[ حرف ج ] ج پ . كه جيم تلفظ مىكنند و آن را جيم ابجد و جيم عربى و جيم تازى نيز مىگويند و عبارت است از حرف ششم از الفباى فارسى و حرف سيوم از الفباى ابجدى و حرف پنجم از الفباى لاتينى و در حساب جمل سه مىباشد و اين حرف در زبان فارسى به ت و چ و ز و ژ و ش و گ و ى گاه بدل مىگردد . جا ( ja ) ا . پ . مكان و محل و موضع و عوض و بدل و موقع و مرتبه و مقام و وسعت . و جا انداختن : نهادن و برپا كردن و آراستن . و جا دادن : وسعت دادن و مكان دادن و پذيرفتن و پناه دادن . و شغل دادن و حمايت كردن و فرو كردن و داخل كردن . و جا داشتن : مكان و محل و وسعت داشتن و روا داشتن و امكان داشتن . و جا شدن : واقع شدن . و جا كردن : گنجانيدن و داخل كردن و فرو كردن . و جا گرفتن : گنجيدن و اندازه بودن . و از جا شدن . بشدت آزرده شدن . و بجاى فلان : بعوض فلان . و بجا آمدن : بموقع آمدن . و بجاى خود : بمرتبه و مقام خود . جآء ( je ' ) و جآءة ( je at ) ا . ع . غلاف ديگ از چرم و جز آن . مر . جواء . جآء ( ja ' ' ) ا . ع . آينده و يا نزديك‌شوندهء در راه . جأب ( ja'b ) ا . ع . خر ستبر و درشت و يا گور خر ستبر و درشت . ج : جؤوب ( joub ) . و ناف . و شير بيشه . و سخت و درشت از هر چيز . يق فلان جأب الصبر اى غليظ الصبر فى الامور . و خاكى سرخ كه از روم خيزد و ا خ . نام موضعى . و دارة الجأب : نيز موضعى . جأب ( ja'b ) م . ع . جاب جأبا ( از باب فتح ) : كسب كرد و خاك سرخ فروخت . جابجا ( j - be - j ) م ف . پ . موقعى دون موقعى و موضعى دون موضعى . جأبة ( ja'bat ) ا . ع . تهيگاه . و جأبة المدرى : آهوى مادهء شاخ برآورده و جأبة البطن : شكم . جابة ( j bat ) ا . ع . پاسخ المثل اساء سمعا و اساء جابة يعنى بد شنيد سخن را و بد جواب داد . و جابة المدرى : آهوى مادهء شاخ برآورده ( لغة فى المهموز ) . جابذ ( j bez ) ص . ع . كشنده و جذب كننده ( مقلوب جاذب ) . جابر ( j ber ) ا . ع . شكسته‌بند . و ا خ . نام نيست و دو صحابى . و جابر بن حبة : نام نان و كنيهء آن ابو جابر . جابر ( j ber ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - ستم‌كننده و ظلم‌كننده . جابرة ( j berat ) ا خ . ع . مدينهء منوره . جابرسا ( j bors ) ا . پ . جابلسا . جأبزة ( ja'bazat ) م . ع . گريختن . جابزة ( j bezat ) ا . ع . فرار و سعى . جابق ( j baq ) ا . پ . تازيانه و شلاق . و ا خ : دهى بوده در حوالى طوس . جابلسا ( j bols ) ا . پ . مغرب . و ا خ : نام شهرى در مغرب بدون سكنه . و نام شهرى در عالم مثال . جابلص ( jabalas ) ا . ع . جابلسا . جابلق ( j balaq ) ا . ع . جابلقا .