ع . تيزى شمشير و نام شمشير و غلاف آن و حمايل شمشير . جربانة ( jerreb nat ) ا . ع . زن بسيار فرياد و پليد زبان . جربة ( jerbat ) ا . ع . كشت‌زار و زمين بىآب و گياه و يا زمين شيار كرده و آراسته براى كشت درخت . ج : جرب ( jerab ) . و پوست پاره و يا بوريا و مانند آن كه بر كنارهء چاه اندازند تا آب در چاه نريزد و شكسته نگردد و يا آن پوست پاره‌اى كه در نهر اندازند تا آب بر آن رود . جربة ( jarrabat ) ا . ع . گروه خران و يا درشت و قوى از خران و از مردمان . و زهار خر . و بسيار و عيال مرد كه بخورند و نفع نبخشند . جربذة ( jarbazat ) ا . ع . نوعى از رفتار اسب و شتر . جربذة ( jarbazat ) م . ع . جربذ جربذة : گران دويد و يا نزديك شد سر سم به زمين و بلند گرديد . جربز ( jorboz ) ا . ع . معرب گربز فريبنده و خدعه‌كنندهء خبيث . و آنكه در علم و حكمت سبيل اقتصاد را ترك كرده و سبيل افراط را مىگيرد . جربزة ( jarbazat ) م . ع . جربز جربزة : گربز گرديد و فريبنده شد . و جربز الرجل : رفت آن مرد و يا منقبض شد و يا ساقط گرديد و بر افتاد . جزبزة ( jorboze ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گربز . جربناك ( jarab - n k ) ص . پ . گرگين . جربى ( jarb ) ص . ع . مؤنث جربان . ج : جراب . و قوم جربى : گروه گرگين . و اوبار الجربى : يك قسم گياهى كه پس از خشك شدن سبز مىگردد . جربى ( jarbi ) ا . پ . چربى . جربياء ( jerbey ' ) ا . ع . باد شمال و يا سردى آن و يا بادى كه ميان باد جنوب و صبا وزد و يا باد نكبا كه ميان شمال و دبور وزد . و مرد ضعيف . جربيدن ( jarbidan ) ف م . پ . چربيدن . جرة ( jorat ) ا . ع . دليرى . جرة ( jarrat ) ا . ع . سبو . ج : جر و جرار . و نان و يا نانى كه در روى خاكستر گرم پزند . جرة ( jerrat ) و ( jarrat ) ا . ع . هيئت كشيدن و آنچه شتر از گلو برآرد جهة نشخوار و قولهم لا افعل ما اختلف الجرة و الدرة يعنى الجرة تعلو و الدرة تسفل . جرة ( jerrat ) ا . ع . لقمه‌اى كه شتر بدان تعلل كند تا وقت علف . و گروه مردم كه اقامت كنند و بار سفر گزينند . جرة ( jorrat ) و ( jarrat ) ا . ع . آهو المثل ناوص الجرة ثم سالمها و ذلك ان الظبى ادا نشب فيها ناوصها ساعة ثم استقر بالاضطرار كانه سالمها در حق شخصى گويند كه مخالفت قومى كند و باز بسوى ايشان برگردد و رجوع كند و نيز جرة : چيزى است كه در بن آن سوراخ باشد و بدان گندم كارند . جرثلة ( jarsalat ) م . ع . جرثل التراب : بر باد داد خاك را بدست . جرثمة ( jorsomat ) ا . ع . اصل هر چيزى . جرثوم ( jarsum ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اصيل و نجيب و داراى اصل استوار . جرثومة ( jorsumat ) ا . ع . اصل و بن هر چيز . ج : جراثيم . و خاك فراهم آمدهء در بيخ درخت و خاكى كه باد در خانهء مورچگان برد . و سرناى گلو الحديث لما اراد ابن الزبير بناء الكعبة كانت فى المسجد جراثيم اى اماكن مرتفعة مجتمعة من تراب و طين اى لم تكن ارض المسجد مستويه . جرثى ( jorasiy ) ا . ع . نوعى از انگور . جرثئة ( jarseat ) ا . ع . ناى گلو . جرج ( jorj ) ا خ . ع . شهرى بفارس و نام شخصى . و ج . جرجة . جرج ( jaraj ) ا . ع . زمين درشت سنگناك . و جاده و ميانهء راه . جرج ( jaraj ) م . ع . جرج الخاتم فى اصبعه جرجا ( از باب سمع ) : جنبان گرديد انگشترى در انگشت او بجهة فراخى . و جرج الرجل : رفت آن مرد در زمين درشت يا در ميانهء راه . جرج ( jarej ) ص . ع . و شاح جرج : حمايل جنبان و فراخ . جرجار ( jarj r ) ا . ع . شتر بسيار آواز . و آواز تندر . و يك نوع گياهى خوشبوى . جرجارة ( jarj rat ) ا . ع . آسيا . جرجان ( jorj n ) ا خ . پ . گرگان . جرجب ( jorjobb ) ا . ع . شكم و درون هر چيزى . جرجبان ( jorjob n ) ا . ع . شكم و درون هر چيزى . جرجبة ( jarjabat ) م . ع . جرجبه جرجبة : خورد آن را . و جرجب الاناء : تمام خورد آنچه در آوند بود . جرجة ( jorjat ) ا . ع . خرجينه . ج : جرج . و بنو جرجة : باشندگان مكه . جرجة ( jarajat ) ا . ع . جاده و ميانهء راه . و ا خ . نام امير لشكر روم در جنگ يرموك كه مسلمان شد . جرجر ( jarjar ) ا . ع . خرمن كوب