على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1075
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
جديات ( jadeyy t ) ع . ج . جدية . جديان ( jaday ne ) ا . ع . ثنيهء جدا مانند جدوان . مر . جدا . جديان ( jedy n ) ع . ج جدى . جديب ( jadib ) ص . ع . جاى خشك بىگياه . و جديب الجناب : بسيار بىخير . جدية ( jadyat ) ا . ع . ادرم زين و پالان . ج : جدى و جدى و جديات . جدية ( jadeyyat ) ا . ع . ادرم زين و پالان . ج : جدايا و جديات . و خون روان و خون خشك چفسيدهء بر پوست . و ناحيه و سوى . و پارهء مشك . و رنگ و بوى يق اصفرت جدية وجهه . جديتان ( jadyat ne ) ا . ع . تثنيهء جدية . جديد ( jadid ) ا و ص . ع . روى زمين . و مرد بختمند . و مرگ . و ا خ . نام نهرى . و نوضد كهنه . و ثوب جديد اى مجدود يراد به حين جده الحائك اى قطعه . و ملحفة جديد كذلك . جديد ( jadid ) ا و ص . پ . - مأخوذ از تازى - نو و تازه و هر چيز تازه . و آنكه بتازگى در مذهب اسلام داخل شده باشد . و باصطلاح عروض بحرى از نوزده بحر شعر . جديدان ( jadid ne ) ا . ع . بصيغهء تثنيه شب و روز يق لا افعله ما اختلف الجديدان . جديدة ( jadidat ) ا . ع . مؤنث جديد . و جديدة السرج : تكلتوى زين و هما جديدتان و هذا مولد و العرب تقول جدية السرج و جديته . جديدة ( jodaydat ) ا خ . ع . ( مصغرا ) قلعهء استوار نزديك حصن كيفى . و موضعى به نجد كه در آن مرغزاريست . و آبى بسماوه . جدير ( jadir ) ا و ص . ع . هر جايى كه دور آن ديوار بنا كرده باشند . و هو جدير بكذا : او سزاوار اين است . ج : جديرون و جدراء . و ضبى جدير : كودك چيچك بر آورده . جديرة ( jadirat ) ا . ع . طبيعت . و حظيرهء از سنگ بر آورده و يا عام است . جديس ( jadis ) ا خ . ع . نام قبيلهاى از تازيان . جديل ( jadil ) ا . ع . مهار تافتهء از پوست و رسن چرمين و يا از مو در گردن شتر و حميل . ج : جدل ( jodol ) و ا خ . نام فحل نعمان بن منذر . جديلة ( jadilat ) ا . ع . خو و كرانه و كابك كبوتران و مانند آن . و طريقت و حالت يق القوم على جديلة امرهم اى على حالتهم الاولى . و شاما كچه مانندى از پوست كه كودكان و زنان حايض پوشند . و ا خ . نام قبيلهاى . جذ ( joz ) پ . كلمهء استثنا بمعنى جز و مگر . مر . جز . جذ ( jazz ) ا . ع . پارهاى از هر چيز . ج : اجذاذ . جذ ( jazz ) م . ع . جذه جذا ( از باب نصر ) : بريد آن را . و جذ الشيئ : شكست آن چيز را . و جذ الثمر : چيد آن ميوه را . و نيز جذ : شتابى كردن و از بيخ بريدن . جذاء ( jez ' ) ع . ج . جاذى . و ج . جذاة و ج . جذوة و جذوة و جذوة . جذاء ( jazz ' ) ص . ع . رحم جذاء : رحم قطع شده كه صلهء آن را بجا نياورده باشند . و سن جذاء : دندان از بيخ ريخته و شكسته . و يد جذاء : دست شكسته . جذاء ( jazz ' ) ا خ . ع . نام موضعى . جذاب ( jaz be ) ا . ع . مرگ . جذاب ( jez b ) ا . ع . پيه خرما بن و يا پيه سخت از آن . جذاب ( jez b ) ص . ع . ج . جاذب . جذاب ( jez b ) م . ع . جاذب مجاذبة و جذابا . مر . مجاذبة . جذاب ( jazz b ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - جذبكننده و بسيار جذبكننده و بجانب خود كشنده . جذابة ( jez bat ) ا . ع . واحد جذاب يعنى يك دانه پيه خرمابن . جذابة ( jazz bat ) ا . ع . موى ستبر دم اسب كه بدان چكاوك را صيد كنند . جذابيت ( jazz biyyat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - قوهاى كه هر چيزى را بجانب خود مىكشد و جذب مىكند . جذاة ( jaz t ) ا . ع . بيخ درخت بزرگ و پارهء ستبر از چوب . ج : جذاء . و ا خ . نام موضعى . جذاذ ( jaz z ) ا . ع . افزونى چيزى بر چيزى . جذاذ ( jaz z ) و ( jez z ) و ( joz z ) ا . ع . پاره و ريزهء از هر چيز . جذاذ ( joz z ) ا . ع . سنگريزهاى زر . جذاذات ( joz z t ) ا . ع . ريزههاى زر . جذاذة ( jaz zat ) ا . ع . افزونى چيزى بر چيزى . جذاذة ( joz zat ) ا . ع . واحد جذاذ يعنى سنگريزهء زر . جذاع ( jez ' ) ع . ج . جذع . جذال ( jez l ) ع . ج . جذل . جذام ( joz m ) ا . ع . خوره كه بيمارى بيستگى باشد و بپارسى لورى و ميستى گويند . و ا خ . نام قبيلهاى از تازيان . جذامة ( joz mat ) ا . ع . باقيماندهء از كشت درو كرده شده . جذام خانه ( joz m - x ne ) ا . پ .