على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1110

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

جلبان ( jolobb n ) ا . ع . انبان مانندى از چرم . و غلافى كه شمشير را در نيام كرده در آن گذارند . جلبان ( jolobb n ) و ( jelebb n ) ص . ع . رجل جلبان : مرد صاحب بانگ و غوغا . و كذلك رجل جلبان . جلبانة ( jelebb nat ) و ( jolobb nat ) ص . ع . امراة جلبانة : زن بسيار فرياد بيهوده‌گوى بدخوى . و كذلك امراة جلبانة . جلببة ( jalbabat ) م . ع . جلببه جلببة : جلباب پوشانيد او را . جلبة ( jolbat ) ا . ع . پوست جراحتى كه خشك شده باشد . و پارهء ابر . و سنگهاى افتادهء بر يكديگر كه در آن راه ستور نباشد . و قطعهء جداگانه‌اى از گياه . و سال سخت . و درختان خاردار سبز . و سختى روزگار يق اصابتنا جلبة الزمان . و گرسنگى . و پوست خام كه بر پالان و زين در كشند . و آهنى در پالان . و آهنى كه بدان كاسهء شكسته را بهم پيوند دهند . و تعويذ دوخته در چرم . و كاردى كه دسته را بر آهنش نصب كرده باشند . و شيرمايه . و بقعه . و نام تره‌اى . جلبة ( jalabat ) ا . ع . غوغا و آوازها . جلبح ( jelbeh ) ا . ع . داهيه . و پير زن زشت . جلبدة ( jalbadat ) ا . ع . جلبدة الخيل : آوازهاى اسبان . جلبز ( jolabez ) ا . ع . نيك سخت . جلبصة ( jalbasat ) م . ع . جلبص جلبصة : گريخت . جلبقة ( jalbaqat ) ا . ع . شور و غوغا . جلبنانة ( jelebn nat ) و ( jolobn nat ) ص . ع . امراة جلبنانة : زن بسيار فرياد بيهوده‌گوى بدخوى . و كذلك امراة جلبنانة . جلبو ( jalbu ) ا . پ . گياهى شبيه به نعناع . جلبوب ( jalbub ) ا . پ . عشقه . جلبهنگ ( jelbahang ) ا . پ . تخم زردخار كه بيخش را تربد زرد گويند . جلبى ( jalb ) ع . ج . جليب . جلبيز ( jelbiz ) ا . پ . كمند . و مفسد و غماز . جلة ( jallat ) م . ع . جل جلا و جلة مر . جل ( jall ) . جلة ( jellat ) ص . ع . كلانسال از مردم و شتر - واحد و جمع و مذكر و مؤنث در وى يكسان است يق رجل جلة و قوم جلة . و ماده شتر شش ساله‌اى كه هنوز بسال نهم در نيامده باشد و يا شتر نر شش ساله او يقال بعير جل و ناقة جلة . جلة ( jellat ) و ( jallat ) و ( jollat ) ا . ع . پشكل و يك پشكل و يا پشكل ناشكسته . جلة ( jollat ) ا . ع . نوعى از خنور خرما و آوندى از برگ خرما . ج : جلال و جلل . و ابو جلة ا خ : مردى . جلت ( jalt ) م . ع . جلته جلتا ( از باب ضرب ) : زد آن را . و جلت اليته فى فخذه : پائين آمد اليهء در ران وى . جلت ( jollat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خنور خرما كه از برگ خرما بن ساخته باشند . جلتا ( jalt ) ا . پ . بلغت زند جلد و پوست آدمى و حيوانات ديگر . جلتاق ( jalt q ) ا . پ . حليمو كه بيخ گياهى باشد . جلتكه ( jalatke ) ا . پ . كرته و نيم‌تنه . جلج ( jalaj ) ع . ج . جلجة . جلجاب ( jelj b ) و جلجابة ( jelj bat ) ص . ع . پير فرتوت و كلان كه موى پيش سرش افتاده باشد . و جمل جلجاب : شتر نر ستبر ( و لا يقال جلجابة ) . جلجال ( jalj l ) ص . ع . غيث جلجال : باران با تندر . جلجب ( jaljab ) ا . ع . پير فرتوت و كلان كه موى پيش سرش افتاده باشد . و ا خ . نام مردى . جلجب ( jeljabb ) ا . ع . دراز و طويل . جلجة ( jalajat ) ا . ع . سر و كاسهء سر . و غورهء آب . ج : جلج و جلاج . جلجل ( jaljal ) و ( jeljal ) ا . پ . دف و دايره و سنج دايره‌اى و زنگ و جرس . و مرغى خوش آواز . جلجل ( joljol ) ا . ع . زنگله . ج : جلاجل . و سبك روح شادمان در كار . و دارة جلجل : موضعى . جلجلان ( joljol n ) ا . ع . دانهء گشنيز و كنجد و دانهء دل يق اصبت جلجلان قلبه . جلجلة ( jaljalat ) ا . ع . بانگ زنگله و آواز تندر . و وعدهء بد . و سختى آواز . جلجلة ( jaljalat ) م . ع . جلجله جلجلة : جنبانيد آن را . و جلجل الشيئ : آميخت آن چيز را . و جلجل الفرس : روشن شد آواز اسب . و جلجل فلان الوتر : سخت تافت فلان آن زه را . و جلجل فلان : سخت بانگ كرد فلان . و جلجل الرعد : بانگ كرد تندر . و جلجل فلانا : وعدهء بد داد فلان را . جلح ( jalh ) م . ع . جلح مال الشجر جلحا ( از باب فتح ) : خورد آن ستور سرهاى درخت را . و نيز جلح : پوست باز كردن از درخت . جلح ( jolh ) ع . ج . اجلح و جلحاء . جلح ( jalah ) ا . ع . كم موئى پيش سر . اوله النزع ثم الجلح ثم الصلع . جلح ( jalah ) م . ع . جلح الرجل