على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1178
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
چمن بند ( caman - band ) ا . پ . باغبان و چشمه . و جوانى و شباب . چمن پيرا ( caman - pir ) ا . پ . باغبان و كسى كه شاخههاى درخت را پيرايش مىكند . چمند ( camand ) ا . پ . اسب كند رفتار . و مردم تنبل و هيچكاره . چمنده ( camande ) ص . پ . خرامنده و از روى ناز راه رونده . چمن رميده ( caman - ramide ) ص . پ . مرغ فرار كردهء از باغ و بوستان . چمنزار ( caman - z r ) ا . پ . مرغزار سبز و خرم . چمن ساز ( caman - s z ) ا . پ . باغبان . چمنستان ( camanest n ) ا . پ . مرغزار سبز و خرم . چمن سير ( caman - sayr ) ص . پ . گردشكنندهء در باغها . چمن صفه ( caman - soffe ) ا . پ . محل نشستن در باغ . چمن طبع ( caman - tab ' ) ص . پ . بىقرار و متلون المزاج . چمن طراز ( caman - tar z ) ا . پ . باغبان . چمنك ( camnak ) ا . پ . كفش . چمن گرد ( caman - gard ) ص . پ . گردشكنندهء در اطراف باغها . چمنى ( camani ) ا و ص . پ . سايهء سبزه و هر چيز سبز رنگ مانند چمن . چموش ( camuc ) ص . پ . اسب و استر لگدزن و شرور . چموش ( camuc ) ا . پ . چاموش و قسمى از كفش . چمى ( cami ) ا و ص . پ . معنوى و اصلى و معنى . چميان ( camiy n ) پ . ج . چمى خاصان و معنويان . چميدن ( camidan ) ف ل . م . پ . روان شدن از روى تكبر و خرمان به راه رفتن و ميل كردن و پيچ و خم خوردن در راه رفتن و راغب شدن . و تافتن و پيچيدن و كج كردن . و شراب آشاميدن . چميده ( camide ) ص . پ . خراميده بطور بزرگوارى و حشمت و زيبائى . و خم شده و كج گشته . چميده ( camide ) ا . پ . خستهء انگور . چميز ( camiz ) و چمين ( camin ) ا . پ . كميز و بول و چامين و غايط . چن ( cen ) پ . كلمهء امر از چيدن يعنى بچين . چن ( con ) پ . بمعنى چون . چناب ( cen b ) ا . پ . كليچه و كماچهء خيمه . و ا خ . رود برزگى در پنجاب . چناچن ( can can ) ا . پ . آواز و صداى تير پى در پى انداخته شده . چناخ ( can x ) ا . پ . جناغ . چناخ ( cen x ) ا . پ . كيسهء مضاعفى ابريشمين كه در نصف آن پول زرد و در نصف ديگر پول سفيد گذارند . چنار ( can r ) ا . پ . حلقه و آنچه زنان بر دست و پاى از حنا مىنگارند . و درختى بسيار كلان و بىبار و طويل العمر كه برگهاى پهن دارد . چناران ( can r n ) ا خ . پ . بلوكى در خراسان . و ج . چنار . چنارستان ( can rest n ) ا . پ . درختستان چنار . چناغ ( con q ) ا . پ . نوعى از ماهى دريائى كه اره ماهى نيز گويند . چناگ ( con g ) ا . پ . قفس و قفس ماكيان . چنال ( can l ) ا . پ . درخت چنار . چنان ( can n ) ا . پ . كوشش و جد و جهد . و ا خ . نام موضعى . چنان ( con n ) پ . كلمهء موصول يعنى چون آن و مانند آن و مثل آن و همچو . چنانچه ( con n - ce ) م ف . پ . بنا بر آنچه و بطريقى كه و وقتى كه . و اگر مىشد . و اگر چنين بود . چنان كه ( con n - ke ) م ف . پ . چنانچه و مثلا . و به حدى كه و بطريقى كه و به چنين حدى كه . چنانه ( con ne ) ا . پ . جنابه و قمار بارهن و گرو . چنانهن ( can nhan ) پ . كلمهء تحسين يعنى آفرين و مرحبا و بارك اللّه . چنانيدن ( can nidan ) ف م . پ . چيدن فرمودن و فراهم آوردن . و پند دادن . و چنيدن . چناور ( con var ) ا . خ . پ . نام جائى در ختن . چناهن ( can han ) پ . كلمهء تحسين بمعنى چنانهن . چنب ( canab ) ا . پ . سنت و مستحب - مقابل واجب و فرض . چنبر ( canbar ) ا . پ . دايره و محيط دايره و حلقه . و دور و چرخ . و طوق و طوق گردن . و ترقوه . و كلاه و چيزى كه سر را بپوشاند . و گردنبند و قلاده . و پردهء عنكبوت . و قيد و گرفتارى و حبس و چنبر چرخ : منطقهء افلاك و دور چرخ و گردش چرخ . و چنبر كبود : فلك اول . و چنبر گردن : استخوان ترقوه و قلاده . و گردنبند . و چنبر مينا : آسمان . چنبرى ( canb ri ) ص . پ . مدور و گرد و دايرهاى . چنبك ( conbak ) ا . پ . جستخيز و حمله . و آهنربا و مغناطيس .