على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

955

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

تلخ جوان ( talx - jav n ) ا . پ . زهر و سم و مرگ . تلخ جوك ( talx - juk ) و تلخ چكوك ( talx - cakovk ) و تلخ چوك ( talx - cuk ) ا . پ . كاسنى برى . تلخ خو ( talx - xov ) و ( talx - xu ) ص . پ . درشت خو . تلخ خوان ( talx - x n ) ا . پ . زهره و مراره . تلخ دانه ( talx - d ne ) ا . پ . جليف و شبرم . تلخ رو ( talx - ru ) ص . پ . تند مزاج و درشت‌رو . تلخ روده ( talx - rude ) ا . پ . روده‌اى كه داراى سرگين باشد . تلخ زبان ( talx - zab n ) ص . پ . آنكه بدرشتى و تلخى سخن گويد . تلخ عمر ( talx - omr ) و تلخ عيش ( talx - ayc ) ص . پ . آنكه به سختى و زحمت زندگانى مىكند . تلخك ( talxak ) ا . پ . كمى تلخ . و حنظل و كاسنى . و ا خ . نام يكى از ندماى محمود غزنوى . تلخ كام ( talx - k m ) ص . پ . نامراد و نااميد و محروم . و هر چيزى كه در دهان داراى مزهء تلخ باشد . تلخ كامى ( talx - k mi ) ا . پ . نامرادى و نااميدى و حرمان . و تلخ مزگى . تلخ كردار ( talx - kerd r ) ص . پ . سخت‌رو و درشت و تند . تلخ كميت ( talx - komayt ) ص . پ . كميتى كه رنگش مايل بسياهى باشد . تلخ گفتار ( talx - goft r ) ص . پ . كسى كه سخنان وى درشت و تلخ باشد . تلخ گو ( talx - gu ) ص . پ . آنكه بدرشتى سخن مىگويد و بد آواز كه داراى آهنگ خوشى نباشد . و تند و تيز و طعنه‌زن . تلخ مزاج ( talx - mez j ) ص . پ . تندخو و تيز طبيعت . تلخناك ( talxn k ) ص . پ . بسيار تلخ و داراى تلخى . تلخ و ترش ( talx - o - torc ) ا . پ . محنت و مشقت دنيا . تلخه ( talxe ) ا . پ . تلخ دانه و شبرم و صفرا و جاى صفرا كه مراره باشد . تلخى ( talxi ) ا . پ . مرارت . و مزهء تلخ . و سرزنش و سختى . و كاسنى . تلخى چشيده ( talxi - cacide ) ص . پ . سختى ديده . تلخيص ( talxis ) م . ع . بيان كردن . و پيدا و روشن كردن . و ويژه و بىآميغ گردانيدن . تلخينه ( talxine ) ا . پ . شير ترش خشك كرده شده و ترخنه . تلد ( tald ) و ( told ) و ( talad ) ا . ع . مال قديمى موروثى . و ستورى كه نزد صاحبش زاده و يا نتاج داده باشد . تلد ( told ) ص . پ . هر چيز آماسيده . تلد ( told ) ا . ع . چوزهء عقاب . تلد ( talad ) ا . ع . آنكه در عجم‌زاده و در عرب پرورش يافته باشد . تلد ( talad ) م . ع . تلد فى بنى فلان تلدا ( از باب سمع و نصر ) : اقامت كرد در بنى فلان . تلداغ ( tald q ) م . ع . لدغته العقرب و الحية لدغا و تلداغا ( از باب فتح ) : گزيد او را كژدم و مار . و لدغه بكلمة : طعن كرد او را بسخن . تلدد ( taladdod ) م . ع . چپا راست برگشته نگريستن . و سرگشته و متحير شدن و درنگ كردن . تلدم ( taladdom ) م . ع . كهنه شدن جامه و موزه و در پى خواه گرديدن آن . در پى كردن جامه را و پاره زدن بر موزه ( لازم و متعدى است ) . تلدن ( taladdon ) م ع . درنگ كردن يق تلدن عليه . تلديد ( taldid ) م . ع . آشكارا و فاش كردن . و متفرق و پريشان نمودن . تلديس ( taldis ) م . ع . نعل بستن ستور . و پاره زدن موزه را . تلديم ( taldim ) م . ع . در پى كردن جامه را . تلدين ( taldin ) م . ع . نرم گردانيدن و نرم كردن جامه را . تلذذ ( talazzoz ) م . ع . خوش‌مزه يافتن چيزى را يق تلذذه و به اى وجده لذيذا . تلذذ ( talazzoz ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - لذت و لذت يافتگى . تلذع ( talazzo ' ) م ع . به چپ و راست نگريستن . و سير نمودن بخوشى و شتابان . تلزج ( talazzoj ) م . ع . دوسنده بودن . و با هم برچسبيدن گياه . و پاك ناشدن سر ار شستن . و رفتن ستور از پى گياه . تلزح ( talazzoh ) م . ع . آب راندن دهن از خوردن انار و آلو . تلزق ( talazzoq ) م . ع . چسبيدن . تلزلز ( talazloz ) م . ع . جنبيدن . تلزؤ ( talazzo ' ) م . ع . پر شدن . تلزيب ( talzib ) م . ع . چسبيدن گل و سخت شدن آن . تلزئة ( talzeat ) م . ع . دادن . و نيكو چرانيدن شتران را . تلزيز ( talziz ) م . ع . استوار كردن . و گرد اندام استوار خلقت گردانيدن .