على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1047

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

جابلقا ( j bolq ) ا . پ . مشرق . و ا خ : نام شهرى در مشرق بدون سكنه . و نام شهرى در عالم مثال . جابلوس ( j blus ) ا و ص . پ . فريبنده و سالوس و چاپلوس . جابلوسى ( j blusi ) ا . پ . فريبندگى و سالوسى و چاپلوسى . جابليق ( j beliq ) ا . پ . معبر و تعبير كنندهء خواب . جابور ( j bur ) ا خ . پ . نام قريه‌اى در ترشيز خراسان . جابه ( j beh ) ا . ع . روباروى آيندهء از پرنده و يا وحشى و آن را منحوس دارند . جابى ( j bi ) و جابئ ( j bi ' ) ا . ع . ملخ . جابى ( j bi ) ص . ع . جمع‌كنندهء خراج و زكات . جابية ( j beyat ) ا . ع . حوض كلان و جاى گرد آمدن آب . ج : جوابى . و جماعت و ا خ : دهى بدمشق . و باب الجابية ا خ : از بابهاى دمشق . جابيدن ( j bidan ) ف ل . پ . سست شدن و هولناك گشتن و ترسيدن . و ناراضى بودن . و آزرده شدن . و پشيمان شدن و افسوس خوردن . و شكسته شدن . جاپلق ( j palaq ) ا خ . پ . يكى از بلوك بروجرد . و دهى از بلوك فشاويهء رى . و دهى در تربت حيدريهء خراسان . جاپور ( j pur ) و جاپوز ( j puz ) ا خ . پ . نام شهرى در تركستان . جات ( j t ) ا خ . پ . طايفه‌اى از هندوها . جاتاغ ( j t q ) ا . پ . كماچه و كليچهء خيمه يعنى تختهء گرد سوراخ‌دارى كه بر سر ستون خيمه گذارند . جاتن ( j tan ) ا . پ . بلغت زند و پازند يكى از نامهاى بارى تعالى . جاتونتن ( j tunetan ) ف ل . پ . به لغت زند و پازند آمدن . جأث ( ja's ) م . ع . جأث البعير جأثا ( از باب فتح ) : پربار رفت شتر . و جأث الرجل : نقل كرد مرد اخبار را . و جئث ( مجهولا ) : ترسيد . جأث ( jaas ) م . ع . گران شدن وقت برخاستن و يا وقت برداشتن چيز گران ( و الفعل من سمع ) . جأث ( ja ' s ) ص . ع . بدخو . جاثليق ( j saliq ) ا . پ . عابد و عالم ترسايان . و نيز جاثليق : مهتر ترسايان در بلاد اسلام كه زيردست بطريق است و بعد از جاثليق مطران و بعد از مطران اسقف و بعد از اسقف قسيس و بعد از آن شماس . جاثم ( j sem ) ص . ع . سينه بر زمين نهاده . و بر زمين افتاده و هلاك شده . ج : جاثمون و جواثم . قوله تعالى فَأَصْبَحُوا فِي دارِهِمْ جاثِمِينَ . * جاثمات ( j sem t ) ع . ج . جاثمة . جاثمه ( j semat ) ص . ع . مؤنث جاثم . ج : جواثم و جاثمات . جاثمون ( j semuna ) ع . ج . جاثم . جاثوم ( j sum ) ا . ع . خوابناك كه از جا نجنبد . و كابوس . جاثى ( j si ) ص . ع . به زانو نشسته . و يا بر سر انگشتان پا ايستاده . ج : جثى ( josiy ) و جثى ( jesiy ) . و جاثى على ركبتيه : يكى از صور سمائى . جاثبة ( j seyat ) ا . ع . نام يكى از سور قرآن مجيد . جأجاء ( ja'j ' ) ا . ع . هزيمت . جأجأة ( ja'jaat ) م . ع . جأجأ بالابل : خواند شتران را بسوى آب به لفظ « جئ جئ » . جاجة ( j jat ) ا . ع . مهرهء بىقيمت فرومايه . جاجرم ( j jarm ) ا خ . پ . شهرى در خراسان . جاجرمينه ( j jarmine ) ا . پ . چشمه‌اى كه چون آفتاب بر مىآيد فرو مىرود و چون فرو رود برمىآيد . جاجرود ( j jrud ) ا خ . پ . رودى كه از رود بار رى برخاسته و بلوك ورامين را مشروب مىنمايد و شكارگاه معروف و مخصوص پادشاهان قاجار در كنار اين رودخانه بوده است . جاجم ( j jem ) ا . پ . جاجيم . جاجئ ( j aji ' ) ع . ج . جؤجؤ . جاجيم ( j jim ) ا . پ . پلاس و فرشى كه از نمد الوان دوزند . جاح ( j h ) ا . ع . پرده . و نجد الجاح ا خ : موضعى به يمن . جاحد ( j hed ) ا . ع . منكر و انكاركنندهء با وجود دانستگى . جاحر ( j her ) ا . ع . پس مانده‌اى كه رسيدن نتواند . جاحر ( j her ) و جاحرة ( j herat ) ص . ع . در سوراخ داخل شونده . ج : جواحر . و عين جاحرة : چشم فرو رفته . نيز ج : جواحر . جاحظ ( j hez ) ص . ع . مرد چشم برآمده و يا مرد چشم بزرگ . ج : جحظ ( johhaz ) و لقب ابو عثمان عمرو بن بحر از علماى معتزله و صاحب تصانيف . جاحظتان ( j hezat ne ) ا . ع . ( بصيغهء تثنيه ) دو حدقهء چشم . جاحم ( j hem ) ا . ع . خدرك آتش