على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1142
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
دو طرف كمان . جؤنة ( jo'nat ) ا . ع . طبلهء عطار . ج : جؤن . جونة ( javnat ) ا . ع . چشمهء آفتاب و قرص آفتاب در وقت غروب . و سرخ . و زغال . و خم قير اندود . جونة ( junat ) ا . ع . سياهى اسب . و سلهء خرد عطاران كه چرم بر آن كشيده باشند و ربما همزت . و كوه خرد . و يق الشمس جونة بينة الجونة اى الدهمة . جونة ( junat ) م . ع . جان وجهه جونة ( از باب سمع ) : سياه گرديد روى آن . جونك ( junk ) ا . پ . منقار مرغان . جونه ( javne ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آفتاب . جونى ( juniy ) ا . ع . نوعى از سنگخوار كه سينه و بازوهاى آن سياه باشد . جونى ( juniy ) ص . ع . منسوب به بنو الجون . جووان ( jev - v n ) ا . پ . بلغت زند جوان و خردسال نقيض پير . جوؤب ( ju'ub ) ع . ج . جأب . جؤوبة ( joubat ) م . ع . ترشروئى كردن ( و الفعل من نصر ) . جوؤة ( jo'vat ) ا . ع . رنگى از رنگهاى اسب كه سرخى مايل بسياهى باشد . و زمين درشت كه بسياهى زند . جوؤث ( j us ) م . ع . جئث جؤوثا مجهولا ( از باب فتح ) : ترسيد . جووز ( jovuz ) م . ع . گذشتن از جاى و پس افگندن آن را برفتن از آن . مر جواز . جوؤش ( ju'uc ) ع . ج . جأش . جوول ( jovul ) م . ع . گرد بر آمدن . مر . جؤل . جوه ( javh ) م . ع . جاهه بالمكروه جوها ( از باب نصر ) : بناخوشى به روى وى آمد . جوه ( juh ) ا . ع . ديدار و هيئت يق نظره بجوه سوء : نظر كرد به او بناخوشى و هيئت بدى . جوه ( juh ) ا . پ . جوغ . جوه جوه ( juho - juho ) ا . ع . كلمهايست كه بدان شتران نر را زجر كنند . جوهر ( javhar ) ا . ع . معرب گوهر هر سنگ كه از آن منفعتى برآيد همچو الماس و ياقوت و فيروزه و لعل و جز آن . ج : جواهر . و اصل و نژاد و مادهء هر چيزى و گوهر . يق جوهر الثوب جيداوردى . و آنچه بذات خود قائم باشد - ضد عرض - و دلاور . جوهر ( javhar ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گوهر و هر سنگ قيمتى و مرواريد . و موج چوب و استخوان و تيغ و جز آن . و فروهر - ضد عرض . و جسم و ماده . و مردم رشيد و دلاور و صاحب رشد و عقل . و خلاصه . و اصل و نژاد هر چيز . و جوهر اول : عقل اول . و جوهر جان : اصل جان كه عين ثابته باشد . و جوهر زمانه : اصل روزگار . و جوهر علوى : آسمان و روح . و آتش . و جوهر فرد : جزء لا يتجزى . و دهان معشوق . جوهر ( juhar ) ا . پ . كشتن و سوزاندن هندوان زن و فرزندان خود را و فرار كردن هر گاه جمعى بر سر آنان روند كه تاب مقاومت آنها را نداشته باشند . و جائى كه در آن جوى آب روان بسيار باشد . و جوهر كردن : تاخت و تاراج كردن و بغارت و يغما بردن . جوهر آگين ( javhar - gin ) ص . پ . مرصع و آرايش شدهء با جواهر . جوهر آلات ( javhar - l t ) ا . پ . جواهرآلات . جوهر افشان ( javhar - afc n ) ص . پ . جواهر و مرواريد نثاركننده و افشاننده . جوهرة ( javharat ) ا . ع . واحد جوهر يك گوهر و يك دانه گوهر . جوهر دار ( javhar - d r ) ص . پ . كسى كه صاحب گوهر باشد . و هر چيز كه داراى موج بود مانند تيغ و شمشير و چوب و جز آن . و آبدار . و تابدار و درخشان . جوهر فروش ( javhar - faruc ) ا . پ . تاجر و سوداگر سنگهاى قيمتى و فروشندهء گوهرها . جوهرى ( javhari ) ا و ص . پ . فروشندهء گوهرها و سوداگر و تاجر سنگهاى قيمتى و مرواريد . و هر چيزى كه جوهردار و صاحب جوهر باشد . جوهرى ( javhariy ) ا . ع . مادهء اصلى . و گوهر فروش . و ا خ نام مصنف كتاب صحاح در لغت عرب . جوهريان ( javhari n ) ا . پ . كسانى كه گوهر مىفروشند . و آنان كه خداوند تبارك و تعالى را جوهر تصور كردهاند . و ج . جوهرى . جوهى ( juhi ) ا . پ . گلى در هندوستان كه جوئى نيز گويند . جوى ( jav ) ا . ع . آب بو گرفته و گنديده . و شدت و جدا از عشق و حزن . و بيمارى سل . و طول مرض . و نوعى از بيمارى سينه . و سوزش عشق . جوى ( jav ) م . ع . جوى السقاء جوى ( از باب سمع ) : بوى گرفت آن مشك . و جويه : مكروه داشت آن را . و جوى البلد و منه و عنه : موافق نيامد آن را آن شهر و كراهت داشت بودن در آنجا را با آنكه در نعمت بود . جوى ( jav ) ص . ع . كسى كه داراى اندوه عشق و سوزش اندوه و طول مرض باشد