على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1065

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

صحرانشين در هندوستان . جت ( jatt ) م . ع . جت الكبش جتا ( از باب نصر ) : دست سود بر آن غوچ تا فربهى از لاغرى آن معلوم كند . جتبونتن ( jatbunetan ) ف ل . پ . بلغت زند نشستن . جتر ( jatr ) ا . پ . باغ و بوستان . جتره ( jotre ) ص . پ . آلوده و پليد . جتك ( jatk ) ا . پ . انگوم و صمغ هر درختى كه باشد . جث ( jass ) م . ع . جث الشجر و غيره جثا ( از باب نصر ) : بريد و يا از بيخ بر كند آن درخت و جز آن را . و جث فلان : ترسيد فلان . و جث فلانا : زد فلان را . و جثت النحل : بلند كرد زنبور عسل آواز را . جث ( jass ) و ( joss ) ا . ع . عسل كه داراى شكافتگى باشد و موم و خاشاك و پرهاى زنبور و ابدان زنبور در آن بود . و ملخ مرده . و غلاف ميوه . جث ( joss ) ا . ع . زمين بلند كه به پشته ماند . جث ( jess ) ا . ع . بلا و آفت . جثاء ( jas ' ) ا . ع . پاداش و هم‌قدر و برابر يقال هو جثاء الف اى قدره . جثاء ( jas ' ) و ( jos ' ) ا . ع . شخص و بدن و شكل . جثاء ( jes ) م . ع . جاثيت مجاثاة و جثاء . مر . مجاثاة . جثاجث ( jos jes ) ص . ع . نبت جثاجث : گياه بهم پيچيده . و كذلك شعر جثاجث و بعير جثاجث : شتر فربه و ستبر . جثاجث ( jos jes ) ا . ع . موى بسيار . جثال ( jos l ) ا . ع . چكاوك . جثالة ( jas lat ) م . ع . جثل جثالة و جثولة ( از باب سمع و كرم ) : جثيل گرديد . جثالة ( jos lat ) ا . ع . برگ افتادهء از درخت . جثام ( jos m ) ا . ع . كابوس . جثام ( jass m ) ص . ع . لازم گيرندهء جاى . جثامة ( jass mat ) ا . ع . پليد و كند خاطر . و مهتر حليم و خوابناك كه از جا نجنبد و سفر نكند و از اعلام است . جثة ( jessat ) ا . ع . بلا و آفت . جثة ( jossat ) ا . ع . بدن و تن . و جثة الانسان : شخص مردم . ج : جثث ( josas ) و ا خ . نام شهرى به يمن ميان محجم و كدراء . جثث ( josas ) ا . ع . ج . جثة . جثجاث ( jasj s ) ا . ع . موى بسيار . و درخت تلخ و خوشبوى . جثجثه ( jasjasat ) م . ع . جثجثت البرق : مسلسل گرديد برق و مانند زنجير درخشيد . جثر ( jaser ) ص . ع . مكان جثر : جائى كه خاكش بشوره و يا سنگريزه آميخته باشد . جثط ( jast ) م . ع . جثط بغايته جثطا ( از باب ضرب ) : آبكى ريد چندان كه بر زمين منبسط گرديد . جثل ( jasl ) ص . ع . انبوه و درهم شده و يا ستبر كوتاه و يا ستبر سياه از موى و گياه و يا ستبر كثيف درهم شدهء از هر چيز . جثل ( jasl ) ا . ع . ج . جثلة . جثل ( jasal ) ا . ع . مادر و يا زوجه يق ثكلته الجثل . جثلة ( jaslat ) ا . ع . مور برگ سياه . ج : جثل ( jasl ) . و درخت ستبر بسيار برگ . جثم ( jasm ) م . ع جثم الطائر جثما و جثوما . مر . جثوم . جثم ( jasm ) م . ع . عذق جثم : خوشهء خرماى كلان غوره . جثم ( jasm ) و ( jasam ) ص . ع . زرع جثم : كشت دراز گشته . و كذا زرع جثم . جثم ( josam ) ا . ع . خوابناك كه از جا نجنبد و سفر نكند . جثمان ( josm n ) ا . ع . و تن شخص . جثمانية ( josm neyyat ) ا . ع . جثمانية الماء نفسه او وسطه او مجتمعه . جثمة ( jasamat ) ا . ع . پشته . جثمة ( josmat ) ا . ع . تودهء خاكستر و مانند آن . جثمة ( josamat ) ا . ع . خوابناك كه از جا نجنبد و سفر نكند . جثو ( josovv ) م . ع . جثا جثو و جثيا ( از باب نصر و ضرب ) : به زانو نشست و يا ايستاده شد بر سر انگشتان . و جثوت الابل و جثيتها : فراهم آوردم شتران را . جثوة ( jasvat ) و ( jesvat ) و ( josvat ) ا . ع . سنگ توده . و تن . و خدرك آتش . ج : جثى ( jos ) . جثولة ( josulat ) م . ع . جثل جثالة و جثولة . مر . جثالة . جثوم ( jasum ) ص . ع . سينه بر زمين نهاده و مقيم جاى گشته و بر زمين افتاده . جثوم ( josum ) م . ع . جثم الطائر جثما و جثوما ( از باب نصر و ضرب ) : سينه بر زمين نهاد آن مرغ و لازم گرفت جاى را . و كذلك جثم الانسان و النعام و الخشف و اليربوع . و جثم الليل جثوما : نيم شد شب . و جثم الزرع : دراز گشت كشت . و جثم العذق جثوما : كلان غوره گرديد خوشهء خرما . و جثم الطين : فراهم آورد گل را . و كذلك جثم التراب و الرماد . جثه ( josse ) ا . پ . - مأخوذ از تازى -