جعدر ( ja'dar ) ا . ع . كوتاه بالا . جعدل ( ja'dal ) ا . ع . نيك سخت . جعده ( ja'de ) ا . پ . داروئى دافع كرم و حب القرع كه كيسرگونه و كيسو نيز گويند . جعذرى ( ja'zariy ) ا . ع . بسيار خوار . جعر ( ja'r ) ا . ع . پليدى خشك چسبيده بر كون و يا پيخال مرغ شكارى . ج : جعور . جعرا ( ja'r ' ) ا . ع . كون . و گروه مردم . و ا خ . نام قبيله‌اى از تازيان . جعران ( je'r n ) ا . ع . ابو جعران : سرگين گردان . و ام جعران : مرغ مردار خوار . جعرة ( jo'rat ) ا . ع . نشان رسن جعار كه بر ميان باقى ماند . و نشان پيخال خشك . و جو بزرگ دانه سپيد . جعرور ( jo'rur ) ا . ع . خرماى خشك ريزه . و جانورى كوچك . جعرى ( jeerr ) ا . ع . كون . و كلمهء ذم كه بدان لئيم و ناكس را دشنام دهند . و بازى كودكان را كه يك كودك را دو كودك ديگر بر دستهاى خود برداشته برند . جعز ( ja'z ) ا . ع . آبى كه بگلو جهد . جعز ( jaaz ) م . ع . جعز با الماء جعزا ( از باب سمع ) : بگلو جست آب . و كذلك جعز بالغيظ . جعز ( jaez ) ص . ع . آنكه بگلوى وى جسته باشد . جعس ( ja's ) ا . ع . سرگين و پليدى مردم - از لغات مولده است . و ا خ . نام جائى كه در آن سرگين افتاده باشد . جعسوس ( jo'sus ) ا . ع . مرد كوتاه زشت روى . ج : جعاسيس . جعشب ( ja'cab ) ا . ع . دراز ستبر . جعشم ( ja'cam ) ا . ع . ميانه . جعشم ( jo'cam ) و ( jo'com ) ا . ع . مرد كوتاه ستبر و دراز فربه - از اضداد است . جعشوش ( jo'cuc ) ا . ع . مرد دراز و كوتاه - از اضداد است . و نحيف و باريك و لاغر و حقير زشت‌روى . جعظ ( ja'z ) ا . ع . مرد دفزك متكبر و بد خوى كه وقت طعام خشم گيرد . جعظ ( ja'z ) م . ع . جعظه جعظا ( از باب فتح ) . راند او را و باز داشت . جعظار ( je'z r ) ا . ع . كوتاه درشت و لاف‌زن . جعظارة ( je'z rat ) ا . ع . كوتاه متكبر لاف‌زن و كم عقل . جعظان ( je'z n ) و جعظانة ( je'z nat ) ا . ع . كوتاه . جعظر ( ja'zar ) ا . ع . كلان سرين كه در رفتن سرين بجنباند . و آهسته‌روى . جعظرة ( ja'zarat ) م . ع . گريختن و پشت دادن . جعظرى ( ja'zariy ) ص . ع . درشت خوى متكبر و يا درشت خوى بسيار خوار . و كوتاه ستبر و لاف‌زن . جعف ( ja'f ) ا . ع . قوت اندك يق ما عنده سوى جعف : نيست در نزد او جز قوتى كه فضيلتى ندارد . جعف ( ja'f ) م . ع . جعفته جعفا ( از باب فتح ) : بر زمين افگندم او را . و جعف البئرء بر آورد گل چاه را . و كذلك جعف النهر و نحوه . و جعف الشجرة : بركند آن درخت را . جعفر ( ja'far ) ا . ع . جوى خرد و جوى كلان فراخ - از اضداد است و يا جوى پر آب و يا جوى اندك كلان . و شتر بسيار شير و از اعلام است . و جعفر بن كلاب ا خ : پدر قبيله‌اى از بنى عامر كه آن قبيله را جعافرة گويند . الامام الهام جعفر بن محمد بن على بن حسين بن على بن ابى طالب عليه و على آبائه العز الميامين الكرام افضل الصلوات و اكمل التحيات ملقب بصادق مادرش ام قروة دختر قاسم بن محمد بن ابى بكر رضى اللّه عنه امام ششم از ائمهء دوازده‌گانه تولد همايونش در مدينه سال 83 هجرى و وفاتش نيز در مدينه در سال 148 و عمر شريفش 65 سال و مرقد منورش در بقيع مزار عامه . جعفرى ( ja'fari ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گياهى از طايفهء چترى كه شومخ نيز گويند و برگ آن مأكول و در آشها و قورمه سبزى داخل كنند . و نيز گلى زرد رنگ و خوش‌بو . و قسمى از زر اعلا . جعفرى ( ja'fariy ) ا خ . ع . كوشكى مر متوكل را نزديك سرمن راى . جعفرية ( ja'fareyyat ) ا خ . ع . محله‌اى به بغداد و دوده بمصر . جعفلة ( ja'falat ) م . ع . از زين بر زمين افگندن كسى را يق طعنه فجعفله اى قلبه عن السرج فصرعه . و گفتن به كسى « جعلت فداك » . جعفليق ( ja'faliq ) ا . ع . زن بزرگ . جعفليل ( ja'falil ) ا . ع . كشتهء آماسيده . جعفى ( jo'fiy ) ا خ . ع . پدر قبيله‌اى از يمن . و ساقى و جامدار . و نيز جعفى . منسوب به آن قبيله . جعل ( ja'l ) م . ع . جعله جعلا و جعلا و جعالة و جعالة و مجعلا ( از باب فتح ) : كرد آن را و ساخت . و جعل الشيئ جعلا : نهاد آن چيز را . و جعل بعضه فوق بعض : بالاى يكديگر انداخت . و جعل القبيح حسنا : زشت را نيك گردانيد . و قوله تعالى وَ جَعَلَنِي نَبِيًّا اى صيرنى . و جعل البصرة بغداد : بصره را بغداد پنداشت . و جعل له كذا على كذا : معين كرد براى او اجرت بر كارى و شرط نمود .