آهنى . جرجر ( jerjer ) ا . ع . شتر بسيار آواز . و تره تيزك . جرجر ( jerjer ) و ( jarjar ) ا . ع . نخود و باقلا . جرجر ( jerjer ) ا . پ . باقلا و تره تيزك . جرجرايا ( jarjar y ) ا . ع . كسى كه شراب بسيار خورد . و آبى كه قلقل صدا كند . و ا خ . نام موضعى در عراق عرب . جرجرة ( jarjarat ) ا . ع . آواز كردن گلو فى المثل ان جرجر العود فزده و قرا . و بآواز فرو بردن آب از حلق . الحديث : الذى يشرب فى اناء الفضة انما يجرجر فى بطنه نار جهنم . و جرجر الشراب : اواز كرد شراب . و جرجره : با آواز خورانيد او را شراب . جرجس ( jerjes ) ا . ع . پشهء ريزه . و موم و گلى كه بان مهر كنند . و كتاب و برگ و ورق . جرجمان ( jorjom n ) ا . ع . بسيار خوار . جرجمة ( jarjamat ) م . ع . خوردن چيزى . و افگندن و ويران كردن و باز نمودن بنا . و جرجمه : نوشيد آن را . جرجور ( jorjur ) ا و ص . ع . گروه و جماعت . و شتر نجيب و قوى هيكل . ج : جراجر . و مأة جرجور : صد كامل و تمام . جرجوم ( jorjum ) ا . ع . كافشه و نوعى از افگندن . جرجير ( jerjir ) ا . ع . تره تيزك . جرجيس ( jerjis ) ا خ . ع . نام پيغامبرى . جرح ( jarh ) م . ع . جرجه جرحا ( از باب فتح ) : خسته كرد آن را المثل : جرحه حيث لا يضع الراقى انفه يضرب لمن يقع فى امر لا حيلة له فى الخروج منه قالته جندلة بنت حارث و كانت تحت حنظلة بن مالك و هى عذراء و كان حنظلة شيخا فخرجت ليلة مطيرة فبصر بها رجل فوثب عليها و افتضها فصاحت فقال لها الرجل مالك فقالت لسعت قال اين قالت حيث لا يضع الراقى انفه . و نيز جرح : كسب كردن و ورزيدن . و جرح فلانا : عيب كرد فلان را و دشنام داد . و جرح شاهدا : باطل كرد عدالت آن شاهد را . و جرح جرجا ( از باب سمع ) : خسته گرديد و رسيد مر او را جراحتى . و جرحت شهادته : نا مقبول شد گواهى آن . جرح ( jarh ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نامقبولى . و جرح شدن شاهد : قبول ناشدن گواهى شاهد . و جرح كردن شاهد : نامقبول گردانيدن گواهى شاهد را . جرح ( jorh ) ا . ع خستگى . ج : جروح و اجراح . جرحة ( jorhat ) ا . ع . خستگى . جرحى ( jarh ) ع . ج . جريح . جرخست ( jarxast ) و جرخشت ( jarxoct ) و ( jarxect ) ا . پ . چرخ انگور مالى . جرد ( jard ) ا . پ . تخت و اورنگ پادشاه . و پرنده‌اى كه پيوسته در كنار آب نشيند و خرچال نيز گويند . جرد ( jard ) ا . ع . جامهء كهنهء سوده . ج : اجراد . و فرج و نره . و سپر . و بقيهء مال . و گروه سواران كه براى جنگ دشمن جدا كرده شوند . جرد ( jard ) ص . ع . مكان جرد : جاى بىگياه . و ثوب جرد : جامهء كهنه ج : جرود . جرد ( jard ) م . ع . جرد القحط الارض جردا ( از باب نصر ) : بىگياه كرد قحطسالى آن زمين را . و كذلك جرد الجراد الارض . و نيزجرد : پوست بردن از چيزى به چيزى . جرد ( jord ) ا . پ . چرغد و شبگير . جرد ( jord ) ع . ج . اجرد . جرد ( jarad ) ا . پ . زخم‌دار . جرد ( jarad ) ا . ع . صحراى بىگياه . و علت پىستور مانند آماس و ترنجيدگى و پشست يق رمى على جرده . جرد ( jarad ) م . ع . جرد الرجل جردا ( از باب سمع ) : خراج بر آورد پوست آن مرد از خوردن ملخ . و جرد ( مجهولا ) : دردگين شكم گرديد از خوردن ملخ . و جرد الزرع ايضا ( مجهولا ) : ملخ رسيده گرديد آن كشت . و جرد الفرس : كوتاه و تنك موى گرديد اسب . و جرد المكان : بىگياه گرديد جاى . جرد ( jared ) ص . ع . مكان جرد : جاى بىگياه . جرداء ( jard ' ) ص . ع . مؤنث اجرد . و ارض جرداء : زمين بىگياه . و نعل جرداء : كفش بيموى . و خمر جرداء : شراب صاف . جرداء ( jard ' ) ا . ع . سنگ سخت و تابان . جرداب ( jerd b ) ا . ع . معرب گرداب و بمعنى آن . جرداح ( jerd h ) و جرداحة ( jerd hat ) ا . ع . پشتهء زمين . جردان ( jard n ) ا . پ . طبقى كه درويشان انعام و جايزه در آن دريافت كنند . و قلاب و زره و زنجير قفل . جردان ( jord n ) ا . ع . نرهء ستور . و يا عام است . ج : جرادين . و ا خ . نام وادى . جردان فار ( jard n - f r ) ا . ع .