على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1068

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

الطعام : بيرون كرد براى او طعام را . و جحف الطعام لنفسه : گرد آورد طعام را براى خود . و جحف الكرة : ربود گوى را . و جحف الدلو الماء : بر گرفت دول آب را . جحف ( jahf ) و جحفة ( jahfat ) م . ع . جحف بالكرة جحفا و جحفة ( از باب فتح ) : بازى كرد با گوى . جحفة ( jahfat ) ا . ع . بيمارى شكم مانند مغص . جحفة ( jahfat ) و ( johfat ) ا . ع . پاره‌اى از روغن و مسكه . و باقى آب در كنارهء حوض . جحفة ( johfat ) ا . ع . آب بر گرفته شدهء از چاه يا باقى ماندهء در آن بعد بر گرفتن . و اندك تريد در خنور . و اندك سبزهء بر ريگ تودهء صحرا . و اندك از طعام و يا يك مشت از آن . و ا خ . جائى ميان مكه و مدينه كه ميقات اهل شام باشد . و كانت قرية جامعة على اثنين و ثمانين ميلا من مكة و كانت تسمى مهيعة فنزل بها بنو عبيد و هم اخوة عاد و كان اخرجهم العمالقة من يثرب فجائهم سيل جحاف و جتحفهم فسميت الجحفة . جحفل ( jahfal ) ا . ع . لشكر عظيم . ج : جحافل . و مرد بزرگ قدر و مهتر جوان مرد و كلان پهلو . جحفلة ( jahfalat ) ا . ع . تبفوز اسب و استر و خر . ج : جحافل . و تندى هر يك از دو بازوى اسب . جحفلة ( jahfalat ) م . ع . بر زمين زدن كسى را و سرزنش كردن او را بر كار وى . و جحفل الجحافل : گرد آورد لشكر را . جحفلتان ( jahfalat ne ) ا . ع . به صيغهء تثنيه دو تندى در بازوى اسب . جحل ( jahl ) ا . ع . حرباء و آفتاب پرست . و سوسمار كلان . و مهتر زنبوران عسل . و مشك بزرگ . و سرگين گردان . ج : جحول و جحلان . و بزرگ پهلو . و شتران ريزه و از اعلام است . جحل ( jahl ) م . ع . جحله جحلا ( از باب فتح ) : بر زمين زد آن را . جحلاء ( jahl ' ) ا . ع . ناقهء بزرگ . جحلان ( johl n ) ع . ج . جحل . جحلمة ( jahlamat ) م . ع . بر زمين زدن كسى را . جحم ( jahm ) م . ع . جحم النار جحما ( از باب فتح ) : بر افروخت آتش را . و جحم العين : باز كرد چشم را و واداشت . جحم ( jaham ) و ( johm ) م . ع . جحمت النار جحما و جحما و جحوما ( از باب سمع ) : زبانه زد آتش . جحم ( joham ) ا . ع . يك نوع مرغى . جحم ( johom ) ا . ع . مردم كم حيا . و ج . اجحم و جحماء . جحماء ( jahm ' ) ا . ع . زن سرخ چشم و فراخ چشم . ج : جحم و جحمى . جحمة ( jahmat ) ا . ع . بلغت حمير چشم . جحمة ( jahmat ) و ( johmat ) ا . ع . آتش تو بر تو . جحمرش ( jahmarec ) ا . ع . زن گندهء پير كلانسال و زن زشت . و خرگوش شيرده . و مار درشت پوست . ج : جحامر . جحمش ( jahmac ) ا . ع . زن گندهء پير كلانسال . جحمظة ( jahmazat ) ا . ع . خرقه‌اى كه بچه را در گهواره بدان پيچند . و رسنى كه گاو و گوسپند را در وقت كشتن بدان دست و پاى بندند . و رفتار كوتاه بالا . جحمظة ( jahmazat ) م . ع . جحمظ القوس : زه كرد كمان را . و جحمظ الغلام : بست دستهاى آن كودك را بر زانو هاى وى جهة تأديب و سياست . و جحمظ فى العدو : سخت دويد . و جحمظ فلان : مانند مرد كوتاه راه رفت فلان . و جحمظ الرحل : بست آن مرد را و بند كرد . جحموش ( johmuc ) ا . ع . زن گندهء پير كلانسال . جحمى ( jahm ) ع . ج . جحماء . جحن ( jahn ) م . ع . جحن على عياله جحنا ( از باب فتح : تنگ گرفت بر عيال خود از فقر و يا از بخل . جحن ( jahan ) م . ع . جحن الصبى جحنا ( از باب سمع ) : ناگوارد شد آن كودك . جحن ( jahen ) ا . ع . بطىء الشتاب . و گياه كوتاه و ضعيف بىآب . و كنه . جحن ( jahen ) ص . ع . صبى جحن كودك ناگوارد . جحنب ( jahnab ) و ( jahannab ) ا . ع . كوتاه و اندك كوتاه و سخت . و ديگ كلان . جحنبار ( jehenb r ) و ( johonb r ) و جحنبارة ( jehenb rat ) و ( johonb rat ) ا . ع . يك نوع گياهى . و مرد ستبر بزرگ خلقت و يا كلان فراخ شكم و يا كوتاه بالاى فراخ شكم . جحنبرة ( jahanbarat ) ا . ع . زن كوتاه بالا . جحنة ( johnat ) ا . ع . كنه . جحنش ( jahnac ) ا . ع . درشت . و ا خ . نام مردى و به اين معنى بدون الف و لام است . جحنشة ( jahnacat ) م . ع . جحنش بطن الصبى : كلان گرديد شكم كودك . جحنفل ( jahanfal ) ا . ع . ستبر لب . جحو ( jahv ) م . ع . جحاه جحوا ( از باب نصر ) : از بيخ بر كند آن را . و نيز جحو : مقيم شدن و رفتن و گام زدن .