خدرك و اخگر آتش . جمره ( jamre ) ا . پ . حرارت و بخارى كه در آخر زمستان در شباط ماه رومى بسه دفعه از زيرزمين بر مىخيزد يكى در هفتم آن ماه كه بسبب آن زمين گرم مىگردد و آن را سقوط جمرهء اول گويند و ديگرى در چهاردهم كه سقوط جمرهء دويم باشد و به سبب آن آبها گرم مىشود و سيومى در بيست و يكم كه سقوط جمرهء سيوم بود و به سبب آن گياه‌ها و درختان گرم مىشوند . جمرى ( jamri ) و ( jemri ) و ( jomri ) ا . پ . مرد گدا و كم اصل و جلف . جمز ( jamz ) ا . ع . نوعى از رفتار كه فوق عنق و دون عدو باشد . جمز ( jamz ) م . ع . جمز الانسان و البعير و غيره جمزا و جمزى ( از باب ضرب ) : برفتار جمز رفت انسان و شتر و جز آن . و جمز فلان فى الارض : رفت فلان . و جمز فلانا و به : استهزا كرد مر فلان را . جمز ( jamz ) و ( jomz ) ا . ع . بقيهء تنهء خرمابن . ج : جموز . جمز ( jomaz ) ع . ج . جمزة . جمزاز ( jomz z ) ا . ع . قطعه‌اى از خرما و از كشك . و تخمدان گياه . جمزان ( jomz n ) ا . ع . نوعى از خرما . جمزة ( jomzat ) ا . ع . پاره‌اى از خرما و مانند آن . ج : جمز . و لختى از كشك . و غنچهء گياه كه در آن دانه باشد . جمزى ( jamz ) م . ع . جمز جمزا و جمزى . مر . جمز . جمزى ( jamaz ) ص . ع . حمار جمزى : خر تيزرو . جمزيور ( jamzivar ) ا . پ . اسبى كه روى و شكم و هر دو پاى آن سفيد باشد . جمس ( jams ) ا . پ . يخ . جمس ( joms ) ع . ج . جمسة . جمسة ( jamsat ) ا . ع . آتش . جمسة ( jomsat ) ا . ع . گلهء شتران . و خرماى خشك . و غورهء خرماى نيم‌رس . ج : جمس . جمست ( jamast ) ا . پ . گوهرى فرومايه و كم‌قيمت و مايل به كبودى و يا كبود مايل بسرخى و معدن آن نزديك مدينهء طيبه و يا گوهرى مانند لعل . و مردم بداصل و جاهل . جمش ( jamc ) ا . ع . يك نوع آوازى المثل لا يسمعون فلان اذنا جمشا اى ادنى صوت اى لا يقبل نصحا . او معناه متصام عنك و عما يلزمه . جمش ( jamc ) م . ع . جمش راسه جمشا ( از باب نصر ) : سترد موى سر آن را . و نيز جمش : به اطراف انگشتان دوشيدن . و سخن گفتن با زنان . و بازى كردن . و جمش القليب جمشا : جماش ساخت چاه را . جمش ( jamac ) ا . پ . برگشت چشم طيور گوشت‌خوار و شكارى هنگام گرفتن طعمه . و نگاه تند . جمشاء ( jamc ' ) ا . ع . زن فراخ زهار . جمشاسب ( jamc sb ) ا . پ . چون با جام و صراحى استعمال شود مراد جمشيد باشد و و اگر با خاتم و حور و پرى مراد سليمان . جمشاك ( jamc k ) و جمشك ( jamcak ) ا . پ . كفش و پاافزار . جمشيد ( jamcid ) ا خ . پ . پادشاه چهارم از سلسلهء پيشداديان . و جمشيد ماهى و يا جمشيد ماهىگير : بودن آفتاب در برج حوت . و سليمان و يونس . جمشيدؤن ( jacid ? un ) ا . پ . جمشيد و سليمان . جمص ( jams ) ا . ع . يك نوع گياهى . جمع ( jam ' ) ا . ع . نخل بسيار بار و يا نوعى از خرماى بلايه و يا درخت خرما وقتى كه از خسته برآيد و هنوز دريافت نشود كه از كدام قسم است . و قيامت . و صمغ سرخ . و گروه مردم . ج : جموع . و همه . و شير هر ماده شتر و شير گوسپندى كه پستان آن را بسته باشند . و مزد لفة و به اين معنى اخير بدون الف و لام است . و يوم جمع : روز عرفه . و ايام جمع : روزهاى منى . و باصطلاح صرف و نحو كلمهء واحد را افراز بستن و جمع كردن و درين صورت دلالت كند بر زياده از دو در يك معنى و آن بر دو نوع است يكى جمع سالم كه صيغهء مفرد در آن سلامت ماند و اين نوع در مذكر بواو و نون و يا بيا و نون باشد و در مؤنث به الف و تا و ديگرى جمع غير سالم و مكسر كه نه چنين باشد . و فى المعيار اقل الجمع اثنان لقول الصادق عليه السلام : الاقراء ادناها حيضتان فصاعدا و لقوله تعالى : وَ مِنْ دُونِهِما جَنَّتانِ الى قال فِيهِنَّ خَيْراتٌ حِسانٌ . و قوله : و لمن خاف مقام ربه جنتان الى ان قال فيهن قاصرات الطرف و لقوله : و هل اتيك نبأ الخصم اذ تسوروا المحراب اذ دخلوا على داود ففزع منهم قالوا لا تخف خصمان بغى بعضنا على بعض . جمع ( jam ' ) م . ع . جمع الشيئ المتفرق جمعا : ( از باب فتح ) : گرد آورد آن چيز پراكنده را . و جمعت الجارية الثياب اى لبست القميص و الخمار و المحلفة يعنى جوان گرديد آن جاريه . و ما جمعت بامراة قط و عن امراة : زفاف نكردم با زنى هرگز . و نيز جمع : اسم واحد را افراز بستن . جمع ( jam ' ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اجتماع و فراهم آمدگى و افراز و جماعت و انجمن و پيوستگى و اتحاد . و مجموع و جملگى