على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
782
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
تاموره ( t mure ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آفتابه و ابريق . تأمورى ( ta'muriy ) ا . ع . كسى واحدى يق ما بالدار تأمورى اى احد . تامول ( t mul ) ا . پ . تانبول . تامه ( taaminoh ) م . ع . تامه اما : مادر گرفت . تامى ( taammi ) م . ع . تامى امة : كنيزك گرفت . تامية ( ta'meyat ) م . ع . اما هاتامية : كنيزك گردانيد او را . تاميت ( ta'mit ) م . ع . امته تاميتا : اندازه كرد و حرز نمود آن را . تاميد ( ta'mid ) م . ع . بيان كردن غايت وحد . تآمير ( ta mir ) ع . ج . تؤمور ( to'mur ) . تامير ( ta'mir ) م . ع . امره على القوم : امارت داد او را بر قوم . و امره : تيز كرد آن را و داغ و نشان نمود بر آن . و مسلط ساخت او را . و امر القناة : سنان كرد در نيزه . و امر الله القوم : بسيار كرد خداى قوم را . تاميل ( ta'mil ) م . ع . املته تاميلا : اميد داشتم آن را . تاميم ( ta'mim ) م . ع . قصد كردن يق اممه تاميما . تامين ( ta'min ) م . ع . اعتماد كردن كسى را . و راستى كردن با كسى . و امين پنداشتن او را . و آمين گفتن دعاى كسى را . تامين ( ta'min ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - امنيت و امنيت دادن به كسى . تان ( t n ) ا . ع . رشتهء نگنده . تان ( t n ) ا . پ . دهان و اندرون دهان . و تار - نقيض پود - و رشتهء چندى كه جولاهگان از پهناى كار زياد آورند و نبافند . تان ( t n ) ب . دويم شخص ضمير متصل مخاطب كه به آخر اسم در آمده و افادهء ملكيت مىكند و هميشه اسم را بوى آن اضافه مىكنند يعنى آخر آن را كسره مىدهند مانند كتابتان و رختتان و چون آخر اسمهاى غير ملفوظ بود آن را حذف كرده و كسره بجاى آن ايراد مىنمايند مانند انگشتانتان يعنى انگشتانهء شما . تان ( t n ) ع . تثنيهء مؤنث ذا . تاناك ( t n ? k ) ص . پ . كسى كه در وقت تكلم بيشتر حرف ( ت ) را تكلم مىكند . تانان ( t n n ) م . ع . ان انا و انانا و انينا و تانانا ( از باب ضرب ) : ناليد . و ان الماء : ريخت آب را و بمعنى كان مانند لا افعله ما ان فى السماء نجم : نكنم اين كار را تا در آسمان ستاره است . و همچنين لا افعله ما ان فى الفرات قطرة اى ما كانت . و اننته : خشنود كردم او را . تانبول ( t nbul ) ا . پ . رنگ سرخى كه از خوردن مركب برگ پان و فوفل و آهك در لب و دندان بهم رسد و اين تركيب را پان نيز گويند و در منتهى الارب مىگويد و هو خمر الهند يمازج العقل قليلا . تانث ( taannos ) م . ع . نرم گرديدن . و مؤنث شدن يق انث الاسم تانيثا فتانث . تاند ( t nad ) پ . كلمهء فعل بمعنى تواند . تانس ( taannos ) م . ع . آرام يافتن به چيزى و رفتن وحشت كسى . تانست ( t nest ) پ . كلمهء فعل يعنى توانست . تانف ( taannof ) م . ع . تانف المراة : راغب شد زن از باردارى به خوردن مأكولات گوناگون و نوبنويق انها لتتانف الشهوات . تانق ( taannoq ) م . ع . تانق فى الامر : ريزهكارى نمود در كار خود . و تانق فى - الروضة : خوش آمد او را مرغزار . و تانق المكان : پسنديد آن جاى را . تانك ( t nk ) ا . پ . وزنهاى كه تقريبا معادل دوازده مثقال است . تانك ( t neka ) و ( t nneka ) ع . اسم اشاره بصيغهء تثنيه از براى مؤنث . تانگر ( t ngar ) و تانگو ( t ngu ) و ( t nagu ) ا . پ . مزين . و سرتراش . و حجام . تانم ( t nam ) پ . كلمهء فعل يعنى توانم . تانن ( taannon ) م . ع . تانتته تاننا : خشنود كردم آن را . تانند ( t nand ) پ . كلمهء فعل يعنى توانند . تانول ( t nul ) ا و ص . پ . پيرامون و اطراف دهان و كجدهان . تانه ( t ne ) ا . پ . تان و تار - نقيض پود . تانى ( t ni ' ) ا . ع . مقيم به جائى و دهقان . ج . تنا ( tonn ' ) . تانى ( taanni ) م . ع . درنگ كردن . و انتظار نمودن . تانى ( taanni ) ا . ع . درنگى و سستى . تانى ( taanni ) ا . پ . - مأخوذ از تازى آرامى و آهستگى . و سستى و درنگى و تأخير . و دفع الوقت . و تانى كردن : درنگى كردن و بآهستگى و با احتياط رفتن . و با صبر و آرامى كار كردن و با سعى و هوشيارى و زيركى كار فرمودن . و اهمال كردن و ترديد داشتن . تانيب ( ta'nib ) م . ع . سرزنش كردن . و غالب آمدن كسى را در حجت و انب - السائل : راند و باز داشت آن سائل را . تانية ( ta'neyat ) م . ع . سستى نمودن . و درنگى كردن . تانيث ( ta'nis ) م . ع . انث تانيثا : نرم كرد . و انث الاسم تانيثا : مؤنث كرد آن اسم را يعنى ملحق كرد به آن علامت تأنيث را فتانث : پس مؤنث شد . تانيث ( ta'nis ) ا . ع . مادگى - ضد نرى -