على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1125
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
الامر بجنه اى بحدثانه . و هى بجن ضراسها اى اول نتاجها و جن الليل : تاريكى شب . و جن الناس : جماعت مردم . و لاجن اى لاخفاء . جن ( jen ) و ( jenn ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ديو و پرى و غول . جنا ( jan ) ا . ع . كوزپشتى . و ميوهء تازه و چيده . و زر . و شبه سفيد . و خرماى تر . و شهد . ج : اجناء . و سماروغ و گياه و مانند آن المثل هذا جناى و خياره فيه اذ كل جان يده الى فيه يضرب لمن آثر صاحبه بخير ما عنده . جنأ ( jan ' ) م . ع . جنئ جنأ ( از باب سمع ) : كوز پشت گرديد . و جنئ عليه : بر روى افتاد . جناء ( jen ' ) ص . ع . بر روى افتادن . جنآء ( jan ? ? ) ص . ع . مؤنث اجناء زن كوز پشت . و گوسپندى كه سرون آن پس رفته باشد . جناء ( jan ' ' ) ع . ج . جانى . جناب ( jan b ' ) ا . پ . شرط و گروى كه دو نفر با هم بندند و جناع نيز گويند . و آستانه و دربند . جناب ( jan b ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - از القاب مردمان بزرگ و عالم و نجيب است بمعنى تيمسار مانند جناب مستطاب و جناب جلالتمآب و جز آن . و جناب عالى : خطابى است كه در تكلم به مردمان بزرگ مىكنند . جناب ( jan b ) و ( jon b ) ا . پ . جناغ زين اسب كه دامنهء زين و تسمهء ركاب باشد . جناب ( jan b ) ا . ع . درگاه و آستانه . ج : اجنبة يق اخصب جناب القوم و فلان خصيب الجناب و جديب الجناب و رحب الجناب . و پالان . و كرانه . و ا خ . نام كوهى و نام موضعى و از اعلام است . جناب ( jen b ) ا . ع . داغ كه بر پهلوى شتر نهند . و فرس طوع الجناب : اسب رام و لج فى جناب قبيح : ستيزه كرد در مجانبت اهل خود . جناب ( jen b ) م . ع . جانب مجانبة و جنابا . مر . مجانبة . جناب ( jen b ) ع . ج . جنيب . جناب ( jon b ) ا . ع . بيمارى ذات الجنب . جناب ( jonn b ) ا . ع . رفيق هم پهلو در رفتن . و ج . جانب . جناباء ( jan b ' ) ا . ع . نوعى از بازى كودكان . جنابان ( janab ne ) ا . ع . به صيغهء تثنيه دو جناب و دو كرانه . جنابة ( jan bat ) م . ع . جنب الرجل جنابة ( از باب كرم و سمع ) : جنب گرديد آن مرد . و جنب زيد فى نبى فلان جنابة ( از باب نصر ) : فرود آمد زيد در بنى فلان بغريبى . و جنب فلان : آرزومند شد فلان . جنابة ( jan bat ) ا . ع . دورى . و جانب و پهلو . و جنابتا الانف : دو پهلوى بينى . و نيز جنابة : ماده شترى كه با دراهم به كسى دهند تا غله آورد . و منى . و بيگانگى و غريبى . جنابة ( jan bat ) و ( jen bat ) ا . ع . درگاه و آستانه . جنابة ( jann bat ) ا . خ . ع . شهرى محاذى خارك كه گروه قرامطه از آن شهر بودهاند . جنابت ( jan bat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جنبشدگى . جنابذ ( jan bez ) ع . ج . جنبذة ( jonbozat ) و ( jonbazat ) . جنابه ( jan be ) ا . پ . بازى و قمار با رهن و گرو . جنابه ( jon be ) ا . پ . توامان و دو كودك كه با هم از مادر زائيده شوند . جناة ( jan t ) ا . ع . واحد جناكه ميوهء تازه و چيده شده باشد . جناة ( jon t ) ع . ج جانى المثل جناتها نباتها . مر . اجناء . جنات ( jann t ) ع . ج . جنة . جنات ( jann t ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بهشتها و باغها و بستانها . و جنات عدن : بهشت زيرا كه هميشه در وى اقامت دارند . جناثر ( jan ser ) ع . ج . جنثر . جناجن ( jan jen ) ع . ج . جنجن ( jenjen ) و ( janjan ) و جنجنة ( jenjenat ) ( janjanat ) . جناح ( jan h ) ا . ع . بال و دست . ج : اجنحة و اجنح . و بازو و بغل . و جانب . و ذات چيزى . و نوعى از نظم مرواريد در پهنا . و مرواريد در رشته كشيده . و پناه و حمايت . و كرانه . و گروهى كه بر دو سوى لشكر براى استظهار باشند . و روزن و دريچه . و گوسپند مادهء سياه . و نام چند اسب . و نحن على جناح السفر يعنى آمادهء سفر هستيم . و ذو الجناح ا خ : نام اسب آن حضرت صلى اللّه عليه و آله . جناح ( jan h ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بال و بازو . و جناح بعوضه : چيز بسيار خرد . و روزنهء جناح گشاده : روزنهاى كه دريچهء آن باز باشد . و در جناح سفر و يا در جناح حركت : آمادهء سفر و يا آمادهء حركت . و جناح لشكر : بازوى