على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1115

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

جلنگ ( jeleng ) ا . پ . نوعى از پارچهء ابريشمين بازرتاروبى زرتار كه از آن قبا و كلاه و شلوار و مانند آن سازند . و بانگ زدن شمشير و جز آن . و صداى زنگ و زنگله و زنجير و صداى شكستن بلور و شيشه و جز آن و برخورد چيزى به آنها . و بياره و بتهء خربزه و هندوانه و كدو و عشقه و مانند آن . و ملخ آبى كه ميگو نيز گويند . جلو ( jalv ) م . ع . جلاه الجدب جلوا و جلاء : بيرون كرد او را قحط از خانمان و جلا السيف جلوا و جلاء : زدود زنگ شمشير را . مر . جلاء و جلاء . جلو ( jalav ) ا . پ . صداى تند و تيز . جلو ( jelav ) م ف . پ . پيش و قدام - ضد خلف و عقب - و پيشگاه و مقابل و روبرو . و جلو انداختن : پيش انداختن . و جلو چادر : پيشگاه خيمه . و جلو كسى رفتن : پيش باز كردن كسى را و حمله كردن بر كسى . جلو ( jelav ) ا . پ . لگام و عنان اسب و اسب جنيبت . و جلو دادن : لگام دادن . و جلو گرفتن : لگام گرفتن . جلو ( jalu ) و ( jelu ) و ( jolu ) ا . پ . مردم شوخ و شنگ و چالاك و بدخو . و مطلق سيخ كباب خواه از چوب باشد و يا از آهن . جلواء ( jalv ' ) ص . ع . مؤنث اجلى زنى كه پيش سر او عارى از مو باشد . و جبهة جلواء : پيشانى فراخ . و سماء جلواء : آسمان بىابر . جلواح ( jelv h ) ا . ع . زمين فراخ . جلواخ ( jelv x ) ا . ع . وادى فراخ پر آب . جلواذ ( jalv d ) ا . پ . سرشت و خوى بد . جلواذ ( jelv z ) ا . پ . وكيل و يا خادم تحصيلدار ماليات و باج و خراج . جلواز ( jelv z ) ا . ع . پاى كار و دامن بردار . ج : جلاوزة . جلو آهن ( jalu - han ) ا . پ . سيخ كباب كه از آهن باشد . جلوبة ( jalubat ) ا . ع . آنچه از شهرى بشهرى برند از اسب و جز آن براى فروختن . و نيز جلوبة : شتر نر و شتر نرى كه بر آن متاع و كالاى قوم را بار كنند و درين معنى بر واحد و جمع هر دو استعمال مىشود . جلوبق ( jalavbaq ) ا . ع . بلا و غوغا . و مرد بسيار آواز . و ا خ . نام دزدى . جلوة ( jelvat ) ا . ع . آنچه شوى بعروس در وقت جلوه دهد از كنيز و غير آن . جلوة ( jelvat ) و ( jolvat ) و ( jalvat ) م . ع . جلا العروس على بعلها جلوة و جلوة و جلوة ( از باب نصر ) : عرض كرد عروس را بر شوهر . و جلا العروس زوجها و صيفة او غيرها : در وقت جلوه شوهر بعروس كنيز و جز آن داد . جلوت ( jalvat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - هويدا و آشكارا - ضد خلوت . جلو جلو ( jelav - jelav ) م ف . پ . پيشاپيش . جلو چوب ( jalu - cub ) ا . پ . سيخ كباب كه از چوب ساخته باشند . جلوخان ( jelov - x n ) ا . پ . پيشگاه خانه و ميدانگاه جلو درب خانه . جلود ( jalud ) ا . پ . شهر و قصبه . جلود ( jolud ) ع . ج . جلد . جلودار ( jelav - d r ) ا . پ . نوعى از خدمتگار كه پرستار و نگاهدارندهء اسب باشد . جلودة ( joludat ) م . ع . جلد جلادة و جلودة و جلدا و جلدة و مجلودا مر . جلادة . جلودى ( joludiy ) ا . ع . دباغ . جلوذ ( jellavz ) ا . ع . سخت و درشت . جلوريز ( jelav - riz ) ا . پ . سرعت بسيار و تعجيل و عجله . جلوز ( jaluz ) ا . پ . فندق و جلغوزه و بادام كوهى . جلوز ( jellavz ) ا . ع . جلغوزه و مرد فربه دلاور . جلوزة ( jalvazat ) م . ع . سبك آمدن و رفتن . جلوزه ( jaluze ) ا . پ . فندق و جلغوزه و بادام كوهى . جلوس ( jolus ) م . ع . جلس جلوسا و مجلسا ( از باب ضرب ) : نشست . جلوس ( jolus ) ع . ج . جالس . جلوس ( jolus ) ا . پ . - مأخوذ از تازى نشست و برقرارى بسلطنت و پادشاهى و نشستن بر تختگاه سلطنت . و جلوس كردن : بر تخت پادشاهى نشستن و برو سادهء حكمرانى قرار گرفتن . جلوط ( jalut ) ا . ع . زن كم حيا . جلوع ( jolu ' ) م . ع . جلعت المراة جلوعا ( از باب فتح ) : گشاده روى گرديد آن زن بهر جاى . جلوف ( joluf ) ع . ج . جلف . جلول ( jolul ) م . ع . جلوا عن منازلهم جلولا و جلا . مر . جل . جلول ( jolul ) ع . ج . جل . جلولاء ( jalavl ' ) ا خ . ع . دهى بر يك منزل از خانقين و جنگ آن مشهور است . جلوند ( jalvand ) ا . پ . چراغ . جلونك ( jalavnak ) ا . پ . بياره و بتهء خربزه و هندوانه و خيار و مانند آن . جلوه ( jelve ) ا . پ . - مأخوذ از تازى -