على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1147

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

شكل بيرونى . جهشان ( jahac n ) م . ع . جهش اليه جهشا و جهوشا و جهشانا ( از باب فتح و سمع ) : زاريد بوى و آمادهء گريستن شد مانند كودكان بمادر الحديث اصابنا عطش فجهشنا الى رسول الله صلى الله عليه و آله . و جهش من الشيئ جهشانا : گريخت از آن . و جهش من ارض الى الارض اى تقلع و اسرع . جهشة ( jahcat ) ا . ع . اشك . و گروه مردم . جهض ( jahz ) م . ع . چيره شدن بر كسى براى تخليص ديگرى . و رهانيدن صيد را از چنگل باز و صياد يق جهضه عنه ( و الفعل من فتح ) . جهض ( jahez ) ص . ع . بچهء افتادهء تمام خلقت و يا ناقص خلقت . جهضم ( jahzam ) ا . ع . مرد بزرگ سر گرد روى گشاده پهلوى فراخ سينه . و شير بيشه . و ا خ . نام مردى . جهل ( jahl ) م . ع . جهل جهلا و جهالة . مر . جهالة . جهل ( jahl ) ا . ع . نادانى . جهل ( jahl ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نادانى و بىوقوفى و حماقت . و جهل مركب : اعتقاد داشتن بر چيزى بخلاف ماهيت آن چنان كه كسى ارزيز را نقره داند . و جهل بسيط : ندانستن چيزى را مطلقا . جهل ( johl ) و ( johol ) ع . ج . جاهل . و ج جهول . جهل ( johhal ) ع . ج . جاهل . جهلاء ( jahl ' ) ص . ع . جاهلية جهلاء : در تاكيد گويند . مر . جاهلية . جهلاء ( johal ' ) ع . ج . جاهل . جهلة ( jahalat ) ع . ج . جاهل . جهلى ( jahli ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - نادان و بىوقوف و احمق و خشمناك و غافل و مصر در جهالت و جهولى . جهم ( jahm ) ا . ع . عاجز ضعيف . و شير بيشه - از اضداد است . و ا خ . نام مردى . جهم ( jahm ) م . ع . جهمه جهما ( از باب فتح و سمع ) : ترش روئى كرد با وى . جهم ( jahm ) و ( jahem ) ص . ع . روى ترش و زشت يقال هو جهم الوجه . و كذلك جهم الوجه . جهمة ( jahmat ) ا . ع . ديگ بزرگ و كلان . جهمة ( jahmat ) و ( johmat ) ا . ع . آغاز چهار يك اخير از شب و از اول شب تا چهار يكى يا بقيهء سياهى آخر شب . جهمة ( johmat ) ا . ع . گلهء هشتاد نفر شتر و مانند آن . جهمرز ( jehmarz ) ا . پ . زنا و جماع با فاحشه . جهمية ( jahmeyyat ) ا خ . ع . فرقه‌اى منسوب به جهم بن صفوان . جهن ( jahn ) ا . پ . روح و نفس و جان و روان . جهن ( jahn ) ا . ع . درشتى روى و ترشى آن . جهن ( jahn ) و ( jehn ) ا خ . پ . پسر اسفنديار . جهن ( john ) ا . ع . مسيل دريا مقدار پرتاب تير كه بدشت نرسيده باشد و آنكه بدشت متصل شده باشد شعب گويند . جهن ( jehan ) ا . پ . جهان و گيتى و عالم و دنيا . جهنام ( jahann m ) و ( jehann m ) و ( johann m ) ص . ع . ركية جهنام : چاه دورتك . و كذلك جهنام و جهنام . جهنام ( johonn m ) ا . ع . تابعان اعشى . و ا خ . لقب عمرو بن قطن . جهنة ( johnat ) ا . ع . اول چاريك اخير از شب و يا بقيهء سياهى آخر شب . جهنجه ( jahanje ) ا . پ . نوعى از كفش و پاى افزار . جهندر ( johandar ) ا . ع . نوعى از خرما . جهندگى ( jahandagi ) ا . پ . برجستگى . و ضربان . و قدم تاخت . جهنده ( jahande ) ص . پ . اسبى كه داراى جستخيز باشد . و جهان و قابل ارتجاع . جهنم ( jahannam ) ا . ع . دوزخ و دمندان و مرزغان و مرزغن . و چاه دورتك . جهنمى ( jahannami ) ا و ص . پ . - مأخوذ از تازى - دوزخى و اهل دوزخ . جهنى ( johniy ) ا خ . ع . شخص صحابى و اسم عبد اللّه بن انيس انصارى . و ليلة الجهنى : شب بيست و سيوم ماه رمضان گويند اين شخص بآنحضرت صلى اللّه عليه و آله عرض كرد منزل من دور است از مدينه بفرما تا شبى در آن درآيم فرمود شب بيست و سيوم ماه رمضان . جهوا ( jahv ) و جهواء ( jahv ' ) ص . ع . كون برهنه . و من كلامهم عن قول البهائم قالوا يا عنزجاء القز قالت يا ويلا ذنب الوى و است جهوا . و سماء جهواء : آسمان صاف و بىابر . جهوة ( jahvat ) ا . ع . كون برهنه . و پشته . و ناقهء فرتوت . جهود ( jahud ) ص . ع . ساعى و زحمت كش . جهود ( johud ) ا . پ . يهود و چفود و پيرو حضرت موسى و كسى كه متدين بدين