على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1067

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

جحد ( jahad ) م . ع . جحد الرجل جحدا ( از باب سمع ) : سخت عيش گرديد آن مرد . و جحدت السنة : كم باران گرديد سال . و جحد النبت : كم باليد گياه . و جحد فلان : كم خير گرديد فلان . جحد ( jahed ) ص . ع . فرس جحد : اسب كوتاه درشت . ج : جحاد . و عام جحد : سال خشك . جحدب ( jahdab ) ا . ع . كوتاه بالا و شير بيشه . جحدة ( jahedat ) ص . ع . مؤنث جحد يعنى ماديان كوتاه درشت . جحدر ( jahdar ) ا . ع . كوتاه بالا . و نام مردى و به اين معنى بدون الف و لام است . جحدة ( jahdarat ) م . ع . جحدره جحدرة : بر زمين زد آن را و غلطانيد . جحدل ( jahdal ) و ( johdol ) ا . ع . كودك فربه گرد اندام . جحدلة ( jahdalat ) م . ع . شتربان گرديدن و يا مكارى شدن . و توانگر گرديدن بعد فقر . و جحدل فلانا : بر زمين افگند فلان را و يا بست او را . و جحدل الاناء : پر كرد آوند را . و جحدل المال : فراهم آورد مال را . و جحدل الابل : فراهم آورد شتران را و بكرايه داد . جحدمة ( jahdamat ) م . ع . سخت دويدن . جحر ( jahr ) م . ع . جحر الضب جحرا ( از باب فتح ) : داخل شد سوسمار در سوراخ . و جحر فلان الضب : در سوراخ آورد فلان سوسمار را . و جحرت الشمس : بلند گرديد آفتاب . و جحر الربيع : بىباران گرديد بهار . و جحر فلان : پس ماند فلان . و كذلك جحر الخبر . و جحرت العين : در چشم خانه فرو رفت چشم . جحر ( jahr ) ا . ع . غار دور تك . جحر ( johr ) ا . ع . سوراخ دده و خزنده . ج : جحرة و اجحار و جحران . جحراء ( jahr ' ) ص . ع . عين جحراء : چشم در چشم خانه فرو رفته . جحران ( johr n ) ا . ع . سوراخ دده و خزنده . و فرج زن . الحديث اذا حاضت المراة حرم الجحران . و ج . جحر . جحرب ( jahrab ) ص . ع . فرس جحرب : اسب بزرگ خلقت . جحرب ( jahrab ) و ( johrab ) ا . ع . كوتاه ستبر . جحربان ( johrab ne ) ا . ع . ( به صيغهء تثنيه ) دو رگ در دو تندى زير دو نرمهء گوش اسب . جحرة ( jahrat ) و ( jaharat ) ا . ع . تنگى و سال سخت بىباران . جحرة ( jeharat ) ع . ج . جحر . جحرش ( jahrac ) ص . ع . فرس جحرش : اسب درشت خلقت گرد اندام . جحرط ( jehret ) ا . ع . زن پير و كلان سال . جحرم ( jahram ) ص . ع . رجل جحرم : مرد تنگ خوى و بد خلق . جحرمة ( jahramat ) ا . ع . تنگ‌خوئى و بد خلقى . جحزط ( jehzet ) ا . ع . زن پير و كلانسال . جحس ( jahs ) ا . ع . حيله و فريب يق ذاك من جحسه و دحسه . جحس ( jahs ) م . ع . جحس فيه جحسا ( از باب فتح ) : در آمد در آن . و جحس جلده : خراشيد پوست او را و و جحس فلانا : كشت فلان را . جحش ( jahc ) ا . ع . خر كره . ج . جحاش و جحشة و جحشان . و آهو و اسب كره . و غلظت و ستبرى . و جهاد . و از اعلام است . و نيز جحش : خدشه و خراش يق به جحش اى خدش . جحش ( jahc ) م . ع . جحش الجلد جحشا ( از باب فتح ) : بركند پوست را و خراشيد آن را يق اصابه شيئ فجحش وجهه . و نيز جحش ستم كردن و كوشش نمودن و درشت و ستبر گرديدن . جحشان ( jehc n ) ع . ج . جحش . جحشة ( jahcat ) ا . ع . مؤنث جحش خر كرهء ماده . جحشة ( jahacat ) ا . ع . پشمى كه بر دست پيچيده ريسند . جحشة ( jahecat ) ع . ج . جحش . جحشر ( jaheat ) و ( johear ) ا . ع . فربه گرداند ام ستبر مفاصل بزرگ خلقت . و اسبى كه استخوانهاى پهلوى آن كوتاه باشد . جحشرة ( jahcarat ) و ( johcarat ) ا . ع . مؤنث جحشر و جحشر . جحشل ( jahcal ) و ( johcol ) ا . ع . سبك سريع . جحشم ( jahcam ) ا . ع . شتر تهيگاه برآمده . جحط ( jehet ) ا . ع . كلمه‌اى كه بدان گوسپندان را زجر كنند . جحظ ( johhaz ) ع . ج . جاحظ . جحظم ( jahzam ) ا . ع . مرد برآمده و بزرگ چشم . جحف ( jahf ) م . ع . جحفه جحفا ( از باب فتح ) : و فراهم آورد آن را و جحف الشيئ : پوست كند آن چيز را . و جحفه برجله : لگد زد او را تا بينداخت . و جحف معه : مايل شد به آن . و جحف له