گره گوشت و آبله و يا نشان گزيدگى بر گردن خر و دانهء طلع . و ا خ . دهى ميان حمص و سلمية كه خمر جدرى منسوب بانجا مىباشد . جدر ( jadar ) م . ع . جدر الكرم جدرا ( از باب سمع ) : برگ بر آوردن گرفت آن درخت رز . و جدر الانسان : جدر پيدا كرد انسان . جدر ( jadar ) و ( jodar ) ا . ع . گره گوشت خواه خلقى باشد و يا از زدن و يا از زخم . ج : اجدار . جدر ( jader ) ص . ع . سزاوار و شايسته و لايق . جدر ( jodr ) و ( jodor ) ع . ج . جدر . و ج . جدار . جدراء ( jadr ' ) ص . ع . شاة جدراء : گوسپند آبله زده . جدراء ( jadr ' ) ع . ج . جدير . جدراك ( jodr k ) ا پ . نوعى از بازى . جدران ( jodr n ) ع . ج . جدر . جدرة ( jedrat ) ا . ع . واحد جدر يعنى يك عدد گياه جدر . جدرة ( jadarat ) ا . ع . واحد جدر كه گره گوشت باشد . و ا خ . قبيله‌اى از بنى ازد سموا به لانهم بنو اجدار الكعبة شرفها اللّه تعالى او حجرها . و مادر قصى بن كلاب و به اين معنى بدون الف و لام است . و عامر ابن جدرة اول من كتب بخطنا . جدرى ( jadariy ) و جدرية ( jadareyyat ) ص . ع . منسوب بقريهء جدر . جدرى ( jodariy ) و ( jadariy ) ا . ع . آبله و چيچك . جدس ( jadas ) ا خ . ع . بطنى از قبيلهء لحم . جدش ( jadc ) م . ع . جدشه جدشا . ( از باب ضرب ) : ارادهء گرفتن آن كرد . جدش ( jadac ) ا . ع . زمين درشت . جدع ( jad ' ) م . ع . جدع انفه جدعا ( از باب فتح ) : بريد بينى آن را . و كذا الاذن و اليد و الشفة . و جدعت الام الصبى : بدخوار كرد مادر آن كودك را . و جدعه : بازداشت او را و بزندان كرد . و جدع به : برد او را و هلاك گردانيد . جدع ( jad ' ) ا . ع . ناگوارد و سخت . و جدعاله دعاى بد است اى الزمه الجدع . جدع ( jada ' ) م . ع . جدع الصبى جدعا ( از باب سمع ) : بدخوار گرديد آن كودك . جدع ( jada ' ) ا . ع . بريدگى بينى و جز آن . جدع ( jade ' ) ص . ع . صبى جدع : كودك بدخوار . جدعا ( jad'an ) ا . ع . در دعاى بد گويند « جدعا له » يعنى بريده باد بينى و گوش آن . جدعاء ( jad ' ' ) ا . ع . لقب ناقهء آن حضرت صلى اللّه عليه و آله و آن را غضباء و قصواء نيز گويند و هر سه لقب آن ناقه است . و بنو جدعاء ا خ : نام قبيله‌اى از طى . جدعاء ( jad ' ' ) ص . ع : مؤنث اجدع يعنى زن بينى و لب و گوش و يا دست بريده . جدعة ( jadaat ) ا . ع . باقى ماندهء از بريدگى بينى يا گوش يا لب و يا دست . جدف ( jadf ) م . ع . جدف الشيئ جدفا ( از باب ضرب ) : بريد آن چيز را . و جدفت السماء بالثلج : برف باريد . جدف الرجل : زد آن مرد بهر دو دست . و جدف السفينة : راند كشتى را به بيل . و جدف الطائر : تند پريد آن مرغ . و نيز جدف : بريدن آواز در حداء . جدف ( jadaf ) ا . ع . جدث و گور بلغة اهل نجد . ج : اجداف . و شراب كه خنور آن سرگشاده شده باشد . و گياهى در يمن كه خوردن آن تشنگى شتران را شكند . و كفك و يا خس و خاشاك كه از شراب بيرون اندازند . و ا خ . نام موضعى . جدفاء ( jadf ' ) ص . ع . شاة جدفاء : گوسپند اندك بريده گوش . جدفة ( jadafat ) ا . ع . غوغا و آواز دويدن . جدگاره ( jadg re ) ا . پ . راى و تدبير و روش مختلف و راههاى مختلف . جدل ( jadl ) م . ع . جدله جدلا ( از باب ضرب و نصر ) : محكم تافت آن را . و جدل ولد الظبية و غيرها جدلا ( از باب نصر ) : قوى و پس رو مادر گرديد بچهء آهو و جز آن . و جدل الحب فى السنبل : بسته شد و قوى گرديد دانه در خوشه . و جدله : بر زمين افگند آن را . جدل ( jadl ) ا . ع . گور و قبر . جدل ( jadl ) و ( jedl ) ا . ع . نرهء سخت . و استخوان ميان كاواك دست و پا و اندام و استخوان گندهء محكم . ج : اجدال و جدول . جدل ( jadl ) و ( jadel ) ص . ع . سخت و درشت گرديده . جدل ( jodl ) ع . ج . جدلاء . جدل ( jadal ) ا . ع . خصومت و قدرة بر خصومت و جدال . جدل ( jadal ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مناقشه و منازعه و مباحثه و جنگ . و جدل كردن : جنگ كردن و منازعه و مباحثه نمودن . جدل ( jadel ) ا . ع . سخت خصومت . جدل ( jodol ) ع . ج . جديل . جدلاء ( jadl ' ) ا و ص . ع . زن نيكو خلقت . و زره محكم بافت . ج : جدل ( jodol ) . و