على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1114
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
لب وقت خنده . جلقة ( jeleqat ) ا . ع . زن گندهء پير . و ناقهء كلانسال . جلقة ( jelleqat ) و ( jeleqqat ) ا . ع . زن گندهء پير . و ناقهء كلانسال . جلك ( jalak ) ا . پ . مرغكى خوشخوان . جلكا ( jolk ) ا . پ . ملك و ديار و زمين هموار و دشت و هامون . جلكاره ( jalk re ) و جلگاره ( jolg re ) ا . پ . رأى و تدبير و راه و روشهاى مختلف . جلكاه ( jolk h ) و جلگاه ( jolg h ) و جلكه ( jolke ) و جلگه ( jolge ) ا . پ . ملك و كشور . و زمين هموار و دشت و هامون . جلل ( jalal ) ا . ع . كار بزرگ و كار آسان - از اضداد است . و فعله من جللك : كرد آن را از بهر تو . جلل ( jolal ) ع . ج . جلة . و . ج . جلى ( joll ' ) . جلم ( jalm ) م . ع . جلمه جلما ( از باب ضرب ) : بريد آن را . و جلم الجزور : گرفت گوشتى را كه بر استخوان جزور بود . و جلم الصوف : فريز كرد پشم را . جلم ( jelm ) ا . ع . پيه روده و شكنبهء گوسپند . جلم ( jelm ) ا . خ . پ . ولايتى از ملك پنجاب . جلم ( jalam ) ا . ع . نوعى از گوسپندان طائف كه پاهايشان دراز و بىمو مىباشد . و تكهء گوسپندان و آهوان . و مقراض كه بدان فريز كنند . و ماه و ماه نو . و بزغاله . و كنه . و داغى مر شتران را . ج : جلام . جلماثا ( jalm s ) ا . پ . - مأخوذ از سريائى - خيار با درنگ . جلماظ ( jelm z ) ا . ع . آرزومند هر چيزى . جلماق ( jelm q ) ا . ع . پى كه بر كمان پيچند . جلمان ( jalam ne ) ا . ع . ( به صيغهء تثنيه ) دو شاخهء مقراض . جلمة ( jalmat ) و ( jolmat ) ا . ع . همه يق اخذت الشيئ بجلمته : گرفتم همهء آن چيز را . و كذلك اخذت بجلمته . جلمة ( jalamat ) ا . ع . گوسپند مسلوخ بدون حشو و قوائم . و همه يق هذه جلمة الجزور اى لحمها اجمع . جلمحة ( jalmahat ) م . ع . جلمح رأسه : سترد موى سر او را . جلمد ( jalmad ) ا . ع . خرسنگ . و مرد قوى . و گاو و گلهء بزرگ شتران و شتران كلانسال . و رمهء ميشان كه زياده از صد باشد . ج : جلامد . جلمد ( jelmed ) ا . ع . سنگ گازران . جلمدة ( jalmadat ) ا و ص . ع . مرد توانا . و ارض جلمدة : زمين سنگناك . جلمزيز ( jalmaziz ) ا . ع . ناقهء بزرگ و قوى . جلمطة ( jalmatat ) م . ع . ستردن موى سر يق جلمط رأسه اى حلقه . جلمق ( jalmaq ) ا . ع . قبا . ج : جلامق . جلمقة ( jalmaqat ) م . ع . جلمق القوس : پى پيچيد كمان را . جلمود ( jolmud ) ا . ع . خرسنگ و شتر كلانسال . ج : جلاميد . جلن ( jalan ) ا . ع . آواز دروازه كه دو مصراع داشته باشد و چون يكى از آن دو را رد كنند آواز جلن دهد و بانگ ديگرى را هرگاه فراز كنند بلق نامند . جلنار ( jollan r ) ا . ع . - مأخوذ از گل نار - گل انار برى . جلنارى ( jollan riy ) ا . ع . چيزى كه برنگ گل انار باشد . جلنباة ( jalanb t ) ا . ع . زن فربه . جلنبط ( jalanbat ) ا . ع . شير بيشه . جلنباق ( jalanbalaq ) ا . ع بانگ در كه باز و فراز گردد . جلنجبين ( jolanjabin ) ا . ع . - مأخوذ از گل انگبين - يعنى گلقند . جلنجوجه ( jalanjuje ) ا . پ . - مأخوذ از سريانى - پودنهء صحرائى گويند جاويدن آن بوى سير از دهان ببرد . جلندح ( jalandah ) ا . ع . گران و سست . جلندحة ( jolandahat ) ص . ع . ناقة جلندحة : ناقهء سخت و قوى ( خاص بالاناث ) . جلندد ( jalandad ) و جلندى ( jaland ) ا . ع . مرد زيان كار و فاجر . جلنزى ( jalanz ) ص . ع . جمل جلنزى : شتر درشت و استوار . جلنسرين ( jolnesrin ) ا . ع . - مأخوذ از گل نسرين و بمعنى آن . جلنظى ( jalanz ) ص . ع . ستبر دوش . و مردستان خفتهء پاها بلند داشته . و بر پهلو خفتهء پاها دراز كرده . جلنفاة ( jalanfat ) ص . ع . طعام جلنفاة : طعام بىنان خورش . جلنفاط ( jelenf t ) ا . ع . آنكه درزهاى كشتى نو را بخيوط و خرقههاى قير آلودبند كند . جلنفع ( jalanfa ' ) ا . ع . گنگلاج و گول و ناكس . جلنفعة ( jalanfaat ) ا . ع . ناقهء تناور فراخ شكم . و ناقهء كلانسال كه او را اندك قوت باشد و يا ناقهاى كه چوبكهاى مهار در بينى آن بسيار در آمده باشد .