و كفگير . چمچه ( comce ) ا . پ . جام و يا پيالهء چوبين . چمچه ساز ( camce - s z ) ا . پ . آنكه چمچه درست مىكند . چمخاخ ( camx x ) ا . پ . چمچاق . چمدك ( cemdek ) ا . پ . - مأخوذ از تركى - نشكنج . چمر ( camar ) ص . پ . آشكارا و ظاهر و هويدا و واضح . چمراس ( camr s ) ا . پ . آيه و نشان و كرامت و معجزه . چمش ( camc ) ا . پ . چشم و ديده و عين . و چاكسو و چشم ( cacom ) . چمش ( camc ) و ( camec ) ا . پ . خرام و رفتار از روى ناز . چمشاك ( camc k ) و چمشك ( camcak ) ا . پ . كفش و پاىافزار . چمشه ( camce ) ا . پ . چشمه . چمك ( camak ) ا . پ . قوت و قدرت و فرهى و شان و شوكت و ترقى و بيشى و افزونى . و پيشدستى . چملان ( caml n ) ا خ . پ . نام دربندى در اصفهان . چملول ( camlul ) ا . پ . چنبلول و باد پيچ . چمن ( caman ) ا . پ . باغ و بستان و گلزار و زمين سبز و خرم و مرغزار . و چراگاه و صحن باغ و خيابان . و بلنديهاى اطراف زمينى كه در آن چيزى كاشته باشند . و اسب خوش راه و نرم رفتار . و چمن دهر : منزل دنيوى . چمنا ( cemn ) ا . پ . استر و قاطر و بغل . چمن آراى ( caman - r y ) ص . پ . آرايشكننده و زينتدهندهء باغ . چمن آسوده ( caman - sude ) ص . پ . سرود گويندهء در باغ بآزادى و آسودگى مانند مرغان . چمن افروز ( caman - afruz ) ص . پ . روشنكننده و افروزندهء باغ و بستان مانند گل بستان افروز . چمناك ( caman k ) ا . پ . كفش و پاافزار .