على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1026

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

ثأج ( sa'j ) ا خ . ع نام دهى در بحرين . ثأد ( saad ) م . ع . ثئد الرجل ثأدا ( از باب سمع ) : سرمازده گرديد آن مرد . ثأد ( saad ) ا . ع . نم و خاك نمناك . و سرما . ثأد ( saad ) و ( sa'd ) ا . ع . امر زشت . و غورهء نرم از خرما . و گياه تازه و تر . و مكان ناموافق . ثأداء ( sa'd ' ) ا . ع . كنيزك وزن گول . ثأداء ( sa'd ' ) و ( saad ' ) ا . ع . ما انا ابن ثأداء يعنى نيستم من عاجز . و كذلك ما انا ابن ثأداء . ثأدة ( sa'dat ) ا . ع . زن بسيار گوشت . ثادق ( s deq ) ص . ع . سحاب ثادق : ابر ريزان . و واد ثادق : رودبار روان شده وسايل . ثادق ( s deq ) ا خ . ع . نام رودبارى و نام اسبى . ثار ( sa'r ) و ( s r ) ا . ع كينه . و قاتل دوست و خويشاوند يقال هو ثأرك . و دشمن . ج : اثآر ( as ' r ) و آثار و ثؤر و ثارات . و ايضا الثأر المنيم الذى اذا اصابه الطالب رضى به فنام بعده . ثأر ( sa'r ) م . ع . ثأره و به ثأرا و ثؤرة ( از باب فتح ) : كشت آن كشنده را . و ثأرت القتيل و بالقتيل اى قتلت قاتله و طلبت دمه . و ثأرتك بكذا اى ادركت به ثأرى منك . و لا ثأرت فلانا يداه : نفع نرساند فلان را دو دست وى . ثأرات ( sa'r t ) و ( sa'r t ) ع . ج . ثأر و ثار . و يا ثارات فلان اى قاتلان فلان . و يا ثارات الحسين عليه السلام اى يا ايها الطالبون يدمه يق ذلك فى الحث و التحريص على الانتقام من قتلته . ثارة ( s rrat ) ا . ع . زن بسيار گوى . ثأط ( sa't ) ع . ج . ثأطة . ثأط ( saat ) م . ع . ثئط اللحم ( از باب سمع ) : بدبو گرديد گوشت . و ثئط الرجل ( مجهولا ) : زكام زده شد آن مرد . ثأطاء ( sa't ' ) ص . ع . زن گول و در صفت داه استعمال شود . ثأطة ( sa'tat ) ا . ع . لاى و گل المثل ثأطة مدت بماء يضرب للرجل يشتد حمقه فان الماء اذا زيد على الحماة ازدادت فسادا . و جانورى كوچك و گزنده . ج : ثأط . ثاعة ( s at ) ا . ع . يك مرتبه انداختن قى . ثاعى ( s i ) ا . ع . دشنام‌دهنده و نسبت كننده كسى را به بدى . ثاغم ( s qem ) ص . ع . لون ثاغم : رنگ سپيد مانند درمنه . ثاغى ( s qi ) ا . ع . كسى يق ما بالدار ثاغ و لا راغ : نيست در خانه كسى . ثاغية ( s qeyat ) ا . ع . گوسپند يق ما له ثاغية و لا راغية : نيست او را نه گوسپند و نه شتر . ثافل ( s fel ) ا . ع . آنچه به تك نشيند از هر چيز . و سرگين . و ثافل اكبر و ثافل اصغر . ا خ : دو كوه در راه مكهء معظمه . ثافيسا ( s fis ) ا . پ . - مأخوذ از سريانى - صمغ درخت سداب كوهى . ثاقب ( s qeb ) ا و ص . ع . شتر بسيار شير . و نجم ثاقب : ستارهء بلند از ستارگان و يا كيوان . و شهاب ثاقب : شهاب روشن و تابان . و الفكر الثاقب : راى نافذ . ثاقل ( s qel ) ا و ص . ع . دينار ثاقل : دينار كامل . ج : ثواقل . و نيز ثاقل : سخت بيمار شده . و ا خ : نام شهرى . و اصبح ثاقلا : سخت بيمار گرديد . ثاكل ( s kel ) ص . ع . كسى كه مادرش او را گم كرده باشد و اين صفت در مذكر و مؤنث يك سان استعمال مىشود . ثالبة ( s lebat ) ص . ع . امراة ثالبة الشوى اى متشققة القدمين . ثالث ( s les ) ا . ع . سيوم و سه يك . و ثالث ثلاثة : يكى از سه تا . مر . ثانى . و در مذهب ترسايان يعنى خداى عز و جل سه بودن و تعالى اللّه عن ذلك علوا كبيرا . ثالث ( s les ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سيوم . و حاكم و داور . و ثالث بودن : سيوم بودن و داور بودن . و ثالث كردن : سه تا كردن و سيوم قرار دادن . و داور و حاكم كردن . ثالثا ( s lesan ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - در مرتبهء سيوم . ثالثة ( s lesat ) ا . ع . سه يك و شصتم جزء از ثانية . و ثالثة الاثافى : سنگ پارهء ملصق بكوه كه دو سنگپارهء ديگر در دو كنار آن گذاشته ديگ بر آن نهند و يقال هو ثالثة الاثافى يعنى او كسى است كه از وى آتش فتنه و بلا روشن مىگردد . و رماه بثالثة الاثافى : انداخت او را در بلاى بزرگ . ثالث نامه ( s les - n me ) ا . پ . حكم شرع . ثالثون ( s lesun ) ا . ع . سيم و ثلاثون . ثالثى ( s lesi ) ا . پ - مأخوذ از تازى - واسطه و حكم . ثالج ( s lej ) ا و ص . ع . زر و طلا . و هر چيز يخ كردهء مانند برف . ثالسقيس ( s lasqis ) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - سپندان . ثأللة ( s lalat ) م . ع . مبتلا شدن به ثؤلول . ثالوث ( s lus ) ا . ع . تثليث الوهيت . ثالى ( s li ) ا . ع . ثالث و سه يك . ثامد ( s med ) ا . ع . ستور ريزه كه