على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1025

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

[ حرف ] ث ث پ . حرف پنجم از الفباى فارسيان و حرف چهارم از الفباى تازيان و به حساب جمل 500 و آن را ث مثلث نيز گويند و اين حرف از حروف مخصوص بتازيان است و در كلمات پارسى يافت نمىشود مگر در كلمات مأخوذ از زبان تازى مانند ثناء و يا يونانى مانند ليثرغس و يا كلمات پارسى كه تازيان در آنها تصرف كرده باشند مانند كيومرث . ثاء ( s ) ع . حرف چهارم . از الفباى ابتثى و حروف بيست و سيوم از الفباى ابجدى و آن را ثاء مثلثه نيز گويند . ثآدة ( sa dat ) ا . ع . فربهى يق فيها ثآدة . ثآليل ( saa'lil ) ع . ج . ثؤلول . ثأب ( s b ) م . ع . ثئب ثأبا ( مجهولا ) ( از باب نصر ) : خميازه كرد . ثأب ( saab ) ا . ع . خميازه و دهن‌دره . و نام درختى . ثابة ( s bbat ) ص . ع . زن جوان يق جارية ثابة اى شابة . ثابت ( s bet ) ص . ع . دائم و بر جاى و ايستاده و بر جاى مانده و قرار گرفته . ثابت ( s bet ) ا . ع . از اعلام است . ثابت ( s bet ) ص . م ف . پ . - مأخوذ از تازى - . بر جاى و برقرار و استوار و پايدار و ساكن و غير متحرك . و واضح و مسلم و مدلل و محقق و معلوم و مبرهن و آشكار . و ثابت بودن : بر جاى و برقرار بودن و ساكن و غير متحرك بودن و استوار بودن و واضح و آشكار بودن و مسلم و محقق بودن . و ثابت شدن : بر جاى ماندن و برقرار شدن و ساكن گشتن و محكم شدن و آشكار و واضح گشتن و مبرهن و محقق شدن . و ثابت كردن : مدلل و مبرهن كردن و واضح كردن . و غير ثابت : مشكوك و پر شبهه و غير مبرهن و نامحقق و نااستوار و غير محكم . ثابتة ( s betat ) ص . ع . مؤنث ثابت . ج : ثوابت . و البروج الثابتة : برج ثور و اسد و عقرب و دلو . ثابت قدم ( s bet - qadam ) ص . پ . استوار و پايدار و محكم . ثابت قدمى ( s bet - qadami ) ا . پ . پايدارى و استوارى . ثابته ( s bete ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - ثابت و بر جاى و برقرار و استوار . ثابق ( s beq ) ص . ع . لب‌ريز . و بىنهايت سخى . ثاثاء ( sa's ' ) ا . ع . كلمه‌اى كه بدان تكه را براى جهيدن بر ماده خوانند . ثأثأة ( sa'saat ) م . ع . دفع كردن از كسى يق ثأثأ عن القوم . و باز داشتن يق ثأثأت الرجل عنى . و دور كردن از جاى . و فرو خوردن غضب يق ثأثأت الغضب اذا سكنته . و ثأثأ الابل : سيراب گردانيد شتران را و تشنه كرد - از اضداد است - و كذا ثأثأت الابل : سيرآب شدند شتران و تشنه گرديدند . و ثأثأ النار : فرو نشاند آتش را . و ثأثأ بالتيس : خواند تكه را . ثأج ( sa'j ) م . ع . ثأجت الشاة ثأجا ( از باب فتح ) : بانگ كرد گوسپند .