على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1137
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
يقال ايضا هاجت لنا سماء جود و مطرنا مطرتين جودين . جود ( jud ) ا . ع . گرسنگى . و ج . جواد . جود ( jud ) ص . ع . ج . اجيد و جيداء . جود ( jud ) م . ع . جاد الرجل بالمال جودا ( از باب نصر ) : جوانمردى كرد آن مرد و بخشيد مال را . و جاد فلان : بتكلف كرم نمود فلان . جود ( jud ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كرم و سخا و عطا و بخشش و جوانمردى و در هشته . جوداء ( jovad ' ) ع . ج . جواد . جودان ( javd ne ) ص . ع . تثنيهء جود يق مطرتان جودان مر . جود . جودان ( jav - d n ) و جودانه ( jav - d ne ) ا . پ . چينهدان مرغان و نوعى از كافور كه بهترين انواع آنست . و نوعى از بيد كه از آن دستهء بيل سازند . و جنسى از انار . و سياهى شبيه بدانهء جو در ميان دندان اسب و خر و جز آن كه بدان بر سال و عمر آن حيوان حكم مىكنند . جودة ( javdat ) ا . ع . يك بار تشنه شدن ( اسم للمرة ) . و پينكى . جودة ( judat ) ا . ع . نيكو روى اسب . و ا خ . وادى به يمن . جودة ( judat ) م . ع . جاد الفرس جودة ( از باب نصر ) : نيكو رو گرديد اسب . جوده ( judat ) و ( javdat ) م . ع . جاد جودة و جودة ( از باب نصر ) : جيد گرديد . و جاد فلان : نيكو گفت فلان و چيز جيد آورد فلان . جودة ( javadat ) ع . ج . جواد . جودت ( judat ) و ( javdat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نيكوئى و خوبى . جودر ( javdar ) ا . پ . گاو . و گياهى خود رو كه در گندمزار و جوزار مىرويد و دانهء باريك دارد و بتازى طمج گويند . جودره ( javdare ) ا . پ . گياه خودرو در ميان گندمزار و جوزار . و نام مبارز و سردارى . جودى ( judi ) و ( judiy ) ا خ . ع . كوه آرارات كه در ارمنيه است و كشتى نوح بر آن فرود آمد . و كوهى به اجاء . و ابو الجودى ا خ : نام دو نفر . جودياء ( judey ' ) ا . ع . گليم . جوذاب ( juz b ) ا . ع . طعامى كه از گوشت و برنج و شكر ترتيب دهند . جوذر ( javzar ) م ف . پ . پاره پاره و ريزه ريزه و ذره ذره . جوذر ( javzar ) و ( javzer ) ا . ع . گوزن معرب گودره . جؤذر ( jo'zor ) و ( jo'zar ) ا . ع . گوزن . ج : جآذر . جوذى ( juziy ) ا . ع . گليم . جوذياء ( juzey ' ) ا . ع . جامهء پشمين مر ملاحان را . جور ( javr ) ا . پ . يكى از خطوط جام جم كه خط لب جام باشد . و خطى بر كنارهء جام مى . و پيالهء جور : پيالهء مالامال و پر از مى . جور ( javr ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ستم و ظلم و زبردستى و تعدى . جور ( javr ) ا . ع . ستمگار . و مائل از راستى و راه . جور ( javr ) م . ع . جار عليه فى الحكم جورا ( از باب نصر ) : ستم كرد بر وى در حكم . و نيز جور : ميل كردن از راستى و راه يقال جار عن الطريق . و جار فلان : زنهار خواست فلان . جور ( jur ) ا . پ . مانند هم و مشابه هم و جفت هم . و جور كردن : مانند هم كردن . و يك جور : يك وضع و يك شكل و شبيه بهم . و نيز جوراخ : شهرى در فارس و محلهاى در نيشابور . جور ( jovar ) ا . پ . بالا و ارتفاع و بلندى و قله و سرو فراز . جؤر ( joar ) ص . ع . غيث جور : باران بسيار . جور ( jevarr ) ص . ع . غيث جور : باران سخت رعد . و باذل جور : باذل سخت بانگ . جوراب ( jur b ) ا . پ . پايتابهاى كه از نخهاى پنبهاى و يا پشمى و يا ابريشمى بافند و پاها را بدان بپوشانند و گوراب . جور آباد ( javr - b d ) ا خ . پ . نام جائى . جوراب باف ( jur b - b f ) ا . پ . كسى كه جوراب درست مىكند و مىبافد . جوراب بند ( jur b - band ) ا . پ . زانو بند و بندى كه به روى ساقهء جوراب بندند . جوراب فروش ( jur b - faruc ) ا . پ . تاجر جوراب و آنكه جوراب مىفروشد . جورب ( javrab ) ا . ع . پايتابه و جوراب . ج : جوارب و جواربة ( و التاء للعجمة ) . جوربة ( javrabat ) م . ع . جوربه جوربة : جوراب پوشانيد او را . جوربور ( jurbur ) ا . پ . تذرو و قرقاول . جور پيشه ( javr - pice ) ص . پ . ظالم و ستمگار و جفاگار و ستمگر . جورة ( javarat ) ا . ع . ستمگار و ظالم . جورف ( javraf ) ا . ع . خر نر . و شتر مرغ نر . و اسب تاتارى تيزرو . و توجبهاى كه همه چيز را ببرد .