على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
956
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
تلسك ( telesk ) ا . پ . خوشهء كوچك انگور كه يك جزء از خوشهء بزرگ باشد . تلسن ( talasson ) م . ع . تلسن الفصيل : عاريت داده شد فصيل جهة دوشيدن ناقهء غيرى . و تلسنت النار : شعله زد آتش و مشتعل گرديد . تلسى ( tolsi ) ا . ع . ريحان . تلسين ( talsin ) م . ع . زبانهدار كردن . تلصص ( talassos ) م . ع . دزد شدن . تلصيص ( talsis ) م . ع . استوار كردن . تلطخ ( talattox ) م . ع . آلوده شدن . تلطط ( talattot ) م . ع . منكر شدن حق كسى را . تلطع ( talatto ' ) ا . ع . شتر دندان ريختهء از پيرى . تلطع ( talatto ' ) م . ع . دندان ريختن شتر از پيرى . تلطف ( talattof ) م . ع . تلطف به و له : نرمى كرد مر او را . و تلطف له : خشوع كرد . تلطف ( talattof ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مهربانى و نوازش و دلنوازى . تلطفا ( talattofan ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بطور تلطف و مهربانى . تلطفات ( talattof t ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نوازشها و دلنوازيها و مهربانيها . تلطفانه ( talattof ne ) م ف . پ . از روى مهربانى و دلنوازى . تلطم ( talattom ) م . ع . خاكسترگون و تيره رنگ شدن روى . تلطى ( talatti ) م . ع . تلطى على العدو : انتظار غفلت دشمن كرد . يا نزد آن يافتنى بود پس گرفت از مال او و سبقت نمود . و نيز تلطى بمعنى تلطط يعنى منكر شدن حق كسى را و يارا بدل از طا مىدانند . تلطيخ ( taltix ) م . ع . جاىجاى آلودن چيزى را . تلطيف ( taltif ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ظريف و لطيف كردگى و داراى لطافت و ظرافت شدگى . تلطيم ( taltim ) م . ع . مهر كردن كتاب را . و نيك طپانچه زدن . تلظظ ( talazzoz ) م . ع . جنبيدن مار و جنبانيدن آن سر خود را از شدت خشم . تلظى ( talazzi ) م . ع . زبانه زدن آتش . تلظية ( talzeyat ) م . ع . افروختن آتش را چندانكه زبانه زند . تلع ( tala ' ) م . ع . تلع تلعا ( از باب سمع و كرم ) : دراز گردن شد . و تلع الرجل : دراز شد قد آن مرد . و نيز تلع : پر شدن . تلع ( tala ' ) ا . ع . درازى گردن با سختى . تلع ( tale ' ) ص . ع . اناء تلع : آوند پر . و رجل تلع : مرد بسيار نگرندهء چپ و راست . تلعاب ( tal ' b ) م . ع . لعب لعبا و لعبا و لعبا ( laeban ) و تلعابا و ملعبا و ملعبة ( از باب سمع ) : بازى كرد . تلعاب ( tel ' b ) و ( tal ' b ) و ( tele ' b ) ص . ع . مرد بسيار بازيگر . تلعابة ( tel ' bat ) و ( tal ' bat ) و ( tele ' bat ) ص . ع . مرد بسيار بازيگر . تلعات ( tal ' t ) ع . ج . تلعة . تلعب ( tala'ob ) م . ع . بسيار بازى كردن يق تلعب به . تلعة ( tal'at ) ا . ع . پارهء بلند از زمين و پشته و نشيب - از اضداد است . و آبراهه و و دهانهء فراخ وادى . ج : تلعات و تلاع . المثل لا يمنع ذنب تلعة يضرب للذليل الحقير . الحديث فيجئ مطر لا يمنع منه ذنب تلعة يريد كثرته و انه لا يخلو منه موضع . و در حق كسى كه اعتماد را نشايد گويند لا اثق بسبيل تلعتك و ما اخاف الامن سبيل تلعتى : نمىترسم مگر از بنى اعمام و اقارب خويش . تلعثم ( tala'som ) م . ع . درنگ كردن و توقف نمودن . و يا سپسايگى رفتن و نيك نگريستن و تامل كردن يق دعوته فما تلعثم . تلعج ( tala'oj ) م . ع . تيز شهوت شدن زن . تلعذم ( tala'zom ) م . ع . خوردن يق ما تلعذ منا شيئا اى ما اكلناه . تلعس ( tala'os ) م . ع . بسيار خوردن . تلعص ( tala'os ) م . ع . تنگ گرفتن بر كسى و دشوار كردن يق تلعص علينا اى تعسر يعنى سختى كرد بر ما . تلعف ( tala'of ) م . ع . آماده شدن شير و يا شتر مر گرفتن سر كسى را . تلعلع ( tala'lo ' ) م . ع . شكسته شدن . و شكسته شدن استخوان . و غلطيدن از گرسنگى . و بىآرامى كردن . و چشم سياه شدن از گرسنگى و جز آن . و زبان بيرون كردن سگ از تشنگى . و درخشيدن سراب . و سست و بىتاب شدن از بيمارى و سختى . و لعلع گفتن . تلعلم ( tala'lom ) م . ع . تلعلم فى امره : درنگ كرد در كار خود و توقف نمود . تلعى ( tala'i ) م . ع . فرو خفتن . و كره بستن انگبين و ليسيدن آن را يق تلعى العسل اذا تعقد و تلعاه اذا لعقه . و گياه لعاع چيدن يق خرجنا نتلعى اى نأخذ اللعاع و هو اول نبت خرج . تلعيب ( tal'ib ) م . ع . بازى كردن ( شدد للمبالغة ) .