على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1083

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

زباب و نوعى از موش . جردبان ( jardab n ) و جردبان ( jordob n ) ص . ع . كسى كه ناخوانده بضيافت رود و طفيلى باشد . و آنكه دست بر طعام نهد تا ديگرى نخورد و يا بدست راست خورد و بدست چپ منع كند . و جعل الرجل شماله جردبانا اذا وضع شماله على شيئ يكون على الخوان كيلايتنا و له غيره . جردبان ( jardab n ) ا . ع . معرب گرده‌بان نگاهبان‌نان . جردبة ( jardabat ) م . ع . دست بر طعام خوان نهادن تا ديگرى نخورد و يا بدست راست خوردن و بدست چپ بازداشتن ديگرى را . و نيز جردبة : بحرص تمام همهء طعام را خوردن . جردبى ( jardabiy ) ص . ع . كسى كه نا خوانده بضيافت آيد و پيك و طفيلى باشد . و آنكه دست بر طعام نهد تا ديگرى نخورد و يا بدست راست خورد و بدست چپ ديگرى را منع كند . جردبيل ( jardabil ) ا . ع . جردبان . جردة ( jardat ) ا . ع . چادر سوده و كهنه . جردة ( jordat ) ا . ع . زمين هموار بىگياه . و امراة بضة الجردة : زن تنك پوست آگنده گوشت وقت برهنگى . و كذا فلان حسن الجردة . جردة ( jaredat ) ص . ع . مؤنث جرديق ارض جردة : زمين بىگياه . جردحة ( jardahat ) م . ع . جردح عنقه : دراز كرد گردن خود را . جردحل ( jerdahl ) ا . ع . شتر بزرگ اندام نر باشد و يا ماده . و وادى و رودبار . جردقة ( jardaqat ) ا . ع . معرب گرده و جردقة الرغيف : گرده نان . ج : جرادق . جردلة ( jardalat ) م . ع . نزديك افتادن شدن . جردم ( jardam ) ا . ع . ملخ سياه سبز سر . و مرد بسيارگوى . جردمة ( jardamat ) م . ع . تمام خوردن بحرص . و دست بر طعام خوان نهادن تا ديگرى نخورد . و يا بدست راست خوردن و بدست چپ منع كردن ( لغتى است در جردبة ) . و از عدد شصت در گذشتن . و سرعت نمودن . و بسيار گفتن . و جردم ما فى الجفنة : خورد تمام آنچه در كاسه بود . و جردم الخبز : خورد همهء نان را . جردون ( jerdavn ) ا . ع . موش صحرائى . جرده ( jarde ) ا . پ . اسب زرد رنگ . جرده ( jorde ) ا . پ . اسبى كه پدرش عربى و مادرش غير عربى باشد . و اسب اخته . جرذ ( jarz ) م . ع . جرذت القرحة جرذا ( از باب نصر ) : مانند كلاكموش بسته گرديد آن ريش . جرذ ( jaraz ) ا . ع . بيمارى پى ستور مانند آماس و ترنجيدگى . جرذ ( joraz ) ا . ع . كلاكموش . ج : جرذان . جرذان ( jerz n ) ع . ج . جرذ . و ام جرذان : نوعى از خرما . جرذانة ( jarz nat ) ا . ع . نوعى از خرما . ج : جراذين . جرذة ( jarezat ) ص . ع . ارض جرذة : زمين كلاكموش‌ناك . جرذقة ( jarzaqat ) ا . ع . جردقة . جرذمة ( jarzamat ) م . ع . شتافتن . جررا ( jarr ) ا . پ . بلعت زندنسك و قسم و حصه و بخش و سنگ . جرز ( jarz ) ا . پ . هوبره و حبارى ( hob r ) . جرز ( jarz ) م . ع . كشتن و رخستن به چوب و بريدن . و بشتاب خوردن ( و الفعل من نصر ) . جرز ( jarz ) ص . ع . زمين بىگياه كه هيچ نروياند و يا آنكه علف وى را چرانيده باشند و يا زمين باران نارسيده . ج : اجراز . جرز ( jerz ) ا . ع . پوستين زنانه . ج : اجراز و جروز . جرز ( jerz ) ا . پ . - ديوار اطاق و ايوان . جرز ( jorz ) ا . ع . معرب گرز گرز آهنى ج : اجراز و جرزة . جرز ( jorz ) و ( joroz ) ص . ع . زمين بىگياه كه هيچ نروياند و يا آنكه علف آن را چرانيده باشند و يا زمين باران نارسيده . ج : اجراز و جرزة . جرز ( jaraz ) ص . ع . زمين بىگياه كه هيچ نروياند و يا آنكه علف آن را چرانيده باشند و يا زمين باران نارسيده . ج : اجراز و جرزة . جرز ( jaraz ) ا . ع . تنگ‌سال . و اندام و سينهء مردم و يا وسط آن . و ستبرى . و گوشت پشت شتر . و ذو جرز : مرد درشت و سخت . جرزان ( jorz n ) ا . ع . ناحيه‌اى در ارمنيهء كبرى . جرزة ( jarzat ) ا . ع . از بيخ كندن . جرزة ( jorzat ) ا . ع . دسته و بافهء يونجه . جرزة ( jarazat ) ا . ع . هلاكى . جرزة ( jarezat ) ع . ج . جرز و جرز ( joroz ) . جرزة ( jerazat ) ع . ج . جرز . جرزم ( jarzam ) و ( jerzem ) ا . ع . نان خشك بىنان خورش . جرس ( jars ) ا . پ . صدائى كه از بر هم خوردن دو چيز حاصل شود . جرس ( jaras ) ا . پ . زندان . و مطلق زنگ . و جرس در گلو بستن : دعا كردن به آواز خوش . و جرسهاى زر يا جرسهاى زرين : ستارگان .